Khẳng định tín ngưỡng trong dân gian qua tục thờ tổ nghề

(LĐTĐ) Đề cao một vị tổ nghề là đề cao một công tích của người khai sáng một nghề, một ngành nào đó đã giúp cho một tiểu cộng đồng, một cộng đồng nâng cao đời sống, thay đổi vị thế, có thể trường tồn với thời gian. Đó là một thái độ đẹp, một lối sống đẹp, một biểu hiện của lòng biết ơn đối với người sáng lập nghề.
Huyện Sóc Sơn dừng tổ chức lễ hội Gióng, đảm bảo an toàn cho người dân đón Tết Cần lồng ghép các yếu tố văn hóa mới vào lễ hội Tưng bừng lễ hội truyền thống làng La

Dân tộc ta hàng ngàn năm nay cùng với nghề nông là cơ bản, đã có rất nhiều nghề thuộc nhiều lĩnh vực như ngư nghiệp, lâm nghiệp, thủ công, mỹ nghệ… Những nghề nghiệp ấy đã đảm bảo cuộc sống trường tồn cho các tầng lớp nhân dân và đến ngày nay vẫn đang trực tiếp phục vụ cho nhiều nhu cầu trong đời sống. Nói bách nghệ là nói đến cả ngành và nghề.

Theo Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Hoàng Khôi (tại Tọa đàm Tục thờ tổ bách nghệ tại Việt Nam), cha ông xưa đã hiểu chữ “nghề” một cách rất rộng rãi. Sống ở đời phải biết gắn bó với một nghề - nhất nghệ tinh, nhất thân vinh. Cho đến nay theo thống kê chưa đầy đủ về ngành nghề xưa, chúng ta biết có đến 130 vị tổ sư, từ Tổ bách nghệ là Thánh Tản Viên cho đến những vị tổ nghề khác như Mẹ Âu Cơ nghề nông, Yang Xri mẹ lúa, Sằn Nông thần nông nghiệp, Nga Áp tổ nuôi vịt, Lang Khấm Dậm tổ chế rượu…

Những bậc tổ sư này có người có tiểu sử, nhưng cũng có những ngành nghề không tìm được xuất sứ rõ ràng. Để có thể hình dung về những đấng sáng tạo mà mình tôn thờ, người dân sẵn sàng tìm viện trợ ở kho tàng thần thoại hoặc tìm cách huyền thoại hóa để tăng phần thiêng liêng cho sự tôn vinh.

Tuy nhiên, dù các vị tổ nghề có lung linh trong những ánh hào quang mà con cháu tạo dựng thì thực chất họ vẫn là những người rất thực, đời sống thực ngay giữa cộng đồng.

Khẳng định tín ngưỡng trong dân gian qua tục thờ tổ nghề
Một lễ cúng tổ nghề của người H'Mông ở Sapa (Ảnh: Bùi Nguyệt)

Có thể nói, ở nước ta, hầu như tất cả mọi người ở khắp nơi và khắp các thế hệ đều có chung khuynh hướng là thiên về thờ Tổ. Không chỉ thờ tổ tiên trong gia đình mà là tất cả các vị Tổ. Có thể đây là một nét riêng của bản sắc văn hóa Việt vì thế giới không có nhiều dân tộc cùng chung khuynh hướng thờ tổ nghề, thờ đức tổ Hùng Vương.

Gắn với tục thờ này, ban đầu có thể còn sơ khai như làm vài món ăn để tưởng nhớ, dần dần người ta lập bát hương, xây bệ thờ, điện thời, miếu thờ, đền thờ… rồi tổ chức các lễ hội gắn với những nghi thức nhất định. Sự thiêng liêng, niềm thành kính cũng ngày một được ý thức rõ rệt trong tình cảm và thái độ của từng thế hệ con cháu.

Cũng ở Việt Nam, ta thường nhắc tới đạo thờ tổ tiên, thờ ông bà, đó là đạo hiếu; dù đạo này của ta hầu như không có giáo chủ, không có kinh sách, không xây dựng thành một hệ thống tổ chức, nhưng trong tâm khảm mỗi người Việt thì mặc nhiên ai cũng có một niềm tin và một sự hướng tới các Tổ sư, Thánh sư với một lòng biết ơn chân thành.

Nhìn chung, việc thờ phụng tôn vinh các tổ ngành nghề là một vấn đề phong tục cùng với việc thờ cúng tổ tiên ở nước ta. Thờ cúng tổ nghề là chuyện thờ cúng của một cộng đồng, một địa phương, nó khẳng định tín ngưỡng trong dân gian. Việc thờ phụng các tổ sư ngành nghề thực chất là một sự khẳng định, tôn vinh ngành nghề.

Một ngày giỗ tổ, một dịp hội hè là bằng chứng cụ thể để thấy vị trí ngành nghề trong nhân sinh, cho nên việc khai thác những tập tục, nghi lễ mà cộng đồng đã tạo nên là việc cần thiết để tôn vinh cụ tổ nghề. Đây cũng là một tục thờ đẹp, một thái độ tri ân, một biểu hiện sâu sắc trong đạo hiếu của người Việt với cha ông, những người đã sinh dưỡng mình, đã tìm cách chỉ ra đường đi nước bước cho thế hệ sau hướng tới tương lai tốt đẹp hạnh phúc hơn. Đến hôm nay, đạo hiếu không chỉ được thể hiện qua tục thờ cúng tổ tiên, ông bà, cha mẹ, mà còn thờ các vị tổ làng, tổ nghề.

Bảo Thoa

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Đề nghị bổ sung lao động, lái xe ngành vận tải và logistics được tiêm vắc xin như tuyến đầu chống dịch

Đề nghị bổ sung lao động, lái xe ngành vận tải và logistics được tiêm vắc xin như tuyến đầu chống dịch

(LĐTĐ) Nhằm đảm bảo dòng lưu thông hàng hóa được thông suốt, tránh đứt gãy chuỗi cung ứng phục vụ sản xuất, ngày 30/7, Bộ Công Thương có văn bản hỏa ...
Xử phạt 60 triệu đồng đối tượng vận chuyển 400 hộp test Covid-19 nhập lậu

Xử phạt 60 triệu đồng đối tượng vận chuyển 400 hộp test Covid-19 nhập lậu

(LĐTĐ) Thông tin từ lực lượng Quản lý thị trường cho biết, sau khi xác định 400 hộp dụng cụ xét nghiệm Covid-19 Q Standard Covid-19 Ag Home Test do Đội ...
Vượt qua “làn sóng Covid-19”, doanh thu quý II/2021 của Vinamilk lập đỉnh mới

Vượt qua “làn sóng Covid-19”, doanh thu quý II/2021 của Vinamilk lập đỉnh mới

(LĐTĐ) Công ty CP Sữa Việt Nam (Vinamilk) vừa công bố báo cáo tài chính quý II và lũy kế 6 tháng đầu năm 2020.
Ngày 30/7: Hà Nội ghi nhận 119 ca mắc Covid-19

Ngày 30/7: Hà Nội ghi nhận 119 ca mắc Covid-19

(LĐTĐ) Theo Sở Y tế Hà Nội, tính từ 12 giờ đến 18 giờ ngày 30/7, trên địa bàn Thành phố ghi nhận thêm 41 ca mắc mới, trong đó 21 ...
Thành ủy Hà Nội chỉ đạo 6 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác phòng, chống dịch Covid-19

Thành ủy Hà Nội chỉ đạo 6 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác phòng, chống dịch Covid-19

(LĐTĐ) Thành ủy Hà Nội chỉ đạo 6 nội dung trọng tâm phòng, chống Covid-19
Bệnh viện 1A chi viện khẩn cấp cho Trung tâm Điều dưỡng người bệnh tâm thần

Bệnh viện 1A chi viện khẩn cấp cho Trung tâm Điều dưỡng người bệnh tâm thần

(LĐTĐ) 15 bác sĩ của Bệnh viện 1A cùng hàng trăm trang thiết bị y tế được điều đến chi viện khẩn cấp cho Trung tâm Điều dưỡng người bệnh tâm ...
Chùm ảnh: Vườn rau xanh mướt của người dân trong mùa dịch Covid-19

Chùm ảnh: Vườn rau xanh mướt của người dân trong mùa dịch Covid-19

(LĐTĐ) Do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 nên nhiều người không thể đi làm, cùng với việc khan hiếm rau sạch, nhiều gia đình quyết định trồng rau sạch để sử ...

Tin khác

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ

(LĐTĐ) Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát chọn lối đi riêng cho mình bằng việc kết hợp thành công chất liệu sơn mài lên gỗ cho ra những tác phẩm giàu bản sắc văn hóa dân tộc.
Nghề dệt thổ cẩm của phụ nữ dân tộc Lào

Nghề dệt thổ cẩm của phụ nữ dân tộc Lào

(LĐTĐ) Người dân tộc Lào đến Điện Biên sinh sống từ cách đây khoảng hơn 300 năm. Nhiều thế kỷ đã trôi qua, nghề dệt thủ công truyền thống của họ vẫn luôn được gìn giữ.
Đi qua mùa thị chín

Đi qua mùa thị chín

(LĐTĐ) Những ngày cuối hạ, thời tiết thật đỏng đảnh với thoắt nắng thoắt mưa. Khi những trái mít cuối mùa rời cây, trên đầm, vài bông sen muộn cố khoe sắc cho trọn mùa, ấy là khi đã tới mùa thị. Hương thị ngát thơm, ngọt ngào đưa ta về miền cổ tích với những mảnh ký ức nho nhỏ dễ thương.
Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

(LĐTĐ) Không thể phủ nhận những lợi ích mà Cách mạng công nghiệp 4.0 đã mang lại cho các nước, trong đó có cả Việt Nam. Công nghệ số phát triển, đồng nghĩa với việc con người được tiếp xúc nhiều hơn với mạng xã hội. Nhưng liệu đây có phải là một trong những nguyên nhân khiến cho cách ứng xử giữa người với người đang ngày một kém đi?
Dịu dàng canh chua Hà Nội

Dịu dàng canh chua Hà Nội

(LĐTĐ) Canh chua vốn là món ăn quen thuộc của mọi vùng miền. Ấy thế nhưng, canh chua Hà Nội mang một nét riêng với vị chua dìu dịu khiến những ai đã từng thưởng thức thật khó quên. Mùa nào thức nấy, người nội trợ đất Hà thành thường chế biến những món canh chua không quá cầu kỳ mà vẫn thật tinh tế.
Một thoáng tường vy

Một thoáng tường vy

(LĐTĐ) Mùa hoa tường vy tới thật nhẹ nhàng và bất chợt. Khi nắng hạ lấp lánh trải vàng rực rỡ, ấy là khi những đóa tường vy đủ sắc màu đua nhau bung sắc. Hà Nội có một số con đường, không gian rờm rợp những cánh hoa mềm như lụa, mỏng như mây níu ánh nhìn của người yêu hoa.
Tò he nét đẹp xưa

Tò he nét đẹp xưa

(LĐTĐ) Những ký ức về tuổi thơ của đa số người dân Việt Nam đều gắn liền với món đồ chơi mang tên tò he. Đến nay, tuy món đồ chơi dân gian này đã không còn thịnh hành, những vẫn có những nghệ nhân đang miệt mài lưu giữ và bảo tồn nét đẹp ấy ngay trong lòng Hà Nội.
Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt

Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt

(LĐTĐ) Đối với mỗi người dân Việt Nam, đình làng không chỉ đơn thuần là một địa điểm tâm linh mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng. Dù có trải qua hàng nghìn năm với biết bao biến cố lịch sử, đình làng vẫn là một biểu tượng ăn sâu vào tâm thức của mỗi người.
Mãi nhớ mùa thi đặc biệt

Mãi nhớ mùa thi đặc biệt

(LĐTĐ) Có thể nói, mùa thi 2021 có những điều quá đỗi đặc biệt khi tình hình dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp. Nhưng, cũng trong thời điểm đó, chúng ta nhận ra có những việc làm chạm đến cảm xúc của tất cả mọi người, tiếp thêm động lực cho các thí sinh vượt vũ môn an toàn trong đại dịch.
Những gói hoa ngát thơm trong miền ký ức

Những gói hoa ngát thơm trong miền ký ức

(LĐTĐ) Người Hà Nội xưa thường dùng hoa bày trên đĩa để thắp hương vào những ngày sóc, vọng. Đây là nét đẹp tao nhã trong phong tục cúng lễ của người Tràng An hướng về các đấng tối cao và gia tiên. Trên bàn thờ của các gia đình người Hà Nội xưa, ngoài các phẩm vật dâng cúng, nhất định phải có chén nước thanh tịnh và một đĩa hoa.
Xem thêm
Phiên bản di động