Hà Nội ưu tiên danh mục đầu tư khẩn cấp để giảm bớt tình trạng ngập úng

Giải quyết tận gốc từ hệ thống xử lý nước thải đầu nguồn

Ngày 21/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội tiến hành thảo luận ở tổ về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước năm 2025 và dự kiến kế hoạch phát triển, dự toán ngân sách nhà nước năm 2026…

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn ĐBQH Hà Nội) bày tỏ trăn trở sâu sắc về tình trạng ô nhiễm nước tại các hồ, sông, đặc biệt là sông Tô Lịch.

“Là bác sĩ, tôi hiểu rõ ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Đã đến lúc không thể sống chung với tình trạng này nữa,” đại biểu nói. Theo ông, hầu hết các hồ trong nội đô đều có mùi hôi, nước đen, cá chết, gây ô nhiễm nghiêm trọng môi trường sống.

Đại biểu cho rằng cần giải quyết tận gốc từ hệ thống xử lý nước thải đầu nguồn, thay vì chỉ xử lý khi nước đã đổ ra sông, hồ. Đồng thời, nên phát huy mô hình “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, huy động sự chung tay của người dân, doanh nghiệp, đặc biệt những người sinh sống, kinh doanh quanh khu vực hồ, sông.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn ĐBQH Hà Nội). Ảnh: Như Ý

Theo đại biểu Nguyễn Anh Trí, nhiều người dân có điều kiện sở hữu đất quanh Hồ Tây sẵn sàng góp kinh phí để cải thiện môi trường, nếu thành phố có cơ chế rõ ràng. Đây là vấn đề cần được ưu tiên cao độ.

Đại biểu Nguyễn Phi Thường, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội (Đoàn ĐBQH Hà Nội) cho hay với chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, vấn đề ngập úng đã được Đảng bộ Thành phố Hà Nội đã đưa vào nghị quyết nhiệm kỳ tới. Ngày 20/10, Đảng bộ Ủy ban nhân dân Thành phố cũng đã thông qua danh mục chương trình hành động để triển khai.

Đại biểu Nguyễn Phi Thường cho hay, không chỉ Hà Nội, hàng loạt đô thị trên thế giới cũng chịu tác động của úng ngập. Trong hoàn lưu bão số 10, 11, tại Hà Nội, có địa điểm, thời điểm, lượng mưa lên đến 500-600 mm, vượt quá nhiều lần so với công suất thiết kế cho hệ thống thoát nước.

Hệ thống thoát nước của Thành phố đang trong giai đoạn hoàn thiện và chỉ có khoảng 7,7km2 thuộc lưu vực sông Tô Lịch được đầu tư tương đối hoàn chỉnh, chiếm khoảng 25%. Tỷ lệ này đối với các trạm bơm đầu mối là khoảng 20%.

Hệ thống hồ điều hòa cũng tương tự. Thành phố quy hoạch 5.400ha hồ điều hòa nhưng mới đầu tư được 1.010ha, chiếm tỷ lệ hơn 18%. Lưu vực hoàn chỉnh nhất là sông Tô Lịch nhưng cũng chỉ được thiết kế với lượng mưa 310mm/s trong hai ngày.

Cũng theo ông Thường, Hà Nội đã chính thức thông qua danh mục ưu tiên đầu tư khẩn cấp để trong mùa mưa sang năm có thể giảm bớt tình trạng ngập úng, trong đó có các hạng mục như nạo vét hệ thống sông như sông Nhuệ, và các hồ Đồng thời đầu tư một loạt 12 hồ điều hoà, trong đó ưu tiên khu vực Tả Nhuệ và Hữu Nhuệ để hỗ trợ việc tiêu thoát nước.

Đại biểu Nguyễn Phi Thường, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội.

Việc bổ cập nước cho sông Tô Lịch cũng trong hạng mục công trình khẩn cấp, vừa bổ cập cho sông Tô Lịch chỉ 3 mét khối/s nhưng Thành phố đã quyết định thực hiện phổ cập 5 mét khối/s để có thể bổ cập cả cho sông Lừ, sông Sét. Ngoài bổ cập nước qua các hệ thống kênh địa phương và hệ thống cống ngầm từ đường Phạm Văn Đồng vào thì hệ thống này còn giúp tiêu thoát nước cho toàn bộ 330ha khu vực Bắc Từ Liêm.

Về vấn đề ô nhiễm sông ngòi, Giám đốc Sở Xây dựn Hà Nội cho biết, ngoài bổ cập nước cho sông Tô Lịch xử lý ô nhiễm cho sông Tô Lịch, Hà Nội có chương trình tổng thể nạo vét toàn bộ sông hồ trên địa bàn Thành phố.

Ngoài bổ cập nước từ hồ Tây và hệ thống kênh địa phương cho sông Tô Lịch, Hà Nội còn mang dòng nước từ sông Đà qua hệ thống sông Tích để bổ cập nước cho sông Đáy và dẫn nguồn nước vào hệ thống sau này. “Tháng 12 tới đây, chúng tôi phải hoàn chỉnh và trình Ủy ban nhân dân Thành phố báo cáo đầu kỳ về quy hoạch thoát nước đô thị,” ông Thường cho biết.

Giải quyết tổng thể bài toán giao thông

Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng Hà Nội là thành phố nằm giữa con song, nên chắc chắn phải là thành phố theo dạng thích ứng. Thiên tai, bão lũ ngày càng khắc nghiệt hơn nên thiết kế hệ thống thoát nước đô thị phải đảm bảo phải cao hơn một mức để phòng, chống.

Bên cạnh đó phải có hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn liên quan đến thiết kế đô thị, vật liệu xây dựng chống thấm nước, hệ thống ao hồ, hệ thống chống nước mang tính hầm ngầm như hồ ngầm cũng được nghiên cứu bổ trợ cho những khu vực không thể sử dụng các biện pháp thông thường khác.

“Úng ngập đô thị là chương trình tổng thể rất lớn nên cần giải pháp căn cơ trong thời gian tới,” ông Thường nói.

Về vấn đề ùn tắc giao thông, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, Hà Nội có hơn 8 triệu phương tiện, trong đó có 6,9 triệu xe máy, 1,1 triệu ô tô. “Chúng ta ùn tắc do kết cấu hạ tầng phát triển không kịp tốc độ phát triển phương tiện cá nhân.

Hiện mỗi năm phương tiện cá nhân tăng khoảng 5-10%, nhưng tốc độ phát tiển hạ tầng chỉ 0,3%, là con số rất nhỏ. Hiện diện tích đất dành cho hạ tầng giao thông mới đạt trên 12%, trong khi quy chuẩn hạ tầng giao thông của đô thị hoàn chỉnh là 20%, nên tình hình ùn tắc đang ngày càng trầm trọng hơn.

Thành phố đã khởi công 7 cầu vượt sông Hồng, 1 cầu qua sông Đuống, cùng nhiều tuyến đường trục chính và dự án đường sắt đô thị. Trong nhiệm kỳ 2025 - 2030, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành 4 tuyến đường sắt đô thị mới, đồng bộ với các tuyến vành đai.

Ông Thường cũng cho biết chiều nay, thành phố Hà Nội sẽ tổ chức hội thảo về giải quyết tổng thể bài toán giao thông trên địa bàn Thành phố. “Đây là câu chuyện rất lớn, cần tập trung nguồn lực, tập trung các đề án, mục tiêu để thực hiện,” ông Thường nói.

Đại biểu Hà Sỹ Huân (Đoàn ĐBQH Thái Nguyên). Ảnh: Quang Khánh

Cần đánh giá toàn diện nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngập lụt

Cùng quan tâm đến tình hình thiên tai, đại biểu Hà Sỹ Huân (Đoàn ĐBQH Thái Nguyên) cho biết, thời gian qua, bão lũ tác động mạnh đến phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, bão số 10 và bão số 11 vừa qua gây thiệt hại nặng nề cho Thái Nguyên và nhiều địa phương khu vực phía Bắc.

Đại biểu kiến nghị Chính phủ sớm triển khai dự án đê sông Cầu theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, nhằm bảo đảm an toàn cho khu vực hạ du và giảm thiểu thiệt hại do mưa lũ gây ra.

Đồng thời, đại biểu đề nghị Chính phủ đánh giá toàn diện nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngập lụt nghiêm trọng tại các tỉnh phía Bắc thời gian qua, từ đó có giải pháp đồng bộ, không chỉ tập trung vào xây dựng các công trình thủy lợi mà còn phải gắn với việc sử dụng hợp lý tài nguyên đất rừng.

Bên cạnh đó, cần có chính sách ưu đãi, hỗ trợ tốt hơn để khuyến khích người dân trồng, khoanh nuôi và bảo vệ rừng. Cùng với đó, cần tiến hành rà soát, nâng cấp hệ thống thủy lợi, hồ đập, kênh mương và thoát nước nhằm tăng khả năng phòng, chống thiên tai trong thời gian tới…

Đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Đoàn ĐBQH Thái Nguyên) cho rằng, ứng phó thiên tai hiện nay không còn đơn thuần là đối phó với mưa bão, mà phải tính đến tác động kép vừa mưa bão vừa xả lũ từ các hồ chứa thủy điện. Vì vậy, việc quy hoạch hạ tầng và triển khai quy hoạch cần tính toán đồng bộ để thích ứng với tình huống này.

Bên cạnh đó, đại biểu nhấn mạnh, cần sớm rà soát, quy hoạch lại các khu dân cư ven sông, suối nhằm bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của người dân trước diễn biến ngày càng phức tạp của thiên tai…