Để trẻ vị thành niên không bị trầm cảm

(LĐTĐ) Thời gian gần đây liên tiếp xảy ra một số sự kiện đau lòng là trẻ em vị thành niên tự tử. Có nhiều nguyên nhân, song theo các chuyên gia sức ép học tập, căn bệnh thành tích trong học tập giữa gia đình, nhà trường dẫn đến học sinh bị trầm cảm là nguyên nhân chính.
Những video xấu độc ảnh hưởng đến trẻ em như thế nào? Làm gì để tránh trầm cảm cho học sinh do nghỉ học dài ngày tránh dịch covid-19

Những câu chuyện xót xa

Theo các chuyên gia y tế, trẻ bị trầm cảm hay gặp các vấn đề về tâm lý thậm chí muốn giải thoát bản thân khi bị áp lực học tập từ nhà trường, gia đình và chính bản thân các em. Câu chuyện tưởng chừng đã cũ nhưng hệ lụy mà nó để lại đầy xót xa.

Để trẻ vị thành niên không bị trầm cảm
Những áp lực tưởng đơn giản lại khiến trẻ dễ bị ảnh hưởng tâm lý và nghĩ đến điều dại dột. Ảnh minh họa.

Mới đây, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận một bệnh nhi 13 tuổi nhập viện do cố ý uống thuốc giảm đau liều cao. Được biết, trẻ cảm thấy thất vọng vì bản thân không đáp ứng được những kỳ vọng của cha mẹ, lại thường xuyên xảy ra mâu thuẫn với gia đình do bất đồng quan điểm về phong cách sống và định hướng tương lai mà trẻ đã có ý định tiêu cực. Một trường hợp khác là bệnh nhi 14 tuổi, trẻ đã uống thuốc ngủ sau khi bị mẹ đánh mắng. Rất may mắn, trong cả hai trường hợp trên, trẻ đã được gia đình đưa đi cấp cứu kịp thời nên không nguy hiểm đến tính mạng, tuy nhiên, tổn thương tâm lý có thể còn ảnh hưởng đến suốt đời.

Những sự việc đau lòng trên tiếp tục là hồi chuông cảnh báo đối với các bậc phụ huynh có con ở tuổi vị thành niên, vì trẻ có hành động tiêu cực ở lứa tuổi này là vấn đề nghiêm trọng và rất đáng lo ngại khi ngày càng có xu hướng gia tăng. Theo Tiến sĩ, bác sĩ Ngô Anh Vinh, Phó Khoa Sức khỏe vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương, thời gian qua, Khoa Sức khỏe vị thành niên đã tiếp nhận một số trường hợp trẻ vị thành niên muốn chấm dứt cuộc sống liên quan đến mâu thuẫn trong gia đình và trường học. Một số lý do vì bị cha mẹ đánh, cha mẹ chưa hiểu mình nên uất ức, tủi thân, bị bạn bè trêu chọc, điểm kém… mà trẻ đã có ý định từ bỏ cuộc sống của mình.

Theo Tổ chức Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp quốc (UNICEF) công bố, trung bình mỗi ngày, khoảng 3.000 trẻ vị thành niên chết do tự tử trên thế giới. Tại Việt Nam, tình trạng này ở tuổi vị thành niên đang có xu hướng gia tăng nhưng đáng buồn là người lớn, các bậc phụ huynh chưa biết cách hỗ trợ và can thiệp kịp thời.

Theo bác sĩ Ngô Anh Vinh, ở độ tuổi vị thành niên, những thay đổi về nhận thức, thể chất, tâm lý và cảm xúc thường làm cho trẻ nhạy cảm hơn với mọi thứ xung quanh. Trẻ gặp khó khăn trong việc tự điều chỉnh để thích nghi trong mối quan hệ với mọi người và những vấn đề khác trong cuộc sống. Những áp lực vô hình trong cuộc sống hàng ngày của trẻ, nếu không được chia sẻ, hỗ trợ kịp thời và đúng cách sẽ dẫn đến suy nghĩ tiêu cực trong trẻ ngày càng nhiều thêm. Đây là yếu tố có thể dẫn đến rối loạn tâm lý ở trẻ vị thành niên.

Bên cạnh đó, tư duy muốn con phải nghe lời tuyệt đối của nhiều cha mẹ ở Việt Nam dễ gặp phải sự chống đối ở trẻ. Với những trẻ không chống đối, sự dồn nén tâm lý lâu ngày có thể đưa đến hành vi phản ứng không ngờ. "Một số trẻ có hành vi tiêu cực vì không giải tỏa được cảm xúc, cảm giác lạc lõng trong cuộc sống. Một số khác hành động tiêu cực vì “giận cha mẹ”, uất ức, tủi thân, một số vì lo lắng không đáp ứng được kỳ vọng của người khác, thậm chí một số trẻ chỉ vì muốn gây sự chú ý của người khác, để mọi người mãi nhớ đến mình", bác sĩ Ngô Anh Vinh cho biết.

Đồng quan điểm trên, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Hoàng Yến, Phòng trẻ em và thanh thiếu niên, Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Qua điều trị có một thực tế vô cùng quan ngại, đó là khi trẻ chớm bộc lộ ý nghĩ về tự sát, về chán sống thì nhiều bậc cha mẹ lại gạt đi và cho rằng không nên nghĩ đến những điều tiêu cực.

“Đây là tín hiệu kêu cứu mà các bậc cha mẹ phải đặc biệt lưu tâm. Khi trẻ bày tỏ cảm xúc đó là lúc con rất cần sự đồng cảm, sự chia sẻ, sự lắng nghe… Các bậc cha mẹ, người thân khi bắt được tín hiệu này nên hỏi han, khơi gợi để con nói ra những bất an, sự đau khổ, tuyệt vọng của mình”, bác sĩ Nguyễn Hoàng Yến chia sẻ.

Cha mẹ hãy quan tâm con đúng mực

Cũng theo các bác sĩ, ở tuổi vị thành niên, song song với việc phát triển thể chất thì trẻ sẽ có những thay đổi rõ rệt về mặt tâm lý. Trong giai đoạn này, sự phát triển cái “tôi” ở trẻ sẽ khiến con có xu hướng cần cha mẹ tôn trọng những sở thích cá nhân và quyết định của mình hơn. Cha mẹ cần tập cho con kỹ năng tự lập và chịu trách nhiệm, dần trao cho con quyền quyết định một số vấn đề trong cuộc sống. Tuy nhiên, cha mẹ cần luôn dõi theo con để kịp thời can thiệp, giúp đỡ con giải tỏa lo âu, thay đổi suy nghĩ lệch lạc của con.

Ngoài ra, cha mẹ không nên áp đặt thành tích học tập hoặc kỳ vọng quá cao vì điều này sẽ gây áp lực cho trẻ. Cha mẹ nên biết nguyện vọng của con như thế nào để hướng cho con đi đúng theo sở thích, niềm đam mê của con. Đừng cố áp đặt con theo mong muốn của cha mẹ. Đặc biệt, cha mẹ nên dành nhiều thời gian để lắng nghe con, giải thích để con hiểu và dẫn dắt con đi đúng hướng. Cha mẹ tuyệt đối đừng vì bất lực, nóng giận mà nói ra những lời nhục mạ, xúc phạm, thậm chí là cấm đoán, ép buộc, bạo hành thân thể, bạo hành tinh thần trẻ. Cha mẹ hãy động viên, đừng nên phán xét những lỗi sai, mục tiêu, cố gắng mà trẻ đang hướng đến.

Thông thường những biểu hiện của trẻ có dấu hiệu rối loạn tâm lý bao gồm: Giảm các mối quan hệ tương tác với bạn bè, gia đình; giảm tham gia các hoạt động xã hội; giảm sút học tập, không quan tâm đến vẻ ngoài, dễ cáu gắt, giận giữ… 90% các trường hợp có biểu hiện rối loạn tâm thần đều có bộc lộ ít nhất một biểu hiện ra ngoài. Các cha mẹ nên dành nhiều thời gian để quan tâm chia sẻ cùng con cái như những người “bạn” của con mình.

Theo Phó Khoa Sức khỏe vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương, bác sĩ đã từng gặp nhiều trường hợp cha mẹ luôn coi mình là đúng, không biết động viên, khích lệ mà lại áp đặt cho con mình. “Ví dụ như con muốn thử làm một trải nghiệm mới nhưng thay vì khích lệ người cha lại nói “không thành công đâu, làm làm gì mất thời gian, con tập trung học đi”; hay khi con muốn tập thể thao để giảm cân thì lại nhận được phản hồi của cha, mẹ “không giảm được đâu, đừng mất thời gian”... Những điều này làm trẻ hụt hẫng, không cảm nhận được sự tin tưởng, đồng cảm và thấu hiểu từ gia đình, đây là điều rất không tốt cho sự phát triển của trẻ. Các bố mẹ hãy lắng nghe trẻ nhiều hơn”, bác sĩ Ngô Anh Vinh cho hay.

Còn Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, trên 98% người muốn tự sát bị rối loạn tâm thần. Một trường hợp tự sát ảnh hưởng ít nhất đến 6 người khác. Chúng ta phải kết hợp đa ngành, đa nghề, đa chuyên khoa để chia sẻ, hỗ trợ cho bệnh nhân. Đây là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

“Việc quản lý thông tin mạng cũng cần được lưu ý. Trước đây, tại một số nước như Hàn Quốc, Nhật Bản… có làn sóng bắt chước hành vi tự sát. Tức là người bệnh đọc tin tức về các nghệ sĩ tự tử từ đó có hành vi tương tự. Một người bị sẽ ảnh hưởng dây chuyền đến nhiều người”, Phó Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn phân tích.

Với thâm niên hơn 20 năm trong chuyên ngành chăm sóc sức khỏe tâm thần, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ: Việc tham gia tư vấn, hỗ trợ tâm lý cho thanh thiếu niên, không bắt buộc phải là các bác sĩ, chuyên gia, mà phụ huynh, giáo viên cũng cần có kiến thức phát hiện để hỗ trợ cho trẻ về tâm lý, nhận biết các yếu tố nguy cơ từ đó ngăn chặn hành vi tự sát của trẻ.

“Những thời gian xã hội lock down (đóng cửa) hoặc trong bối cảnh gia đình có những biến động bất thường: Bố mẹ ly hôn, ly thân hoặc người thân mất… thì trẻ dễ đối diện với nguy cơ trầm cảm. Việc nhận diện các dấu hiệu bất thường ở trẻ là chìa khóa giúp các em vượt qua những vấn đề về tâm lý”, Phó Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn cho biết thêm./.

Minh Khuê

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội kiến Toàn quyền New Zealand

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội kiến Toàn quyền New Zealand

(LĐTĐ) Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức New Zealand, chiều ngày 5/12/2022, ngay sau khi đặt chân đến Thủ đô Wellington, New Zealand, tại Phủ Toàn quyền New Zealand, Chủ ...
Năm thứ 5 liên tiếp Masan High-Tech Materials được vinh danh “Doanh nghiệp bền vững Việt Nam”

Năm thứ 5 liên tiếp Masan High-Tech Materials được vinh danh “Doanh nghiệp bền vững Việt Nam”

(LĐTĐ) Ngày 1/12 tại Hà Nội, Masan High-Tech Materials được vinh danh trong Top 100 Doanh nghiệp Bền vững Việt Nam (CSI-100). Đây là năm thứ 5 liên tiếp Masan High-Tech ...
Càng tự hào chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” các em càng ra sức thi đua học tập

Càng tự hào chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” các em càng ra sức thi đua học tập

(LĐTĐ) Sáng nay (5/12), Đảng ủy, Ủy ban nhân dân (UBND) phường Phương Mai (quận Đống Đa, Hà Nội) đã phối hợp với Trường Trung học cơ sở (THCS) Phương Mai ...
Sôi nổi giải Bóng bàn các Câu lạc bộ huyện Đông Anh

Sôi nổi giải Bóng bàn các Câu lạc bộ huyện Đông Anh

(LĐTĐ) Vừa qua, tại Trung tâm Văn hóa - Thể thao khu nhà ở công nhân Kim Chung, Ủy ban nhân dân huyện Đông Anh đã tổ chức thành công giải ...
Khánh Hòa: Đẩy mạnh kích cầu, thu hút du khách cuối năm

Khánh Hòa: Đẩy mạnh kích cầu, thu hút du khách cuối năm

(LĐTĐ) Thời điểm cuối năm với các kỳ nghỉ dài là cơ hội “vàng” để các doanh nghiệp du lịch tỉnh Khánh Hòa đẩy mạnh hoạt động kích cầu du lịch. ...
Khi Anh- Pháp phải loại nhau ở chặng nước rút World Cup 2022

Khi Anh- Pháp phải loại nhau ở chặng nước rút World Cup 2022

(LĐTĐ) Với việc rơi vào nhánh đấu có 6 đại diện châu Âu sẽ khiến cho các đội bóng mạnh ở lục địa già như Anh, Pháp hay Tây Ban Nha ...
"Thủ phủ" hoa Mê Linh khoe sắc trước thềm Festival hoa lần đầu tiên

"Thủ phủ" hoa Mê Linh khoe sắc trước thềm Festival hoa lần đầu tiên

(LĐTĐ) Với sự góp mặt của hàng nghìn chậu hoa với đa dạng các loại hoa, Festival hoa Mê Linh chủ đề "Mê Linh rực rỡ sắc hoa" hứa hẹn sẽ ...

Tin khác

Đẩy mạnh các hoạt động truyền thông hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về dân số

Đẩy mạnh các hoạt động truyền thông hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về dân số

(LĐTĐ) Hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về dân số và Ngày Dân số Việt Nam năm 2022, Ban chỉ đạo công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu và dân số - kế hoạch hóa gia đình quận Long Biên đẩy mạnh tổ chức các hoạt động truyền thông hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về dân số và Ngày Dân số Việt Nam (26/12) trên địa bàn quận.
Phẫu thuật thành công cho bệnh nhân đứt 3 dây chằng khớp gối

Phẫu thuật thành công cho bệnh nhân đứt 3 dây chằng khớp gối

(LĐTĐ) Sau khi thay dây chằng nhân tạo, cô gái 21 tuổi tự đi những bước chân đầu tiên sau 8 tháng phải dùng nạng và xe lăn do tai nạn giao thông.
Mục tiêu của y học bào thai là chữa bệnh cho thai nhi từ trong bụng mẹ

Mục tiêu của y học bào thai là chữa bệnh cho thai nhi từ trong bụng mẹ

(LĐTĐ) Theo Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, tỷ lệ trẻ bất thường tại Việt Nam hiện nay là 2%, nếu không có sự can thiệp của sản khoa thì cứ 100 trẻ sẽ có 2 trẻ có vấn đề về sức khỏe hoặc tật nguyền ở mức độ hòa nhập cuộc sống kém, hoặc không thể hòa nhập được cuộc sống, thậm chí tử vong. Việc cứu được 2% trẻ rất có giá trị để nâng cao chất lượng giống nòi Việt Nam.
Làm gì để giảm “gánh nặng” bệnh lao?

Làm gì để giảm “gánh nặng” bệnh lao?

(LĐTĐ) Mặc dù phải dồn sức cho cuộc chiến” phòng, chống Covid-19 trong hơn 2 năm, nhưng toàn ngành Y tế nói chung, Chương trình chống lao Quốc gia nói riêng cũng không quên nhiệm vụ phát hiện, phòng ngừa bệnh lao. Bằng chứng, số ca phát hiện mới ngang bằng với số ca trước khi dịch xảy ra. Để có góc nhìn đa chiều về công tác phòng, chống lao và lý giải vì sao số ca mắc bệnh lao lại cao như vậy, phóng viên đã có cuộc trao đổi với Phó Giáo sư, Tiến sĩ (PGS.TS) Nguyễn Bình Hòa, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương để hiểu rõ hơn về những vấn đề xoay quanh chủ đề này.
Tạo mọi điều kiện để người cao tuổi sống vui, khoẻ, có ích

Tạo mọi điều kiện để người cao tuổi sống vui, khoẻ, có ích

(LĐTĐ) Thời gian qua, thành phố Hà Nội đã và đang thực hiện chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi bằng các chương trình, đề án cụ thể với nhiều hoạt động thiết thực từ thành phố đến cơ sở.
Mít tinh hưởng ứng Tháng hành động Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS

Mít tinh hưởng ứng Tháng hành động Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS

(LĐTĐ) Sáng nay (30/11), quận Hai Bà Trưng tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2022.
Đẩy mạnh truyền thông về phòng, chống HIV/AIDS

Đẩy mạnh truyền thông về phòng, chống HIV/AIDS

(LĐTĐ) Ngày 30/11, Ủy ban nhân dân huyện Đông Anh đã tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2022 với chủ đề “Chấm dứt dịch AIDS - Thanh niên sẵn sàng”.
Người phụ nữ bị dị ứng nguy hiểm vì bôi kem dưỡng da

Người phụ nữ bị dị ứng nguy hiểm vì bôi kem dưỡng da

(LĐTĐ) Sau bôi kem dưỡng da, người phụ nữ trẻ bị sưng phù mặt và cổ, không thể cúi đầu, mắt sưng húp không nhìn rõ xung quanh. Theo các bác sĩ, nếu không điều trị kịp thời, da bệnh nhân có thể bị nứt, nhiễm trùng nguy hiểm.
Nhiều bệnh nhân sốt xuất huyết rơi vào tình trạng xuất huyết não do nhập viện muộn

Nhiều bệnh nhân sốt xuất huyết rơi vào tình trạng xuất huyết não do nhập viện muộn

(LĐTĐ) Thời gian gần đây, Bệnh viện trung ương Quân đội 108 liên tiếp tiếp nhận các bệnh nhân có tình trạng xuất huyết nội sọ (xuất huyết não) nặng trên nền bệnh sốt xuất huyết.
TP.HCM: Nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi về bình đẳng giới

TP.HCM: Nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi về bình đẳng giới

(LĐTĐ) Ngày 29/11, Ban Vì sự tiến bộ phụ nữ và Bình đẳng giới thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) tổ chức Hội nghị triển khai Chiến lược, Chương trình quốc gia về bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới giai đoạn năm 2025 đến năm 2030.
Xem thêm
Phiên bản di động