Khơi dậy sức mạnh nội sinh, hành động từ tầm nhìn chiến lược

Sau khi Dự thảo được công bố, đông đảo tầng lớp nhân dân, các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ lão thành cách mạng đã tích cực nghiên cứu, đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết. Các ý kiến tập trung làm rõ định hướng chiến lược, mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới; đồng thời thể hiện tinh thần trách nhiệm, niềm tin và khát vọng vươn lên vì một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.

Đổi mới mô hình quản trị quốc gia, kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân

Trao đổi với phóng viên Báo Lao động Thủ đô, từ góc nhìn quản trị, ông Trần Anh Tuấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh rằng việc đổi mới mô hình quản trị quốc gia gắn với vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là một yêu cầu tất yếu trong tiến trình hiện đại hóa nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Theo ông Tuấn, việc tinh gọn bộ máy và phân cấp, phân quyền thời gian qua đã đạt kết quả tích cực, song để vận hành thực sự thông suốt, cần thay đổi toàn diện từ tư duy đến phương thức hành động. “Không thể xem mô hình chính quyền hai cấp chỉ là sự bãi bỏ cấp huyện mà phải coi đây là cơ chế vận hành mới, bảo đảm vừa thống nhất, vừa linh hoạt, vừa gần dân hơn”, ông nói.

Ông Trần Anh Tuấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ. (Ảnh: Lê Hà)

Ông Tuấn đề xuất tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, thúc đẩy phân cấp và phân quyền thực chất, đồng thời xây dựng chính quyền địa phương kiến tạo, phục vụ, vừa có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế, đặc biệt là khu vực tư nhân, vừa thực hiện tốt chức năng phục vụ nhân dân, lắng nghe và đáp ứng kịp thời nhu cầu của người dân.

Theo ông Tuấn, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, chính quyền địa phương không chỉ là “cánh tay nối dài” của Trung ương mà còn là trung tâm đổi mới sáng tạo ở cấp cơ sở, nơi chính sách được thử nghiệm, điều chỉnh và hoàn thiện dựa trên thực tiễn. Để làm được điều đó, cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức; hiện đại hóa nền hành chính theo hướng số hóa, minh bạch và tương tác hai chiều; đồng thời xây dựng văn hóa công vụ tận tâm, chuyên nghiệp, coi người dân và doanh nghiệp là đối tượng phục vụ chứ không phải quản lý.

Cởi trói thể chế, khơi thông động lực phát triển

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Năm, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn Invet chia sẻ, doanh nghiệp cảm thấy “ấm” và “thấm” nhờ các nghị quyết đổi mới. Doanh nghiệp ông là đơn vị tư nhân đã hoạt động 25 năm trong nghiên cứu, bào chế các giải pháp bảo vệ sức khỏe, các sản phẩm từ thủy sản...

25 năm trên thương trường nhưng từ khi có Nghị quyết 57, Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, đây là chính sách tác động trực tiếp đến hoạt động, cũng như sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân.

Minh chứng thực tế cho hai Nghị quyết trên, ông Năm cho biết, nhờ cơ chế cởi mở, tập đoàn đã ứng dụng được nhiều công trình nghiên cứu khoa học trong nước của các viện trường; cũng như được hợp tác với các nước bạn như Cuba để chuyển giao công nghệ khoa học về Việt Nam để ứng dụng.

“Hiện nay, chúng tôi mở ra một chương mới, đó là có thể đặt hàng, các nhà khoa học, viện trường với mong muốn chuyển hóa những công trình nghiên cứu thành của cải vật chất cho xã hội”, ông Nam nói.

Ông Năm cho rằng thể chế đã được cởi trói, chúng ta phải huy động cho toàn xã hội tinh thần quyết tâm, mạnh dạn. Phải khích lệ được doanh nghiệp dám làm, dám dấn thân. “Rất mong các nhà lập pháp, các nhà hoạch định chính sách chiến lược của quốc gia thấu hiểu được mong muốn, khát vọng của doanh nghiệp Việt, chúng tôi cam kết toàn tâm toàn lực làm giàu cho đất nước và cống hiến cho đất nước này để mong muốn đất nước phát triển, hùng cường”, ông Năm bày tỏ.

Ở góc độ chính sách công, ông Nguyễn Quốc Việt, Trường Đại học Kinh tế (ĐHQG Hà Nội) ví nền kinh tế Việt Nam như “con thuyền đang vươn ra biển lớn”, song vẫn bị ràng buộc bởi những “sợi dây thể chế”. Theo ông, giai đoạn tới cần cải cách mạnh mẽ thể chế, pháp luật và cơ chế điều hành, coi đây là khâu đột phá để chuyển hóa tiềm năng thành động lực.

Theo ông Việt, khi đã cởi trói dây thừng đó và dùng dây thừng đúng cách thì con thuyền cần phải cải cách động cơ. Như vậy, con thuyền của chúng ta mới có thể đi xa và đi nhanh. Động cơ thứ nhất là động cơ của các thành phần kinh tế; thứ hai là động cơ khu vực kinh tế khu vực tư nhân; thứ ba là khu vực kinh tế nước ngoài và doanh nghiệp nhà nước. Đó là 3 động cơ chính để chúng ta có thể “vươn ra biển, đón sóng lớn”.

Cải cách thể chế vì thế không chỉ nhằm đảm bảo an toàn mà phải hướng tới tạo động lực phát triển nhanh và bền vững. Thể chế cần được thiết kế như một “sợi dây neo” vừa giúp giữ thăng bằng, vừa tạo đà để con thuyền bứt phá.