Đẩy mạnh giám sát, phản biện xã hội, góp phần xây dựng chính quyền vững mạnh

Nhiều kết quả nổi bật trong công tác giám sát

Hoạt động giám sát là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thể hiện rõ nhất vai trò của MTTQ trong việc đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân. Trong 6 tháng đầu năm 2025, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp thành phố Hà Nội đã triển khai công tác giám sát với nhiều hình thức phong phú, bao gồm giám sát độc lập, tham gia phối hợp giám sát và giám sát qua nghiên cứu văn bản, cho thấy sự chủ động và linh hoạt.

Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố phản biện xã hội đối với dự thảo Nghị quyết quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội và dự thảo Nghị quyết quy định mức tiền phạt đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Theo đó, MTTQ Việt Nam các cấp đã tổ chức 262 cuộc giám sát độc lập. Đáng chú ý, phần lớn các cuộc giám sát này được thực hiện ở cấp cơ sở, với 250 cuộc tại cấp xã và 12 cuộc tại cấp huyện. Đối với cấp Thành phố, công tác giám sát độc lập dự kiến sẽ được triển khai vào tháng 7/2025, sau khi hoàn tất việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã.

Bên cạnh giám sát độc lập, MTTQ các cấp cũng tích cực tham gia phối hợp giám sát với các cơ quan, ban ngành khác trong 659 cuộc. Cụ thể, cấp Thành phố tham gia 2 cuộc, cấp huyện 104 cuộc, và cấp xã chiếm tỷ lệ lớn với 553 cuộc.

Hình thức giám sát qua nghiên cứu văn bản cũng được đẩy mạnh với 875 cuộc, trong đó cấp huyện thực hiện 109 cuộc và cấp xã 766 cuộc. Đây là phương pháp hiệu quả để MTTQ nắm bắt, đánh giá việc ban hành và thực hiện các quy định, chính sách, pháp luật, từ đó kịp thời phát hiện những điểm bất cập hoặc cần điều chỉnh.

Theo đánh giá của Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố, các cuộc giám sát tập trung chủ yếu vào những vấn đề trọng yếu, trực tiếp liên quan đến quyền và lợi ích của người dân. Cụ thể, MTTQ đã giám sát chặt chẽ việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với Chủ tịch UBND phường; công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng trên địa bàn; giám sát quá trình thực hiện các công việc liên quan đến đời sống dân sinh; giám sát việc thực hiện thu, chi các loại quỹ do Nhân dân đóng góp…

Tăng cường phản biện xã hội góp phần hoàn thiện chính sách

Hoạt động phản biện xã hội là một kênh quan trọng để MTTQ tập hợp trí tuệ, kinh nghiệm của các tầng lớp nhân dân, chuyên gia, nhà khoa học để đóng góp vào quá trình xây dựng, ban hành các chủ trương, chính sách của Thành phố.

Thông tin về kết quả hoạt động phản biện xã hội 6 tháng đầu năm, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Nguyễn Anh Tuấn cho biết: 6 tháng đầu năm 2025, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp Thành phố đã tổ chức 192 hội nghị phản biện xã hội.

Trong đó, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội đã chủ trì 5 hội nghị phản biện xã hội đối với 7 dự thảo Nghị quyết quan trọng của HĐND Thành phố. Những dự thảo này đều là những vấn đề mang tính chiến lược, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của Thủ đô và đời sống của người dân, bao gồm: Dự thảo Đề án quản lý, khai thác, sử dụng tạm thời một phần lòng đường, hè phố trên địa bàn thành phố Hà Nội; Dự thảo Nghị quyết thông qua đề án khai thác quỹ đất vùng phụ cận đường vành đai Vùng Thủ đô; Dự thảo Nghị quyết quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; Dự thảo Nghị quyết quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường; Dự thảo Nghị quyết quy định các biện pháp giảm phát thải nhựa; Dự thảo Nghị quyết quy định biện pháp hỗ trợ, ưu đãi đối với hoạt động tái chế rác thải sử dụng kỹ thuật hiện có tốt nhất; Dự thảo Nghị quyết quy định hình thức sử dụng, khai thác quỹ đất nông nghiệp tại bãi sông, bãi nổi ở tuyến sông có đê.

Các hội nghị phản biện xã hội này được thực hiện đúng quy trình, đảm bảo tính khách quan, khoa học và dân chủ. Các ý kiến phản biện của MTTQ đã được cơ quan tham mưu dự thảo nghiêm túc giải trình và tiếp thu. Nhờ đó, các quyết sách khi ban hành nhận được sự đồng thuận cao của Nhân dân, đảm bảo tính thiết thực và khả thi trong thực tiễn. Điều này góp phần củng cố niềm tin của người dân vào quá trình xây dựng chính sách, thể hiện vai trò tham gia của nhân dân trong quản lý Nhà nước.

Tiếp tục phát huy hiệu quả vai trò trong giai đoạn mới

Phát huy những kết quả đã đạt được, từ nay đến cuối năm, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Nguyễn Lan Hương cho biết: Mặt trận Thành phố đã chỉ đạo Mặt trận các cấp cần tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; làm tốt công tác giám sát, phản biện xã hội, thực hiện Luật dân chủ ở cơ sở, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; tăng cường vai trò giám sát của Nhân dân thông qua các Ban Thanh tra Nhân dân, Giám sát đầu tư của cộng đồng; phát huy vai trò của Hội đồng tư vấn, các chuyên gia, các nhà khoa học trong công tác giám sát, phản biện xã hội, xây dựng pháp luật, giám sát cán bộ đảng viên, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí… trên tinh thần hoạt động của Mặt trận luôn đồng hành với sự phát triển của Thủ đô.

Giao nhiệm vụ cho MTTQ Việt Nam các cấp trong những tháng cuối năm, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh: Từ 1/7, chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào hoạt động. Đây cũng là dấu mốc MTTQ và các tổ chức thành viên được tổ chức lại theo mô hình mới, nhưng nhiệm vụ không thay đổi mà còn có vị trí, vai trò ngày càng quan trọng hơn, không chỉ là cầu nối tập hợp, huy động nhân dân mà còn trực tiếp gắn bó với nhân dân. Đặc biệt, khi tổ chức hành chính của Đảng, chính quyền được tinh gọn lại thì hệ thống các tổ chức thành viên của Mặt trận lại đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong thực thi nhiệm vụ ở giai đoạn cách mạng mới.

Với một bộ máy mới chưa có tiền lệ, thực hiện trong khoảng thời gian rất ngắn, chắc chắn còn nhiều vấn đề phát sinh, theo đó, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Phong đề nghị MTTQ Việt Nam các cấp Thành phố tham gia giám sát ngay từ đầu việc vận hành của bộ máy mới trên tinh thần xây dựng. “Đây chính là đóng góp đặc biệt quan trọng của Mặt trận vào thời điểm này”, đồng chí Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh.