Đổi mới kiểm soát thủ tục hành chính gắn với hoàn thiện thể chế và hiện đại hóa quản trị công

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh vừa chủ trì Hội thảo “Đổi mới kiểm soát thủ tục hành chính (TTHC) gắn với hoàn thiện thể chế và hiện đại hóa quản trị công trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, kiến tạo môi trường phát triển vì người dân và doanh nghiệp”.

Báo cáo của Bộ Tư pháp cho biết, trong giai đoạn 2007-2010, đã công bố công khai Cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC tại 4 cấp chính quyền; đơn giản hóa gần 5.000 TTHC, tiết kiệm gần 30 nghìn tỷ đồng/năm.

Về cắt giảm toàn diện các quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, đã cắt giảm, đơn giản hóa 3.026 TTHC, điều kiện kinh doanh, kiểm tra chuyên ngành, chế độ báo cáo của doanh nghiệp tại 262 văn bản quy phạm pháp luật.

Quang cảnh hội thảo.

Đến hết tháng 1/2026, đã sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật để cắt giảm, đơn giản hóa 2.690/3085 TTHC đã được phê duyệt phương án (đạt 87,2%); cắt giảm 1.973/2.371 điều kiện kinh doanh đã được phê duyệt phương án (đạt 83,2%)…

Bên cạnh đó, vẫn tồn tại một số điểm nghẽn trong chỉ đạo, điều hành, trong quy định TTHC, trong thực hiện TTHC. Chẳng hạn, trong chỉ đạo, điều hành, còn có hiện tượng thực hiện cải cách theo đợt, theo phong trào; trong quy định TTHC, thiếu cơ chế kiểm soát TTHC nội bộ giữa các cơ quan nhà nước, các dịch vụ sự nghiệp công, dịch vụ công ích…

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh thống nhất cần phải đổi mới mạnh mẽ về tư duy quản lý TTHC theo hướng bảo vệ quyền, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Thực hiện cải cách TTHC phải dựa trên dữ liệu, gắn chặt với xây dựng Chính phủ số, xã hội số, kinh tế số và công dân số. Chuyển từ quản lý bằng hồ sơ giấy tờ sang quản lý bằng dữ liệu số, dữ liệu dùng chung và liên thông, bao gồm cả kết nối dữ liệu quốc tế. Bảo đảm sự tham gia thực chất của người dân và doanh nghiệp trong toàn bộ vòng đời của TTHC, từ khâu thiết kế, ban hành đến thực thi, giám sát, đánh giá.

Về các giải pháp cụ thể, theo Thứ trưởng, cần đổi mới mạnh mẽ về thể chế; trong quý I năm 2026 cần hoàn thành xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành theo đúng kế hoạch, bảo đảm dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”. Hoàn thành xây dựng các hệ thống giải quyết TTHC tập trung, bảo đảm quy trình thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

Cùng với đó, vận hành hiệu quả Cổng dịch vụ công quốc gia và hệ thống điều phối giải quyết TTHC, đóng vai trò là trung tâm điều phối, giám sát và đánh giá. Thiết lập hệ thống đăng ký việc ban hành TTHC được số hóa, kiểm soát ngay từ khâu đề xuất dự thảo nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân giám sát và có ý kiến về sự tác động đối với quyền tự do kinh doanh, quyền lợi của người dân. Quy định rõ trách nhiệm của Bộ, ngành, địa phương trong việc ban hành TTHC gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.

Ngoài ra, xây dựng bộ tiêu chí và quy trình đánh giá hiệu quả giải quyết TTHC thực chất dựa trên định lượng về chi phí tuân thủ, mức độ hài lòng. Nâng cấp cơ sở dữ liệu về TTHC và xây dựng hệ thống kiểm soát TTHC theo thời gian thực, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ phân tích, cảnh báo rủi ro và ra quyết định…