Giữ gìn và phát huy giá trị làng nghề sơn mài Hạ Thái

(LĐTĐ) Là 1 trong 7 điểm du lịch làng nghề của thành phố Hà Nội, trải qua hàng trăm năm, người làm nghề sơn mài làng Hạ Thái (xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, Hà Nội) đã không ngừng tìm tòi, sáng tạo để làm ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng trong và ngoài nước. Đồng thời, gìn giữ, phát huy giá trị làng nghề truyền thống.
Sơn mài Hạ Thái: Hấp dẫn nhưng kén người mua Tăng cường Kết nối mạng lưới sản xuất và tiêu dùng bền vững ngành sơn mài Hà Nội năm 2019 Hạ Thái - Phát huy giá trị làng nghề trong xây dựng nông thôn mới

Nét đẹp từ làng nghề sơn mài

Cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 17km về phía Nam, xã Duyên Thái nổi tiếng với nghề sơn mài Hạ Thái. Đây vốn là một trong những nghề cổ đã và đang được người dân gìn giữ và phát triển cho đến ngày nay.

Những người dân trong làng Hạ Thái cũng không biết chính xác làng nghề sơn mài bắt đầu hình thành từ khi nào, chỉ biết rằng những bức hoành phi, câu đối trong đình do người làng làm ra, có ghi niên đại từ thế kỷ XVIII. Đến đầu thế kỷ XX, các nghệ nhân và thợ giỏi trong làng đã sáng tạo, nghiên cứu và cải tiến từ nghề sơn quang dầu (đồ nét) chuyển thành nghề sơn mài.

Giữ gìn và phát huy giá trị làng nghề sơn mài Hạ Thái
Làng nghề sơn mài Hạ Thái là một trong những nghề truyền thống đã và đang được người dân gìn giữ và phát triển.

Chất liệu làm sơn mài được sử dụng từ cây sơn, một loại cây được trồng nhiều ở vùng Phú Thọ. Sản phẩm sơn mài phản ánh quá trình lao động miệt mài, tỉ mỉ, chứa đựng nét tài hoa của những người thợ, toát lên vẻ đẹp lộng lẫy, óng ánh của các họa tiết mang đậm tính nghệ thuật tinh tế, kiêu sa, duyên dáng. Để ra đời một sản phẩm, người thợ phải thực hiện hoàn toàn thủ công, với nhiều công đoạn tỉ mỉ và tốn rất nhiều thời gian, có khi cả tháng mới xong một sản phẩm.

Theo những người dân tại địa phương, vào những năm đầu thế kỷ XX, làng Hạ Thái có nghệ nhân Đinh Văn Thành, là giảng viên Trường mỹ thuật Đông Dương, ông là người đầu tiên đưa bức tranh đi giới thiệu tại các hội chợ ở Paris (Pháp). Sau này, nghệ nhân đã cải tiến từ sơn dầu để đưa nghề sơn mài về làng… Trải qua hàng trăm năm, làng nghề vẫn phát triển và trở thành điểm du lịch, tham quan thu hút khách, đặc biệt là những khách quốc tế, khách ở phương xa.

Chủ tịch Hội làng nghề sơn mài Hạ Thái Nguyễn Thị Hồi cho biết, tranh sơn mài của làng nghề Hạ Thái sử dụng những vật liệu màu rất truyền thống của nghề sơn như sơn cánh gián, sơn then, các loại son, bạc thếp, vỏ trai, vàng thếp… và chủ yếu được vẽ trên nền vóc màu đen. Cộng thêm đưa kỹ thuật mài vào đã tạo nên một kỹ thuật sơn mài độc đáo và tạo dấu ấn riêng, làm nên một sản phẩm có thương hiệu và một địa danh làng sơn mài Hạ Thái nổi tiếng.

Sự khác biệt lớn nhất của làng nghề sơn mài Hạ Thái đó là mọi sản phẩm đều lấy cảm hứng từ thiên nhiên, nguyên liệu rất đơn giản, mộc mạc để tạo ra những sản phẩm phong phú. Đây là nét đặc trưng mà không phải làng nghề nào cũng có được, đó chính là nét đặc sắc của văn hóa Việt Nam.

Để làm nên một sản phẩm sơn mài hoàn chỉnh và mang dấu ấn riêng, người nghệ nhân phải trải qua 3 công đoạn, công phu và tỉ mỉ gồm: bó hom vóc, trang trí, mài và đánh bóng. Mỗi công đoạn đều được người thợ rất chăm chút, phối hợp từ chi tiết nhỏ nhất, và đa phần thực hiện bằng tay, do đó, người nghệ nhân còn phải am hiểu cả kiến thức về hội họa.

Bên cạnh những sản phẩm truyền thống, người Hạ Thái còn tạo ra nhiều mẫu sản phẩm hấp dẫn, đáp ứng thị hiếu, nhu cầu của khách hàng trong và ngoài nước như bát, đĩa, lọ hoa, khay, tranh sơn, tranh khảm...

Giữ “lửa” cho làng nghề

Từ xưa đến nay, chất liệu chính của sơn mài Hạ Thái là gỗ, tre, nứa, song mây, gần đây có thêm các chất liệu mới như, composite, gốm sứ… càng tạo nên sự độc đáo cho sản phẩm. Ngoài việc kế thừa kinh nghiệm truyền thống cha ông để lại, quá trình làm nghề những nghệ nhân trong làng phát hiện ra nhiều màu mới với nhiều sắc độ khác nhau.

Sản phẩm của làng nghề sơn mài Hạ Thái được trưng bày ở những hội chợ thủ công mỹ nghệ trong và ngoài nước. Các sản phẩm phong phú về màu sắc, kiểu dáng, chất liệu, không chỉ sơn son thếp vàng đồ thờ cúng, mà còn phát triển tranh sơn mài những đồ dùng, vật dụng trang trí phục vụ trong cuộc sống rất được ưa chuộng tại một số nước trên thế giới, như Hàn Quốc, Nhật Bản và các nước Châu Âu.

Giữ gìn và phát huy giá trị làng nghề sơn mài Hạ Thái
Làng nghề sơn mài Hạ Thái là một trong những Điểm du lịch làng nghề của thành phố Hà Nội.

Những năm qua, trăn trở và tiếc nuối trước nguy cơ lụi tàn của sơn mài truyền thống, ông Vũ Huy Mến - nghệ nhân làng Hạ Thái vẫn âm thầm giữ lại cho mình dòng sản phẩm sơn mài truyền thống của các bậc tiền nhân để lại. Ông tâm niệm: Làm sơn mài truyền thống trước hết là để cho mình, sau là để bảo tồn, gìn giữ làng nghề truyền thống cho muôn đời sau.

Là thành viên Hội sơn mài Hạ Thái, ông Mến được giao nhiệm vụ bảo tồn, khôi phục dòng sản phẩm sơn mài truyền thống độc đáo của làng lại cho lớp trẻ, song trong ông luôn canh cánh một nỗi âu lo: Có thầy mà chưa tìm đâu ra trò… Với ông, khôi phục lại sơn mài truyền thống cũng chính là bảo tồn bản sắc văn hóa.

Tương tự, nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Hồi (Chủ tịch Hội làng nghề sơn mài Hạ Thái) chia sẻ, để giữ gìn và phát triển làng nghề, nhiều năm qua, bà cũng đã các mang sản phẩm truyền thống đến nhiều địa điểm giới thiệu cho du khách.

Theo nghệ nhân Nguyễn Thị Hồi, nhiều năm nay, các sản phẩm sơn mài Hạ Thái đã trở thành địa chỉ có uy tín, được xuất khẩu đến nhiều quốc gia trên thế giới. Các sản phẩm sơn mài với những hình dáng thanh thoát, mẫu vẽ đậm đà sắc thái dân tộc như: Bến nước cây đa, con đò lá trúc, chùa Một Cột... được khách nước ngoài ưa chuộng.

“Nhất là trong đợt SEA Games 31 vừa qua, các sản phẩm của làng nghề của sơn mài Hạ Thái cũng đã được đem giới thiệu, quảng bá với bạn bè trong nước và quốc tế. Đây là sự kiện thể thao lớn, thu hút hàng nghìn đại biểu, vận động viên, du khách quốc tế tham dự, cũng chính là cơ hội để quảng bá các sản phẩm làng nghề truyền thống Việt Nam nói chung, Hà Nội nói riêng”, nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Hồi khẳng định.

Bà Trần Thị Mai, Phó Trưởng Phòng Văn hóa huyện Thường Tín cho biết, UBND thành phố Hà Nội đã công nhận làng nghề sơn mài Hạ Thái là điểm du lịch làng nghề của Thành phố. Huyện Thường Tín cũng đã hoàn thành hệ thống tư liệu video và ảnh bằng công nghệ hiện đại về tiềm năng du lịch làng nghề sơn mài Hạ Thái. Trong thời gian tới, huyện sẽ tích cực tuyên truyền, quảng bá về đất danh hương, đất làng nghề. Đồng thời, tổ chức đưa các doanh nghiệp du lịch về khảo sát dịch vụ nhằm xây dựng tour, tuyến du lịch, trong đó có làng nghề sơn mài Hạ Thái.
K.Tiến

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Nhân dân ủng hộ là yếu tố quyết định trong công tác giải phóng mặt bằng

Nhân dân ủng hộ là yếu tố quyết định trong công tác giải phóng mặt bằng

(LĐTĐ) Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến, giải phóng mặt bằng (GPMB) là khâu khó khăn nhất trong quá trình triển khai một dự ...
Người đi bộ “ngó lơ” cầu bộ hành: Sẽ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm

Người đi bộ “ngó lơ” cầu bộ hành: Sẽ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm

(LĐTĐ) Sở Giao thông Vận tải Hà Nội đã chỉ đạo lực lượng Thanh tra Sở phối hợp với các đơn vị chức năng của Công an Thành phố, chính quyền ...
Lịch thi đấu bóng đá châu Âu ngày 1, 2/10

Lịch thi đấu bóng đá châu Âu ngày 1, 2/10

(LĐTĐ) Nhằm giúp quý độc giả tiện theo dõi các trận bóng mình yêu thích, báo Lao động Thủ đô xin đăng tải lịch thi đấu những trận đấu tại một ...
Quận Đống Đa khen thưởng 18 tập thể, cá nhân tích cực tham gia Hội thi tìm hiểu Nghị quyết 15-NQ/TW

Quận Đống Đa khen thưởng 18 tập thể, cá nhân tích cực tham gia Hội thi tìm hiểu Nghị quyết 15-NQ/TW

(LĐTĐ) Chiều 30/9, quận Đống Đa tổ chức Hội nghị tổng kết Hội thi “Tìm hiểu Nghị quyết 15-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ ...
Quận Nam Từ Liêm: Tổng kết phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt” năm 2022

Quận Nam Từ Liêm: Tổng kết phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt” năm 2022

(LĐTĐ) Ngày 30/9, quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) tổng kết phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt” năm 2022 và giai đoạn 1992-2022; tổng kết cuộc thi “Viết về ...
Bài 2: Cần thêm “cú hích” để thúc đẩy an sinh xã hội

Bài 2: Cần thêm “cú hích” để thúc đẩy an sinh xã hội

(LĐTĐ) BHXH, BHYT được xác định là trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, góp phần quan trọng thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm ...
TP.HCM đối mặt nguy cơ thiếu hụt điều dưỡng tại các bệnh viện công lập

TP.HCM đối mặt nguy cơ thiếu hụt điều dưỡng tại các bệnh viện công lập

(LĐTĐ) Ngày 30/9, Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) cho biết, tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực điều dưỡng tại các bệnh viện có nguy cơ trầm ...

Tin khác

Vân Hòa nỗ lực tạo môi trường sạch, đẹp

Vân Hòa nỗ lực tạo môi trường sạch, đẹp

(LĐTĐ) Xác định gìn giữ môi trường là một trong những nhân tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, thời gian qua xã Vân Hòa, huyện Ba Vì (Hà Nội) đã có nhiều giải pháp nâng cao ý thức trách nhiệm của cả cộng đồng, hướng đến mục tiêu chung là giữ gìn môi trường xanh, sạch, đẹp và văn minh.
Báo Lao động thủ đô đoạt giải Nhì, cuộc thi viết về “Bảo vệ Môi trường trên địa bàn TP. Hà Nội lần thứ II”

Báo Lao động thủ đô đoạt giải Nhì, cuộc thi viết về “Bảo vệ Môi trường trên địa bàn TP. Hà Nội lần thứ II”

(LĐTĐ) Sáng 27/9, sau 3 tháng phát động, Lễ tổng kết và trao giải cuộc thi viết về Bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội lần thứ II được tổ chức tại Hà Nội. Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Trọng Đông tham dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ.
Công an xã nhanh chóng bàn giao tài sản cho người dân bị mất

Công an xã nhanh chóng bàn giao tài sản cho người dân bị mất

(LĐTĐ) Ngày 27/9, Công an xã Tân Xã, huyện Thạch Thất (Hà Nội) cho biết, cán bộ, chiến sĩ của đơn vị đã đã tổ chức xác minh, đăng tải thông tin tìm chủ nhân của chiếc ba lô (bên trong có nhiều tài sản giá trị) và bàn giao cho công dân.
Đánh thức tiềm năng di tích thành cổ 200 năm tuổi

Đánh thức tiềm năng di tích thành cổ 200 năm tuổi

(LĐTĐ) Nằm giữa thị xã Sơn Tây, di tích Thành cổ Sơn Tây từ lâu được biết đến là một trong những công trình kiến trúc quân sự cổ độc đáo và còn giữ nguyên vẹn nhất Việt Nam. Tòa thành cũng nằm ở địa thế trung tâm chính trị - văn hóa - kinh tế của vùng xứ Đoài, nơi hội tụ, giao thoa văn hóa của miền Bắc. Độc đáo và nhiều tiềm năng, việc “đánh thức” và phát huy hết tiềm năng di tích tòa thành cổ 200 năm tuổi sẽ là động lực thúc đẩy công nghiệp văn hóa phát triển.
Khai thác “mùa vàng” của du lịch Thủ đô

Khai thác “mùa vàng” của du lịch Thủ đô

(LĐTĐ) Sau 2 năm chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19, ngành Du lịch Thủ đô Hà Nội đang phục hồi mạnh mẽ bởi cách làm bài bản, hiệu quả. Đặc biệt, tiết trời đang bước vào mùa Thu - Đông, được xem là “mùa vàng” của du lịch Thủ đô, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu cho biết, ngành Du lịch đã chủ động xây dựng chiến lược và kế hoạch quảng bá, tuyên truyền, đưa ra các sản phẩm mới, độc đáo, hấp dẫn hơn nữa, để đón đầu lượng khách quốc tế đến lưu trú dài ngày.
Vì những chuyến xe an toàn và thân thiện

Vì những chuyến xe an toàn và thân thiện

(LĐTĐ) Hưởng ứng tháng An toàn giao thông năm 2022, đồng thời nhằm truyền thông rộng rãi tới cộng đồng về thông điệp hành xử văn minh khi tham gia phương tiện giao thông công cộng, trong khuôn khổ dự án “Thành phố an toàn, thân thiện với em gái”, tài trợ bởi Tổ chức Plan International, sáng 17/9, Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững phối hợp với Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng thành phố Hà Nội tổ chức khởi động Chiến dịch “Soái ca, soái tỷ xe buýt” vì những chuyến xe an toàn và thân thiện.
Nâng tầm và gìn giữ di sản Hoàng thành Thăng Long

Nâng tầm và gìn giữ di sản Hoàng thành Thăng Long

Kể từ khi Hoàng thành Thăng Long được phát lộ, đã có nhiều nỗ lực của Thành phố nói chung và Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội nói riêng trong công tác trùng tu, gìn giữ và phát huy giá trị khu di sản này.
Ẩm thực thu Hà Nội

Ẩm thực thu Hà Nội

(LĐTĐ) Xưa nay, khi nhắc tới mùa thu Hà Nội chúng ta thường nhớ về hình ảnh cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ... Thế nhưng, ngoài những hình ảnh nên thơ, mùa thu Hà Nội còn lôi cuốn du khách với các món ăn đậm chất riêng như: Cốm xanh, sấu chín, hồng ngâm...
Những người giữ nét đẹp đồ chơi Trung thu truyền thống

Những người giữ nét đẹp đồ chơi Trung thu truyền thống

(LĐTĐ) Xã hội phát triển, có vô vàn món đồ chơi hiện đại hấp dẫn cả người lớn và trẻ em. Tuy nhiên, những món đồ chơi truyền thống vẫn có sức hút đặc biệt trong dịp Tết Trung thu. Và đằng sau những món đồ chơi giản dị ấy là câu chuyện tâm huyết của những nghệ nhân ở Thủ đô đã và đang giữ gìn để những sản phẩm dân gian có sức sống lâu bền giữa cuộc sống hiện đại.
"Đóng vai” kiến trúc sư để thiết kế Thủ đô Hà Nội trong tương lai

"Đóng vai” kiến trúc sư để thiết kế Thủ đô Hà Nội trong tương lai

(LĐTĐ) Truy cập vào website Hanoi2045.vn, các bạn trẻ có thể “đóng vai” một nhà quy hoạch, kiến trúc sư cùng đổi mới cảnh quan Thủ đô Hà Nội vào năm 2045, cũng như tôn vinh các công trình lịch sử văn hóa của Thủ đô Hà Nội lịch sử.
Xem thêm
Phiên bản di động