Đổi mới hoạt động để nâng cao hiệu quả

Những thách thức từ toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế

Chủ tịch Liên đoàn Lao động quận Nam Từ Liêm Lê Thị Kim Điệp nhận định, trong giai đoạn hiện nay và trong thời gian tới có nhiều thuận lợi, khó khăn và thách thức đặt ra, tác động đến hoạt động của tổ chức công đoàn.

Thứ nhất, đó là, những vấn đề đặt ra từ toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế. Hiện nay, Việt Nam đã hội nhập kinh tế quốc tế ở mức rất cao với 16 Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã được ký kết. Các hiệp định không chỉ đề cập đến khía cạnh thương mại mà còn đề cập tới khía cạnh lao động và môi trường.

“Để thực hiện tốt các tiêu chuẩn lao động theo cam kết trong các FTA, công đoàn đóng vai trò vô cùng quan trọng. Công đoàn là một bên trong quan hệ lao động, đại diện cho người lao động tham gia cùng với người lao động sử dụng lao động và Nhà nước để xây dựng quan hệ lao động lành mạnh, ổn định trên cơ sở xác lập và thực thi các tiêu chuẩn lao động, từ đó đảm bảo các cam kết về lao động trong các FTA của Việt Nam không bị vi phạm. Muốn vậy, công đoàn phải thực hiện tốt vai trò, chức năng của mình trong đại diện bảo vệ người lao động” – Bà Điệp cho hay.

Toàn cảnh Hội thảo “Đổi mới hoạt động công đoàn thời hội nhập”.

Thứ hai, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tạo ra rất nhiều loại việc làm mới dựa trên công nghệ nền tảng: Lái xe Grap, shipper, bán hàng trên mạng… biến người lao động từ chính thức (làm việc trong các đơn vị, doanh nghiệp…) trở thành lao động phi chính thức (không ký hợp đồng lao động với doanh nghiệp mà hợp tác kết nối làm việc với doanh nghiệp, tự chịu trách nhiệm về phương tiện làm việc, an toàn lao động, tự mua Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế nếu muốn…).

Đây là những vấn đề nảy sinh chưa có tiền lệ và chưa có quy định của pháp luật điều chỉnh, là thách thức rất lớn đối với tổ chức Công đoàn Việt Nam. Bà Điệp cũng cho rằng, những vấn đề đặt ra từ những thay đổi trong Bộ Luật Lao động năm 2019 liên quan trực tiếp đến người lao động như: Mở rộng quyền của người lao động trong việc thành lập, gia nhập và hoạt động tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở; quy định hình thức giao kết hợp đồng lao động thông qua phương tiện điện tử có giá trị như hợp đồng lao động bằng văn bản…

Đặc biệt, là lần đầu tiên vấn đề tổ chức đại diện cho người lao động khác ngoài hệ thống Công đoàn Việt Nam được quy định và áp dụng tại Việt Nam cũng gây những thách thức không hề nhỏ. Từ những vấn đề nêu trên, đòi hỏi tổ chức Công đoàn quận Nam Từ Liêm cần đổi mới phương thức hoạt động công đoàn phù hợp để khẳng định vị trí, vai trò nòng cốt của tổ chức Công đoàn trong việc đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động; tham gia quản lý kinh tế - xã hội, quản lý nhà nước và tổ chức giáo dục, vận động người lao động. Hội thảo này chính là một diễn đàn để đại diện các Công đoàn cơ sở đóng góp ý kiến, đề xuất nhiều giải pháp nhằm đổi mới hoạt động công đoàn quận Nam Từ Liêm thời hội nhập.

Nhiều giải pháp đổi mới hoạt động của tổ chức công đoàn

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đóng góp với nhiều ý kiến phát biểu liên quan đến giải pháp nâng cao chất lượng công tác chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng cho người lao động; tăng cường công tác xây dựng tổ chức công đoàn, thu hút, tập hợp ngày càng đông đảo người lao động gia nhập tổ chức công đoàn; công đoàn tham gia giám sát, phản biện xã hội, tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; tăng cường các giải pháp đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng nghề nghiệp cho đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động và đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp…

Đại diện Công đoàn Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm – Hà Nội đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tập hợp, thu hút đoàn viên,người lao động tham gia các hoạt động công đoàn. Đại diện Công đoàn Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm – Hà Nội cho rằng, các hoạt động công đoàn cần dựa trên sự mong muốn và ý kiến của các bộ phận.

Trước khi xây dựng một hoạt động nào đó, nhà quản lý cần xác định các rào cản làm ảnh hưởng sự tham gia của công đoàn viên. Ví dụ như vấn đề này có mất nhiều thời gian không, tham gia ảnh hưởng gì đến đời sống riêng của họ, tham gia ảnh hưởng gì đến công việc chuyên môn của họ…? Bên cạnh đó, Ban Chấp hành Công đoàn cần xác định được thế mạnh của các thành viên, các bộ phận để tìm ra các hoạt động mà mọi người đều có cơ hội tham gia.

Như thế, Ban Chấp hành Công đoàn sẽ xây dựng được nội dung các hoạt động của công đoàn phong phú hơn để không chỉ giáo viên mà các bộ phận khác trong nhà trường như bán trú, văn phòng, lao công, bảo vệ... cũng có cơ hội thể hiện bản thân. Chẳng hạn như, nếu thi giờ dạy sáng tạo thì chỉ có giáo viên tham gia; nhưng thi nấu ăn, cắm hoa, văn nghệ, thể thao thì bộ phận nào cũng có thể tham gia được…

Công đoàn Công ty cổ phần Fecon đề xuất một số giải pháp để nâng cao chất lượng công tác đối thoại định kỳ tại doanh nghiệp, để tổ chức được các cuộc đối thoại thực chất hơn. Theo đó, phải phân loại, lựa chọn, sắp xếp thứ tự ưu tiên các nội dung dự kiến đối thoại; gửi nội dung đối thoại cho người sử dụng lao động; đồng thời phân công trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên tham gia đối thoại; tìm hiểu thực tế yêu cầu, điều kiện cụ thể và lý lẽ phân tích đảm bảo tính thuyết phục khi đối thoại.

Trong quá trình đối thoại, ngoài các ý kiến tập hợp, doanh nghiệp phải để người lao động nói lên tiếng nói, mong muốn của mình, được thảo luận nhằm phát huy tính dân chủ và được doanh nghiệp giải đáp thỏa đáng. Kết thúc buổi đối thoại phải có kết luận từng nội dung cụ thể và thể hiện vào biên bản đối thoại, trong đó ghi rõ những nội dung đã thống nhất, thời gian, biện pháp thực hiện, những nội dung còn có ý kiến khác nhau chưa thống nhất và thời điểm tiếp tục bàn bạc, giải quyết. Sau đối thoại, Công đoàn cần tích cực giám sát chặt chẽ việc thực hiện các nội dung đã cam kết nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động.

Đề xuất ý kiến, đối với cơ quan quản lý nhà nước, đại diện Công đoàn Công đoàn Công ty cổ phần Fecon cho rằng cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý Nhà nước trong việc thực hiện Nghị định 149/2018/NĐ-CP của Chính phủ về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc tại các doanh nghiệp.

Trong trường hợp doanh nghiệp cố tình vi phạm thì cần phải xử lý nghiêm khắc để thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật, khi cần có thể đưa ra tòa để giải quyết. Đối với Liên đoàn Lao động quận và Công đoàn cấp trên, cần nhân rộng những cách làm hay của các doanh nghiệp trong thực hiện đối thoại định kỳ tại doanh nghiệp để các Công đoàn cơ sở được học tập, để hoạt động này đi vào nề nếp.

“Qua Hội thảo, Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động quận đã nhìn rõ hơn những cái khó, những vướng mắc để chúng tôi tăng cường hơn nữa sự trợ giúp, tháo gỡ, hướng dẫn tới từng Công đoàn cơ sở. Chúng tôi xin tiếp thu các kiến nghị của các đại biểu để chỉ đạo toàn diện các mặt công đoàn và có những chỉ đạo cụ thể hơn nữa bằng văn bản, bằng tài liệu hướng dẫn để tháo gỡ, thúc đẩy hoạt động công đoàn quận Nam Từ Liêm trong thời gian tới.

Đặc biệt là tháo gỡ khó khăn trong việc nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công đoàn; nâng cao hiệu quả hoạt động công đoàn gắn với học tập, làm theo đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; nâng cao thực hiện quy chế dân chủ tại doanh nghiệp…” - Chủ tịch Liên đoàn Lao động quận Nam Từ Liêm Lê Thị Kim Điệp cho hay./.