Cuộc đua đầy cam go giữa Nhà nước và tư nhân

Nhà hát, rạp phim nhà nước: Trong chán… ngoài thèm

Rạp Nhà nước chào thua ngay sân nhà

Thay vì nhộn nhịp người xem như xưa, những rạp chiếu phim Nhà nước nay chỉ lác đác khán giả. Thậm chí, không ít rạp đã vĩnh viễn đóng cửa, hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng. Rạp Tháng 8 (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) dù vào những ngày nghỉ cuối tuần, nhưng trong rạp vẫn có rất nhiều ghế trống. Dù phòng chiếu đã được nâng cấp nội thất, thiết bị hiện đại hơn, nhưng khán giả đến xem phim ở đây chủ yếu chỉ là thế hệ 7X, 8X. Nhiều khán giả lớn tuổi cho biết, họ đến rạp Tháng 8 xem phim cũng bởi một phần mong tìm lại cảm giác trở về thời trẻ với nhiều kỷ niệm gắn với rạp này.

Rạp Dân Chủ - một trong những rạp tấp nập người ra vào trước đây, giờ đã tạm dừng hoạt động.

Hình ảnh ảm đạm ở các rạp chiếu phim Nhà nước lại hoàn toàn trái ngược với hệ thống các cụm rạp chiếu phim do tư nhân đầu tư, trong đó phải kể đến Tập đoàn CGV của Hàn Quốc. Hiện CGV đã có mặt tại một số tỉnh, thành phố trên cả nước, như: Thủ đô Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đồng Nai, Đà Nẵng, Quảng Bình, Cần Thơ, Vũng Tàu, Bình Định và Bình Dương. Điểm chung của các cụm rạp CGV là đều được trang bị và đầu tư hệ thống âm thanh vòm, giúp khán giả được thưởng thức những thước phim sống động và theo tiêu chuẩn quốc tế. Còn các phim chiếu đều thuộc hàng “bom tấn”, mới phát hành trên thế giới. Không chỉ vậy, thái độ phục vụ của nhân viên tại các rạp chiếu phim tư nhân cũng hơn hẳn các rạp chiếu phim Nhà nước.

Trong hệ thống rạp do Nhà nước quản lý, có lẽ Trung tâm Chiếu phim quốc gia Hà Nội là đơn vị hiếm hoi vẫn đủ sức cạnh tranh mọi mặt với rạp chiếu phim tư nhân. Theo ông Nguyễn Danh Dương - Giám đốc Trung tâm Chiếu phim quốc gia Hà Nội, 10 năm trước, trung tâm cũng rơi vào cảnh xập xệ như nhiều rạp tỉnh hiện nay, tuy nhiên trung tâm đã chủ động xã hội hóa, liên kết kinh doanh, nâng cao chất lượng, mở rộng các loại hình dịch vụ. Giờ đây, mỗi năm trung tâm đón hơn 2 triệu lượt khán giả, chiếm 7% thị phần khán giả cả nước, doanh thu đạt 150 tỉ đồng - gấp gần 10 lần so với năm 2008. Bên cạnh đó, trung tâm chú trọng sử dụng các nhân lực trẻ năng động để làm mới dịch vụ chiếu phim cho rạp.

Bài toán gỡ khó cho phát hành phim trong nước

Thống kê của Cục Điện ảnh cho thấy, đến cuối năm 2015, cả nước có 138 rạp và cụm rạp với 510 phòng chiếu, trong đó 457 phòng được trang bị hệ thống máy chiếu kỹ thuật số. Các doanh nghiệp Hàn Quốc như CGV, Lotte chiếm hơn 60% cụm rạp cả nước; số còn lại thuộc về hệ thống rạp của Nhà nước và các doanh nghiệp trong nước như BHD, Galaxy, Platinum. Theo bà Ngô Phương Lan - Cục trưởng Cục Điện ảnh, mấy năm qua, hoạt động phát hành, phổ biến phim ở nước ta có bước phát triển mạnh mẽ. Doanh thu chiếu bóng hằng năm tăng khoảng 20-30%. Doanh số bán vé của nhiều phim đạt mức cả trăm tỉ đồng, trong đó không ít phim Việt Nam “cháy” vé thường xuyên. Tuy nhiên, phát hành phim chỉ khởi sắc tại các thành phố lớn và chủ yếu do các công ty liên doanh, nước ngoài. “Khó khăn lớn nhất của công tác phát hành phim ở các tỉnh, thành là tình trạng rạp xuống cấp, trang thiết bị lạc hậu, không phù hợp... Có tình trạng báo động rằng, rạp ở một số địa phương đã bị thu hồi hoặc có nguy cơ bị thu hồi để sử dụng vào mục đích khác” – bà Ngô Phương Lan nhìn nhận.

Việc ra đời hệ thống các rạp chiếu phim tư nhân đã góp phần đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu giải trí cho người dân, đồng thời cũng tạo áp lực cạnh tranh lớn buộc các nhà đầu tư, làm phim trong nước phải vươn đến chất lượng phục vụ khán giả tốt hơn. Tuy nhiên, không ít người lo rằng, phim Việt rồi sẽ ra sao khi các sản phẩm ngoại nhập ngày một lấn át điện ảnh nước nhà. Phía sau thực trạng khó khăn của các rạp do Nhà nước quản lý thì việc thúc đẩy hoạt động phát hành, sản xuất phim nội địa phát triển mới là vấn đề đòi hỏi sự quan tâm, vào cuộc từ nhiều phía của ngành điện ảnh. Bà Ngô Phương Lan cũng cho rằng, để hệ thống phát hành phim tại các tỉnh, thành phố phát triển, Cục Điện ảnh và Bộ VHTTDL sẽ chủ động hỗ trợ các đơn vị về chính sách, quy hoạch…, còn các trung tâm cũng cần tăng tính chủ động, mở rộng hợp tác liên kết để đáp ứng nhu cầu khán giả, chứ không nên thụ động “ngồi chờ”.

Lưu Nhi