Chuyện vua voi và bài thuốc “yêu” của Ama Kông

Cuộc đời Ama Kông nổi tiếng với chiến tích lừng danh săn bắt và thuần dưỡng được 298 con voi rừng. Ông là hình ảnh hùng vĩ của đại ngàn Tây Nguyên, người lập nên những kỷ lục siêu hạng về săn bắt voi về tuổi thọ và về khả năng ở.j chốn phòng the.

Dũng sĩ trên cao nguyên lộng gió

 Theo website của Khăm Phét Lào, người con thứ 11 của Ama Kông, thì ông là người M’Nông, sinh năm 1910, tại Bản Đôn, xã Krông na, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắc Lắc. Lúc nhỏ Ama Kông có tên Việt là Y Prông Eeban và tên Lào là Khăm Proong. Cách đặt tên này xuất phát từ việc ông có gốc gác Lào từ xã xưa. Sau khi người con trai đầu lòng ra đời ông đặt tên con là Kông. Theo luật tục người ta gọi là Ama Kông ( nghĩa là cha thằng Kông). Ama Kông là cháu của vua săn voi Khun Ju Nốp, tên khai sinh là Y Thu Knul ( 1828 – 1938) người khai phá xây dựng nên Bản Đôn và phát triển nghề săn bắt thuần dưỡng voi rừng. Khun Ju Nốp đã lập nên kỷ lục không ai theo kịp là đã săn bắt được đến 500 con voi, trong đó có con bạch tượng. Ông cũng thọ tới 110 tuổi, nhưng là người không có con. Sau khi săn được con voi đực mầu trắng vô cùng quý hiếm, Y Thu Knul nghĩ rằng chỉ có vua chúa mới được sở hữu voi trắng nên ông đem nó tặng cho vua nước Xiêm La. Vị vua này đã tặng ông danh hiệu Khun Ju Nốp nghĩa là vua săn voi. Do không có con nối dõi nên Khun Ju Nốp đã đưa hai người cháu cùng huyết thống về làm con nuôi là Ama Kông và H”Nố. Lớn lên ông tác thành cho hai con nuôi thành vợ chồng. Đây là điều cấm kị nhưng dòng họ Y Thu, Yki, Y Leo lúc ấy là những người giầu có, danh giá nhất vùng họ không muốn của cải bị san sẻ ra bên ngoài.

Ama Kông bước vào tuổi 17 trở thành chàng trai to lớn, đẹp trai sức vóc phi phàm. Ông cũng nổi tiếng về sự giầu có và tài giỏi. Cuộc đời Ama Kông như ngọn gió hoang đại ngàn phóng túng, dữ dội và rất hào hoa. Ama Kông là hình tượng một dũng sĩ cao nguyên khiến biết bao trái tim thiếu nữ phải thổn thức. Được người ông đồng thời cha nuôi rèn cặp từ năm 13 tuổi, Ama Kông trở thành tay săn voi tài năng nhất của Bản Đôn. Năm 17 tuổi trong chuyên đi săn đầu tiên, Ama Kông đã săn được 5 con voi rừng và tiếng tăm của ông vang vọng từ đó.

Những kỷ lục của vua voi huyền thoại

Cuộc đời vua voi Ama Kông kéo dài qua hai thế kỷ là một câu chuyện vô cùng phong phú và sôi nổi của một dũng sĩ trên cao nguyên miền Trung.

Tuy số lượng voi săn được không bằng cha nuôi Khun Ju Nốp, vì sau này nhà nước cấm săn bắt voi rừng, nhưng số lượng 298 con voi đã là một kỳ tích và ông cũng được người dân tôn là vua voi của đất Cao Nguyên.

Chuyện kể lại rằng Ama Kông cũng đã săn được voi trắng như người ông của mình. Ama Kông đem nó tặng cho vua Lào, vua Thái Lan, vua Bảo Đại…được ban thưởng nhiều của cải. Trong kháng chiến chống Pháp, ông cũng đã được Bác Hồ tặng giấy khen và tiền thưởng vì có thành tích góp voi cho kháng chiến. Giầu có và hào hoa, Ama Kông nổi tiếng là người chịu chơi. Người ta kể rằng vào những năm 1959, 1960 ông đã từng bán một con voi lấy 40.000 đồng, để đi máy bay từ Buôn Mê Thuột về Sài Gòn đánh bạc. Số tiền ấy có thể mua được hàng chục ngôi nhà sàn bề thế.

Bên cạnh thành tích săn voi Ama Kông có một đời sống riêng cũng rất nổi tiếng. Sau khi người vợ đầu H’Nố mất trong khi chuyển dạ sinh người con thứ hai, Ama Kông kết duyên với người em gái của vợ là H’Hốt kém Ama Kông 15 tuổi. Đây là tập tục nối dây của dân tộc M” Nông, nếu chị gái chết mà sau chị còn người em gái chưa chồng thì phái lấy anh rể để chăm sóc cho các cháu. H’Hốt sinh cho Ama Kông tới 11 người con. Nhưng bản tính đào hoa, Ama Kông lại phải lòng một người con gái khác là H’ Biai và dắt về xin H’Hốt cho ông lấy làm vợ ba. Bà H’Hốt vô cùng giận dỗi và hai người chia tay nhau. Theo tục lệ nếu người chồng muốn lấy thêm vợ thì phải để lại toàn bộ tài sản cho vợ cũ. Vì tình yêu với H’ Biai, Ama Kông đã chấp nhận cùng H’Biai ra khỏi nhà với hai bàn tay trắng. Nhưng từ cuộc tình này, cuộc sống của Ama Kông gặp không ít trắc trở. Người vợ thứ ba H’Biai nghiện rượu rất nặng. Khuyên can mãi không được, Ama Kông vào rừng và theo đuổi những cuộc săn bắt voi triền miên. H’ Biai chìm trong rượu và qua đời trong một cơn say vì trúng gió. Ngoài 80 tuổi, Ama Kông lại quen một người con gái kém mình tới hơn 50 tuổi là H’Khăm. Được H’Khăm đồng ý Ama Kông đã đưa cô về giới thiệu với gia đình và cưới H’Khăm làm vợ thứ tư. H’Khăm cũng sinh cho Ama Kông một người con gái. Theo Website của Khăm Phết Lào ( amakong-khamphetlao.vn) con trai của vua voi, thì Ama Kông có 4 đời vợ, 21 người con ( 2 trai và 19 gái ), gần 200 cháu chắt. Hiện nay ba bà vợ của Ama Kông đã mất chỉ duy nhất còn lại người vợ thứ hai.

Để thọ tới 103 tuổi và một khả năng tình trường siêu đẳng Ama Kông nhờ vào một bài thuốc bổ dương tráng khí gia truyền do ông nắm bí quyết. Cũng theo Khăm Phết Lào thì bài thuốc có tên là Tơm Trong A Tao Nesso, được phát hiện ra từ thời vua săn voi Y Thu Knul và truyền lại cho Ama Kông. Năm 2001, tỉnh Đắc Lắc đã cấp kinh phí 286 triệu đồng để thực hiện đề tài: “ Sưu tầm định danh, xác định thành phần hóa học và tính chất sinh học một số cây thuốc dân tộc bản địa Đắc Lắc” trong đó có bài thuốc Tơm Trong A Tao Nesso ( bài thuốc Ama Kông). Tuy nhiên hiện nay ở Đắc Lắc, Huế và một số địa phương khác đang lưu truyền rất nhiều thang thuốc mang tên Ama Kông. Khăm Phết Lào, người con thứ 11 của Ama Kông, người được cha di chúc cho kế tục bài thuốc trên cho biết ngay cái tên miền Ama Kông cũng đã bị người ta lấy mất để giao bán các thang thuốc giả mang tên Ama kông. Hiện nay Khăm Phết Lào đã đăng ký cả 5 tên miền http/ www. Amakong-khamphetlao.vn ( và các đuôi: .net.vn ; .com.vn; .com và .info ) ông cũng là người duy nhất sở hữu phương thuốc này và cung cấp những thông tin chính xác nhất về huyền thoại vua voi.

Ngày 3 tháng 11 năm 2012, vua voi Ama Kông về với đại ngàn ở tuổi 103. Đám tang vua voi diễn ra trong 6 ngày là một sự kiện nổi tiếng ở Tây Nguyên. Tất cả các phương tiện truyền thông lớn của đất nước đã đưa tin về Ama Kông. Rất nhiều du khách nước ngoài đã cùng người dân Bản Đôn và các vùng xung quanh đã đến đưa Ama Kông về với tổ tiên. Huyền thoại về vua voi Ama Kông vẫn sống mãi cùng chiến công săn bắt thuần dưỡng voi rừng. Cuộc đời phong phú và bài thuốc bổ dương tráng khí của Ama Kông vẫn cuốn hút và ngày nay được nhiều người vẫn tiếp tục săn lùng.

Trần Ngàn