Chuyển đổi số trong giáo dục: Xây dựng giáo dục thông minh

Dấu ấn chuyển đổi số

Đại dịch Covid-19 mang đến áp lực cho hoạt động giáo dục nhưng đồng thời cũng tạo ra động lực để ngành Giáo dục và Đào tạo Thủ đô chuyển đổi số mạnh mẽ, tạo cơ hội và động lực để giáo viên, học sinh, thích ứng, áp dụng phương thức dạy học trực tuyến. Kết quả dạy học online trong thời điểm dịch Covid-19 trên địa bàn Thành phố được đánh giá cao.

Chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo không chỉ góp phần thay đổi phương pháp dạy - học mà còn tạo ra sự thích ứng nhanh chóng trong bất cứ hoàn cảnh nào. Ảnh minh họa: P.T

Theo Trưởng phòng Giáo dục phổ thông, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Kiều Văn Minh, năm 2020, thời điểm dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã tham mưu với Ủy ban nhân dân Thành phố kịp thời triển khai việc dạy, học trên truyền hình, dạy học trực tuyến, học trên phần mềm HanoiStudy nhằm giúp các em học sinh “tạm dừng đến trường, không dừng học”. Chương trình đã thu hút gần 100% học sinh tham gia, góp phần duy trì nền nếp, chất lượng giáo dục.

Công tác thi, tuyển sinh của giáo dục Thủ đô có nhiều điểm mới. Ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyển sinh được đẩy mạnh. Từ năm học 2016 - 2017, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội liên tục áp dụng hệ thống hỗ trợ tuyển sinh trực tuyến vào mầm non, lớp 1, lớp 6. Cha mẹ học sinh chỉ cần truy cập vào mạng Internet để đăng ký tuyển sinh. Mọi thông tin phân tuyến tuyển sinh, chỉ tiêu tuyển sinh của từng trường được công khai để nhân dân lựa chọn, đăng ký thuận lợi. Trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 Trung học phổ thông, học sinh được tra cứu điểm miễn phí và đăng ký xác nhận trúng tuyển, đăng ký xác nhận nhập học bằng hình thức trực tuyến.

Cũng từ năm học 2016 - 2017, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã áp dụng quy chế quản lý và sử dụng sổ điểm điện tử, quản lý kết quả học tập cho toàn bộ học sinh các trường trên toàn Thành phố. Đến nay, 100% các cơ sở giáo dục phổ thông đã triển khai sử dụng hồ sơ điện tử, sổ điểm, học bạ được in ra từ phần mềm. Hệ thống sổ liên lạc điện tử cũng được triển khai hiệu quả, cập nhật hàng ngày để chuyển thông tin của học sinh đến cha mẹ thông qua kết nối điện thoại thông minh.

Đặc biệt, nhằm giúp học sinh và phụ huynh có một cách tiếp cận tri thức hoàn toàn mới trong thời đại công nghệ số, từ năm học 2018 - 2019, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã xây dựng hệ thống học và luyện thi trắc nghiệm phục vụ ôn thi vào lớp 10 Trung học phổ thông môn Lịch sử trên địa bàn Thành phố. Năm học 2019 - 2020, hệ thống ôn luyện trực tuyến Hanoi Study được mở rộng với các lớp từ 6 đến 12. Năm học 2020 - 2021, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức khảo sát chất lượng học sinh cho 104.000 lớp 9 và 74.000 học sinh lớp 12 bằng hình thức trực tuyến thông qua hệ thống Hanoi Study. Với ưu điểm là một kho nội dung học tập phong phú được các chuyên gia, nhà quản lý, giáo viên giỏi xây dựng, thẩm định kỹ càng, Hanoi Study đã phát huy tác dụng và làm tài liệu học tập quan trọng đối với học sinh các cấp.

Nâng cao nhận thức

Thời gian qua, các Phòng Giáo dục và Đào tạo quận/huyện/thị xã cùng các nhà trường từ Mầm non, Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông đã chủ động trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy sự sáng tạo của cả thầy và trò trong việc áp dụng các công nghệ giáo dục mới.Đánh giá cao vai trò của công nghệ thông tin trong đổi mới và phát triển giáo dục, Trưởng phòng Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ba Đình Lê Đức Thuận cho biết, việc ứng dụng công nghệ thông tin được Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn tới của ngành Giáo dục và Đào tạo. Những năm qua, ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Nội nói chung, quận Ba Đình nói riêng đã tích cực triển khai, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý, giảng dạy, học tập, khảo thí và bước đầu đã đạt được một số thành tựu, xây dựng được cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý giáo dục.

Theo Trưởng phòng Giáo dục phổ thông, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Kiều Văn Minh, một số khó khăn còn tồn tại hiện nay đó là phần lớn giáo viên và cán bộ quản lý chưa tiếp cận đầy đủ thông tin về các xu hướng giáo dục thông minh nên việc triển khai chưa được đầy đủ và bài bản; chưa có sự tham gia tích cực và thiếu kết nối giữa đội ngũ các chuyên gia giáo dục, chuyên gia sư phạm và chuyên gia công nghệ.Bên cạnh đó, tiêu chuẩn về việc đánh giá chất lượng các bài giảng theo công nghệ giáo dục mới chưa được định nghĩa tường minh và đầy đủ; kinh nghiệm giảng dạy và kho dữ liệu bài giảng điện tử chưa được chia sẻ rộng rãi giữa các trường, giữa các đồng nghiệp giảng dạy tại các quận, huyện, thị xã ở các khu vực khác nhau. Cơ sở vật chất, trang thiết bị công nghệ thông tin ở nhiều nơi còn thiếu đồng bộ. Việc đảm bảo an ninh, an toàn thông tin ở nhiều nơi còn chưa được chú trọng. Nhân lực công nghệ thông tin của các trường và các Phòng Giáo dục và Đào tạo về cơ bản còn thiếu và phải kiêm nhiệm.

Xác định chuyển đổi số là khâu đột phá, là nhiệm vụ quan trọng cần tập trung nguồn lực triển khai thực hiện để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực trước những yêu cầu mới, những thách thức mới trong xu thế hội nhập quốc tế, ngành Giáo dục và Đào tạo Thủ đô xác định cần nâng cao nhận thức chung từ các cán bộ quản lý các Phòng Giáo dục và Đào tạo cho đến hiệu trưởng các trường và đội ngũ giáo viên, nhân viên về xu thế giáo dục thông minh và sự cần thiết phải chuyển đổi từ giáo dục truyền thống sang mô hình giáo dục thông minh. Đồng thời cần cụ thể hóa các mục tiêu đổi mới giáo dục, đánh giá hiệu quả việc ứng dụng bài giảng điện tử của từng giáo viên trong việc áp dụng phương pháp dạy học thông minh; phấn đấu mỗi trường có ít nhất một lớp học thông minh bằng cách xây dựng lộ trình đầu tư phù hợp; từ đó làm cơ sở mở rộng quy mô trong trường, tiến tới xây dựng trường học thông minh toàn diện.../.