Gỡ ùn tắc nhờ rà soát bất cập tổ chức giao thông

Áp lực giao thông tại Hà Nội ngày càng gia tăng

Những năm gần đây, ùn tắc giao thông đã trở thành nỗi ám ảnh thường trực của người dân Thủ đô. Dù Thành phố liên tục đầu tư mở rộng hạ tầng, triển khai nhiều giải pháp tổ chức giao thông, nhưng thực tế cho thấy áp lực trên các tuyến đường vẫn gia tăng từng ngày, vượt xa khả năng đáp ứng của hệ thống hiện hữu.

Mỗi buổi sáng di chuyển hàng chục km qua hàng loạt điểm tắc nghẽn để đến cơ quan, anh Nguyễn Văn Học (khu đô thị Linh Đàm) chia sẻ: hạ tầng giao thông nay đã cải thiện rất nhiều so với trước, nhưng tốc độ đầu tư vẫn khó theo kịp sự bùng nổ của phương tiện cá nhân.

Lực lượng chức năng phân luồng, điều tiết phương tiện ở các nút giao được điều chỉnh bất cập giao thông.

Theo anh Học, chỉ 20 năm trước, khu vực Linh Đàm còn thưa thớt, thậm chí từng phải treo biển “đề phòng cướp giật”. Thế nhưng hiện nay, với hàng loạt tuyến đường mới, cầu vượt sông, cầu vượt hồ, đường trên cao… mật độ phương tiện vẫn tăng nhanh đến mức tình trạng ùn tắc diễn ra như cơm bữa.

Cũng trong tình trạng tương tự, khu vực phía đông Thành phố luôn trong cảnh quá tải. Tuyến đường Nguyễn Văn Cừ - cầu Chương Dương vốn là trục kết nối quan trọng giữa Long Biên và trung tâm Thủ đô, mỗi ngày tiếp nhận lượng phương tiện khổng lồ. Chỉ một va chạm nhỏ hoặc trời đổ mưa là cả tuyến gần như tê liệt.

Nhiều tuyến huyết mạch khác như: Nguyễn Trãi, Trường Chinh, Láng, Nguyễn Xiển, Tây Sơn… dù liên tục được mở rộng nhưng vẫn rơi vào cảnh ùn ứ kéo dài. Không ít thời điểm, xe máy buộc phải leo lên vỉa hè để tìm lối thoát. Điều này cũng phản ánh áp lực giao thông đã vượt khỏi khả năng chịu tải của mặt đường.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, tính đến tháng 12/2024, mạng lưới đường bộ của Thủ đô đạt hơn 23.400km, gồm 5 tuyến cao tốc và vành đai, 11 tuyến quốc lộ, 128 tuyến đường tỉnh, hơn 1.200 tuyến đường đô thị, 2.310 nút giao cùng hàng trăm cầu, hầm. Dù vậy, diện tích đất dành cho giao thông mới đạt 12,13%, còn tương đối xa so với mục tiêu 20 - 26% vào năm 2030 theo quy hoạch. Trong khi đó, dân số Hà Nội đã vượt 8 triệu người, chưa kể thêm 1,2 - 1,5 triệu người ngoại tỉnh đến làm việc và học tập mỗi ngày.

Sự chênh lệch giữa tốc độ phát triển hạ tầng và tốc độ tăng phương tiện cá nhân khiến lưu lượng giao thông trên nhiều tuyến vượt xa thiết kế. Không ít trục đường rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng. Cụ thể, đường Nguyễn Trãi đang gánh lưu lượng gấp 2,5 - 3,2 lần thiết kế; Khuất Duy Tiến - Nguyễn Xiển gấp 4,3 - 4,9 lần; Lê Văn Lương gấp 2,7 - 3,3 lần; Xuân Thủy - Cầu Giấy gấp 2,1 - 2,6 lần; Thái Hà - Huỳnh Thúc Kháng gấp 1,5 - 2,4 lần.

Hệ thống đèn tín hiệu giao thông trên địa bàn Hà Nội được rà soát và đồng bộ.

Những con số biết nói này cũng cho thấy hệ thống giao thông đô thị Hà Nội đang phải gánh tải vượt mức, đòi hỏi những giải pháp tổ chức, điều tiết và tối ưu hoá giao thông mang tính khoa học, thực tiễn và quyết liệt hơn bao giờ hết.

Những chuyển biến tích cực

Trước áp lực giao thông ngày càng lớn, Hà Nội đã chủ động rà soát bất cập và mạnh dạn điều chỉnh tổ chức giao thông tại nhiều khu vực trọng điểm. Những giải pháp thí điểm bước đầu đã cho thấy hiệu quả rõ rệt, góp phần “giảm nhiệt” cho nhiều tuyến đường vốn nổi tiếng ùn tắc.

Dễ thấy nhất, cách đây ít lâu, Sở Xây dựng Hà Nội triển khai thí điểm điều chỉnh tổ chức giao thông trên tuyến Phan Trọng Tuệ - Cầu Bươu - Phúc La. Một trong những thay đổi quan trọng là cấm xe tải trên 10 tấn lưu thông vào giờ cao điểm sáng và chiều tại đoạn từ nút giao Văn Khê đến nút Cầu Bươu - Phùng Hưng, cũng như trên đoạn Phan Trọng Tuệ từ nút Đại Thanh đến Phúc La - Phùng Hưng. Nhờ không còn sự xuất hiện của xe tải trọng lớn, tuyến đường trở nên thông thoáng hơn hẳn.

Anh Nguyễn Văn Hoà, người thường xuyên di chuyển qua đây, cho biết tuyến Phan Trọng Tuệ “thông thoáng lạ thường” ngay từ ngày đầu áp dụng. Không còn bóng dáng xe tải cỡ lớn chen lấn vào giờ cao điểm, các phương tiện nhỏ dễ dàng di chuyển, hạn chế được tình trạng dồn ứ kéo dài.

Không chỉ ở khu vực này, ngay đầu năm 2025, nhiều sở, ngành của Thành phố đã vào cuộc quyết liệt để xử lý ùn tắc nghiêm trọng tại nút giao Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến - Nguyễn Xiển. Đây là nút giao 4 tầng hiện đại bậc nhất Hà Nội nhưng lại có lưu lượng giao thông vượt 3,5 - 5 lần thiết kế, khiến tình trạng ùn tắc trở nên trầm trọng cả trong và ngoài giờ cao điểm. Đặc biệt, tuyến đường trên cao Vành đai 3 vốn có lưu lượng lớn gấp 6 lần năng lực thiết kế đổ xuống nút giao khiến khu vực thường xuyên rơi vào cảnh “ná thở”, kéo theo ùn tắc lan rộng sang nhiều tuyến phố lân cận.

Trước thực trạng đó, từ ngày 18/1/2025, Thành phố thí điểm điều chỉnh tổ chức giao thông tại nút giao Thanh Xuân. Một đảo trung tâm được bổ sung ngay dưới gầm cầu cạn Vành đai 3 nhằm xóa điểm xung đột chính; đồng thời hình thành 4 nút giao nhỏ có đèn tín hiệu ở các hướng, giúp điều tiết lưu lượng khoa học hơn. Cùng với đó, 16 camera xử phạt “nguội” được lắp đặt, nâng cao ý thức người tham gia giao thông và giảm thiểu hành vi vi phạm.

Sở Xây dựng Hà Nội triển khai thí điểm điều chỉnh tổ chức giao thông trên tuyến Phan Trọng Tuệ - Cầu Bươu - Phúc La. Một trong những thay đổi quan trọng là cấm xe tải trên 10 tấn lưu thông vào giờ cao điểm sáng và chiều tại đoạn từ nút giao Văn Khê đến nút Cầu Bươu - Phùng Hưng, cũng như trên đoạn Phan Trọng Tuệ từ nút Đại Thanh đến Phúc La - Phùng Hưng. Nhờ không còn sự xuất hiện của xe tải trọng lớn, tuyến đường trở nên thông thoáng hơn hẳn.

Song song với các giải pháp về luồng tuyến, Sở Xây dựng Hà Nội cũng chỉ đạo đơn vị quản lý tăng cường kiểm tra, bảo trì hệ thống đèn tín hiệu giao thông, kịp thời xử lý hư hỏng. Việc phối hợp chặt chẽ với Công an Thành phố trong điều chỉnh thời gian chu kỳ đèn theo từng thời điểm đã góp phần giải quyết các tình huống ùn tắc cục bộ, nhất là tại những nút giao mật độ cao.

Một điểm nhấn đáng chú ý là hiện nay Hà Nội đang triển khai đánh giá tổng thể toàn bộ hệ thống đèn tín hiệu, xác định nhiệm vụ trọng tâm là nâng cấp và hiện đại hóa hệ thống điều khiển, hướng đến khả năng vận hành linh hoạt dựa trên dữ liệu giao thông thời gian thực. Hệ thống mới cho phép điều khiển đồng bộ nhiều nút giao trên cùng tuyến, tối ưu hóa lưu lượng toàn hành lang. Khi được triển khai đồng bộ, không chỉ góp phần giảm ùn tắc, nâng cao hiệu quả chỉ huy – điều hành, mà còn giảm đáng kể áp lực cho lực lượng cảnh sát giao thông tại hiện trường.

Những chuyển biến này cho thấy Hà Nội đang đi đúng hướng từ việc nhận diện bất cập, thử nghiệm nhanh, điều chỉnh kịp thời đến áp dụng công nghệ hiện đại nhằm xây dựng một hệ thống giao thông vận hành hiệu quả, thông minh và bền vững hơn.