Đề xuất chính sách mở hơn cho hoạt động kinh tế báo chí

Chiều 8/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến vào dự án Luật Báo chí (sửa đổi), dự kiến được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 10 tới.

Một trong những thay đổi căn bản tại dự thảo Luật là bổ sung chương riêng về hoạt động báo chí trên không gian mạng, chính thức đưa hoạt động báo chí trên không gian mạng vào khuôn khổ pháp lý.

Để mở rộng không gian hoạt động cho báo chí, phát triển kinh tế báo chí, dự thảo quy định cơ quan báo chí được tích hợp trên báo chí hoạt động dịch vụ công và thương mại điện tử trực tuyến, bao gồm dịch vụ tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế và các dịch vụ tiện ích khác theo quy định pháp luật; cung cấp dịch vụ nội dung số theo yêu cầu, khai thác dữ liệu người dùng theo quy định pháp luật…

Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, trừ nội dung về thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại để thúc đẩy cơ quan báo chí khai thác giá trị từ hoạt động liên kết phục vụ phát triển báo chí, đồng thời đảm bảo định hướng trong thông tin thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại…

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: VPQH

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban nhận thấy Dự án Luật còn thiếu khái niệm “kinh tế báo chí” để có hệ thống chính sách đồng bộ, toàn diện về vấn đề này. Một số quy định chưa cụ thể, chưa thực sự tạo thay đổi lớn về “kinh tế báo chí”, chưa giải quyết được những vướng mắc, khó khăn đặt ra với cơ quan báo chí, còn thiếu quy định cụ thể liên quan đến đầu tư công và cơ chế tự chủ.

Một số quy định cần có hướng dẫn cụ thể để tránh lợi dụng hoặc thương mại hóa báo chí như quy định nguồn thu từ hoạt động kinh doanh, dịch vụ, liên kết của cơ quan báo chí, các đơn vị trực thuộc cơ quan báo chí, quy định cơ quan báo chí sử dụng tài sản công để thực hiện liên kết thực hiện theo quy định pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công.

Bên cạnh đó, cần bổ sung quy định liên quan đến việc liên kết với các nền tảng xuyên biên giới có khả năng mang lại nguồn thu lớn, đồng thời, bổ sung quy định về phạm vi được liên kết để bảo đảm bản quyền và tính độc lập của báo chí, trên cơ sở đó giao Chính phủ quy định chi tiết...

Cho ý kiến tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cơ bản thống nhất với định hướng Cơ quan truyền thông đa phương tiện và Cơ quan báo và phát thanh truyền hình địa phương, nhưng đề nghị trong hồ sơ trình Quốc hội cần thuyết minh rõ hơn để đảm bảo phù hợp với chủ trương chỉ đạo của cấp có thẩm quyền; đồng thời làm rõ cơ chế tài chính của Cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện…

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Ảnh: VPQH

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhìn nhận, kinh tế báo chí rất quan trọng, cần thiết với cơ quan báo chí và đề nghị mở nhiều hơn.

“Yêu cầu báo chí tự chủ, nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động, đồng thời, siết lại đầu tư từ ngân sách Nhà nước, thì phải mở các quy định cho hoạt động kinh tế báo chí.

Chúng ta đã có các cơ chế kinh tế cho doanh nghiệp Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công, thì cho phép nghiên cứu, vận dụng để làm sao mở cho các cơ quan báo chí có được hoạt động kinh tế báo chí thông thoáng và đảm bảo các quy định”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính nêu rõ.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đề nghị nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng, đảm bảo đầy đủ cơ sở về các nội dung liên quan tới kinh tế báo chí, khuyến khích kinh tế báo chí, giảm phụ thuộc vào ngân sách.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần rà soát, bảo đảm tính thống nhất, khả thi của dự thảo Luật với các luật liên quan và hệ thống pháp luật; bảo đảm yêu cầu tăng cường quản lý và phát triển các loại hình truyền thông, thông tin trên nền tảng số. Có cơ chế phù hợp để phát triển sự nghiệp báo chí cách mạng, tăng cường sự hiện diện của báo chí cách mạng trên các nền tảng xã hội, giữ vững mặt trận thông tin, tuyên truyền trước sự phát triển của các nền tảng xuyên biên giới.

Đồng thời, tiếp tục sắp xếp hệ thống báo chí, truyền thông theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đúng theo tinh thần Nghị quyết 18 và cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy đã làm thành công ở Trung ương và chính quyền địa phương 2 cấp; tăng cường trách nhiệm của các cơ quan chủ quản, người đứng đầu.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng, cần đưa ra giải pháp hiệu quả, chấn chỉnh, xử lý nghiêm các sai phạm, nhất là những sai phạm trên môi trường mạng; thực hiện tốt công tác thông tin, tuyên truyền, tạo sự đồng thuận, niềm tin xã hội…

Về các loại hình báo chí, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, việc sử dụng khái niệm loại hình báo chí cần bảo đảm thống nhất với thuật ngữ chuyên ngành về cơ quan truyền thông chủ lực, đa phương tiện.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh kết luận nội dung thảo luận. Ảnh: VPQH

Đối với cơ chế đặc thù về tài chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng, bảo đảm đầy đủ các cơ sở về các nội dung liên quan tới kinh tế báo chí; cần hướng dẫn cụ thể, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan báo chí trong quá trình triển khai thực hiện.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí với chủ trương sửa đổi toàn diện Luật Báo chí nhằm tiếp tục thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng, đồng thời khắc phục những hạn chế, vướng mắc, xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tiễn và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần tiếp tục hoàn thiện quy định cụ thể, khả thi hơn về các chính sách hỗ trợ phát triển báo chí, nhất là đối với báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, báo chí ở các nơi vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và báo chí số.

Đồng thời, làm rõ nguồn lực và cơ chế tài chính để thực hiện cơ chế đặt hàng, đấu thầu, giao nhiệm vụ, bảo đảm tính thống nhất với pháp luật về đầu tư công, về tài chính, ngân sách, lao động, công nghệ để tránh chồng chéo và tạo điều kiện cho cơ quan báo chí, phát huy tính tự chủ sáng tạo, đồng thời giữ vai trò định hướng của Nhà nước.