Hoàn thiện hành lang pháp lý để hoạt động từ thiện minh bạch

(LĐTĐ) Lợi dụng từ thiện để lừa đảo chiếm đoạt tài sản không phải là thủ đoạn mới, các cơ quan chức năng cũng đã đưa ra những cảnh báo cũng như xử lý nghiêm khắc những kẻ lừa đảo. Thế nhưng, vẫn không ít người bị lừa. Điều đáng nói, các hành vi lừa đảo này không chỉ chiếm đoạt tài sản của các nạn nhân, mà còn bào mòn đi niềm tin về các nghĩa cử từ thiện vốn nhân văn, tốt đẹp.
Tích cực tham gia các hoạt động xã hội Cần quản lý chặt các hoạt động từ thiện

Từ những vụ điển hình

Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nam Định vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Cao Thị Hoài về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Lợi dụng lòng trắc ẩn của người khác, từ tháng 11/2020 đến tháng 5/2021, Hoài đã chiếm đoạt tài sản của 688 nhà hảo tâm với tổng số tiền gần 261 triệu đồng.

Hoàn thiện hành lang pháp lý để hoạt động từ thiện minh bạch
Cao Thị Hoài bị bắt tạm giam về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Ảnh: CQCA

Tham gia mạng xã hội Facebook, Cao Thị Hoài đọc được thông tin một cá nhân ở tỉnh Bình Thuận đang làm công việc thiện nguyện thu gom, mai táng cho những hài nhi xấu số bị bỏ rơi. Thấy trang cá nhân này khi chia sẻ bài viết, hình ảnh về hoạt động thiện nguyện thu được lượng tương tác rất cao và nhiều nhà hảo tâm để lại bình luận sẵn sàng hỗ trợ kinh phí, Hoài nảy sinh ý định lừa đảo.

Hoài lập tài khoản facebook “Trần Mai Thu Thảo” (sau đổi tên thành Mai Mai), giới thiệu bản thân đang làm việc tại phòng khám và điều trị “Tâm an đường”, đặt slogan là “Bảo vệ mạng sống cho các con”. Sau đó, Hoài vào những trang Fanpage, Facebook của những người đang làm thiện nguyện cho trẻ sơ sinh thương vong, lựa chọn hình ảnh thương tâm về những thai nhi xấu số rồi đăng lên trang Facebook Mai Mai, đồng thời, kêu gọi mọi người phát tâm, quyên góp tiền để mua đất, vật tư phục vụ mai táng cho những thai nhi xấu số. Ở mỗi bài đăng, Facebook Mai Mai cũng đưa những hình ảnh đang xây dựng mộ phần cho các bé để mọi người nhầm tưởng đó là sự thật…

Trước những hình ảnh thương tâm, câu chuyện cảm động, chỉ trong khoảng thời gian ngắn, từ tháng 11/2020 đến tháng 5/2021, Facebook Mai Mai đã có hàng nghìn lượt tương tác. Đồng thời, gần 700 người từ nhiều tỉnh, thành trên cả nước đã gửi tiền ủng hộ từ vài trăm nghìn đồng đến vài chục triệu đồng mỗi người, để “chung tay” cùng Hoài lo hậu sự cho các thai nhi… Tuy nhiên, sau khi nhận được tiền từ thiện của các nhà hảo tâm, Cao Thị Hoài không chuyển cho bất cứ cá nhân, gia đình nào cần giúp đỡ hay tổ chức từ thiện nào mà sử dụng để chi tiêu cá nhân… Những hình ảnh về chôn cất hài nhi xấu số, trẻ em bị bệnh hiểm nghèo đều do Hoài sao chép trên mạng internet, chỉnh sửa lại nội dung rồi đăng tải...

Thủ đoạn lừa đảo, lợi dụng tình thương của người khác để chiếm đoạt tài sản như Cao Thị Hoài không phải là mới. Từ đầu năm 2021 đến nay, lực lượng công an trong cả nước đã phát hiện, xử lý nhiều Fanpage Facebook giả mạo hoạt động từ thiện để lừa đảo chiếm đoạt tài sản như Fanpage “Chia sẻ vì người nghèo”, “Hỗ trợ trẻ em”, “Quỹ bảo trợ trẻ em”, “Phật tại tâm”, “Chia sẻ yêu thương”, “Kết nối yêu thương”, “Quan thế âm bồ tát”… Theo Bộ Công an, thủ đoạn mà các đối tượng sử dụng là tạo lập các trang mạng xã hội, sau đó đăng tải các bài viết, tạo dựng những nội dung không có thật về một số hoàn cảnh đang gặp khó khăn cần được giúp đỡ, hoặc giả mạo các trang mạng xã hội chuyên làm từ thiện được Nhà nước cho phép, rồi đăng tải các bài viết kêu gọi cộng đồng mạng giúp đỡ.

Để tăng độ tin cậy, nhiều đối tượng đã tập hợp các bài báo viết về các hoàn cảnh khó khăn đã được đăng tải để dẫn nguồn trên Fanpage, Facebook khiến người đọc tin tưởng, rồi xen cài số tài khoản ngân hàng tiếp nhận từ thiện do các đối tượng tự tạo lập, quản lý, để tiếp nhận nguồn tiền ủng hộ. Tuy nhiên, sau khi tiếp nhận tiền được các nhà hảo tâm chuyển đến, các đối tượng đã không làm từ thiện mà sử dụng chi tiêu cá nhân, hoặc chỉ chuyển một phần rất nhỏ để làm hình ảnh, nhằm tiếp tục kêu gọi người dân đóng góp...

Cần hành lang pháp lý đảm bảo sự minh bạch

Để tránh bị lừa đảo, cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần kiểm chứng kỹ các thông tin đăng tải kêu gọi ủng hộ từ thiện trên các trang mạng xã hội. Khi muốn giúp đỡ, cần thận trọng tìm hiểu rõ thông tin về người cần giúp đỡ hoặc liên hệ với chính quyền địa phương, bệnh viện nơi họ đang điều trị để kiểm chứng. Trước khi quyết định gửi tiền cho các cá nhân vận động từ thiện trên mạng xã hội, cần xem xét người đưa ra những lời kêu gọi này có uy tín, có thật sự làm từ thiện hay không… Đồng thời, nên lựa chọn các quỹ, chương trình từ thiện do Nhà nước, đoàn thể được cơ quan có thẩm quyền cấp phép đứng ra tổ chức để ủy quyền làm từ thiện.

Hoạt động kêu gọi từ thiện hiện được điều chỉnh bởi các quy định của Nghị định 64/2008/NĐ-CP. Theo đó, việc vận động, tiếp nhận, phân bổ, sử dụng tiền, hàng đóng góp phải được thực hiện kịp thời, đúng mục đích, đối tượng, minh bạch, công khai. Đồng thời, nghiêm cấm sử dụng hoạt động thiện nguyện để vụ lợi; nghiêm cấm gian lận, báo cáo sai sự thật để chiếm đoạt tiền, hàng do các cá nhân, tổ chức quyên góp…

Trên thực tế, việc người dân kêu gọi quyên góp và đứng ra tiếp nhận, quản lý, phân phát tiền, quà từ thiện được hiểu là ủy quyền thực hiện việc tặng cho tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự. Trong trường hợp kết quả xác minh của cơ quan chức năng cho thấy các đối tượng có hành vi kêu gọi từ thiện nhưng sau đó nhận tiền, tài sản rồi không thực hiện các hoạt động từ thiện như đã hứa mà chiếm đoạt, thì tùy theo hành vi, mức độ vi phạm mà có thể bị xử lý hình sự về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 hoặc tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo Điều 175 Bộ luật Hình sự.

Nghị định này cũng nêu rõ các tổ chức, đơn vị được tiếp nhận và phân phối tiền, hàng cứu trợ gồm: “Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Hội Chữ thập đỏ Việt Nam; cơ quan thông tin đại chúng của Trung ương, địa phương; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Hội Chữ thập đỏ các cấp ở địa phương. Các quỹ xã hội, quỹ từ thiện quy định tại Nghị định số 148/2007/NĐ-CP ngày 25/9/2007 của Chính phủ về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện. 3. Các tổ chức, đơn vị ở Trung ương được Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho phép; các tổ chức, đơn vị ở địa phương được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh, cấp huyện cho phép”.

Trong thực tế, bên cạnh tình trạng lừa đảo, lạm dụng từ thiện để trục lợi cá nhân, còn xảy ra tình trạng người làm từ thiện phân phối tiền, tài sản từ thiện không chuyên nghiệp, dẫn đến chồng chéo, và khó minh bạch thông tin... Hậu quả của việc lạm dụng, lừa đảo để chiếm đoạt tiền, tài sản từ thiện đang làm xói mòn lòng tin của cộng đồng, gây nên e ngại, nghi ngờ, tâm lý không muốn tham gia vào hoạt động từ thiện nữa. Dẫn đến những người có hoàn cảnh khó khăn, cần hỗ trợ sẽ khó nhận được sự hỗ trợ của cộng đồng.

Theo nhiều chuyên gia pháp lý, bên cạnh việc xử lý nghiêm minh các hành vi lạm dụng từ thiện để lừa đảo, còn cần tạo hành lang pháp lý phù hợp cho các hoạt động thiện nguyện. Đến nay, sau hơn 10 năm thi hành, Nghị định 64/2008/NĐ-CP” về “Vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo” đã bộc lộ nhiều bất cập, cần được sửa đổi.

Hiện, Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 64/2008/NĐ-CP đang được Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo. Nhiều ý kiến cho rằng, Dự thảo Nghị định mới cần quy định rõ ràng, cụ thể các nội dung về hoạt động từ thiện, làm rõ đối tượng được phép kêu gọi vận động từ thiện, việc sử dụng, chi từ thiện như thế nào để đảm bảo công khai, minh bạch, sử dụng hiệu quả nguồn đóng góp tự nguyện của tổ chức, cá nhân. Từ đó, góp phần minh bạch và tạo điều kiện cho hoạt động từ thiện được thực hiện hiệu quả, ý nghĩa./.

Phương Thảo

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam động viên thí sinh Hà Nội thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam động viên thí sinh Hà Nội thi tốt nghiệp THPT năm 2022

(LĐTĐ) Chia sẻ, động viên thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) năm 2022 tại điểm thi trường Trung học cơ sở (THCS) Nghĩa Tân ...
Biểu dương nữ CNVCLĐ "Giỏi việc nước, đảm việc nhà" và “Gia đình CNVCLĐ tiêu biểu”

Biểu dương nữ CNVCLĐ "Giỏi việc nước, đảm việc nhà" và “Gia đình CNVCLĐ tiêu biểu”

(LĐTĐ) Ngày 7/7, Công đoàn Cơ quan Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội nghị biểu dương nữ công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) ...
Hà Nội: 481 thí sinh vắng mặt trong buổi thi môn Ngữ văn

Hà Nội: 481 thí sinh vắng mặt trong buổi thi môn Ngữ văn

(LĐTĐ) Trong buổi thi môn Ngữ văn - môn thi đầu tiên của kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) năm 2022, toàn Thành phố có 481 thí sinh ...
Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa sẽ xong sau 6 tháng có "mặt bằng sạch"

Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa sẽ xong sau 6 tháng có "mặt bằng sạch"

(LĐTĐ) Việc chậm tiến độ trong triển khai Dự án Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa (quận Hà Đông) là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến thoát úng ngập ở ...
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022: Thí sinh rạng rỡ rời phòng thi sau môn thi đầu tiên

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022: Thí sinh rạng rỡ rời phòng thi sau môn thi đầu tiên

(LĐTĐ) Cùng với thí sinh cả nước, sáng nay (7/7), gần 98.000 thí sinh Hà Nội đã có mặt tại 181 điểm thi để dự thi môn thi đầu tiên của ...
Nâng cao đời sống tinh thần qua "Tiếng hát công nhân, người lao động 2022"

Nâng cao đời sống tinh thần qua "Tiếng hát công nhân, người lao động 2022"

(LĐTĐ) Tối ngày 6/7, tại Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc (TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ủy ban nhân ...
Kết thúc môn thi Ngữ văn, thí sinh “thở phào” vì đề vừa sức

Kết thúc môn thi Ngữ văn, thí sinh “thở phào” vì đề vừa sức

(LĐTĐ) Sau 120 phút làm bài thi môn Ngữ văn - môn thi đầu tiên của kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) năm 2022, nhiều thí sinh rời ...

Tin khác

Cẩn thận kẻo ''tiền mất tật mang''

Cẩn thận kẻo ''tiền mất tật mang''

Mời chào người có nhu cầu đi làm việc, du học nước ngoài thông qua các website, mạng xã hội, sau đó thu tiền và cho khách hàng ăn “bánh vẽ”, rồi cao chạy xa bay... đó là thủ đoạn lừa đảo khiến nhiều gia đình điêu đứng. Các cơ quan chức năng cảnh báo, để không bị "tiền mất tật mang", người dân cần thận trọng khi đăng ký du học, xuất khẩu lao động trên mạng...
Thời gian hưởng chế độ ốm đau đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội

Thời gian hưởng chế độ ốm đau đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội

Chế độ ốm đau với người lao động làm việc trong điều kiện bình thường: Nghỉ hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH) 30 ngày nếu đã đóng BHXH dưới 15 năm; 40 ngày nếu đã đóng từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm; 60 ngày nếu đã đóng từ đủ 30 năm trở lên.
Lái xe vượt đèn đỏ, đè vạch để nhường đường cho xe cứu thương không bị xử phạt khi nào?

Lái xe vượt đèn đỏ, đè vạch để nhường đường cho xe cứu thương không bị xử phạt khi nào?

Đoạn clip ghi lại cảnh một ô tô con vượt đèn đỏ, đè lên vạch ngang để nhường đường cho xe cứu thương đang được chia sẻ trên mạng xã hội và nhận được khá nhiều ý kiến trái chiều. Không ít cá nhân cho rằng, trong trường hợp này lái xe đã phạm luật.
Bỗng dưng được chuyển khoản “nhầm": Trả lại tiền hay báo công an?

Bỗng dưng được chuyển khoản “nhầm": Trả lại tiền hay báo công an?

Thời gian gần đây, một số trường hợp người dân được chuyển khoản nhầm một số tiền, sau đó có người gọi điện, nhắn tin đến đòi nợ.
Đổi Căn cước công dân có cần chỉnh sửa thông tin BHXH?

Đổi Căn cước công dân có cần chỉnh sửa thông tin BHXH?

Thông tin số Chứng minh Nhân dân hoặc số Căn cước công dân là một trong các tiêu thức quản lý đối tượng tham gia trong cơ sở dữ liệu không phải cấp lại bìa sổ BHXH.
Mỗi lần khám bệnh, F0 được cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội bao nhiêu ngày?

Mỗi lần khám bệnh, F0 được cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội bao nhiêu ngày?

(LĐTĐ) Một lần khám bệnh, người bệnh được cấp một Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội tối đa là 30 ngày. Nếu người bệnh cần nghỉ dài hơn 30 ngày thì phải tiến hành tái khám để người hành nghề xem xét quyết định.
Các trường hợp nhà, đất được miễn lệ phí trước bạ từ ngày 1/3

Các trường hợp nhà, đất được miễn lệ phí trước bạ từ ngày 1/3

Đất nông nghiệp do hộ gia đình, cá nhân tự khai hoang phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, không có tranh chấp, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ được miễn lệ phí trước bạ.
Tăng mức trợ cấp hàng tháng với cán bộ xã già yếu đã nghỉ việc

Tăng mức trợ cấp hàng tháng với cán bộ xã già yếu đã nghỉ việc

Tiền bồi thường, trợ cấp phải được thanh toán một lần cho người lao động hoặc thân nhân của họ, trong thời hạn 5 ngày, kể từ ngày người sử dụng lao động ra quyết định bồi thường, trợ cấp.
Phải bảo mật thông tin cá nhân của người dưới 18 tuổi bị xâm hại tình dục

Phải bảo mật thông tin cá nhân của người dưới 18 tuổi bị xâm hại tình dục

Phải bảo mật thông tin cá nhân của người dưới 18 tuổi bị xâm hại tình dục; có biện pháp ứng phó kịp thời, loại trừ những nguy cơ dẫn đến người dưới 18 tuổi có thể tiếp tục bị xâm hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp khác.
Người bệnh F0 có đóng bảo hiểm xã hội được hưởng những chế độ gì?

Người bệnh F0 có đóng bảo hiểm xã hội được hưởng những chế độ gì?

(LĐTĐ) Theo Điều 25 Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH), người lao động bị ốm đau mà không phải là tai nạn lao động, phải nghỉ việc và có xác nhận của cơ sở khám, chữa bệnh có thẩm quyền thì được hưởng chế độ ốm đau.
Xem thêm
Phiên bản di động