Cần những cách làm đột phá để nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo Thủ đô

Sáng 1/8, tại hội thảo khoa học Góp ý dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) do Đảng ủy Khối các trường Đại học, Cao đẳng Hà Nội, Sở Tư pháp thành phố Hà Nội và Trường Đại học Luật Hà Nội đồng tổ chức, GS. TS Nguyễn Văn Minh - Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã có những ý kiến đóng góp về phát triển giáo dục - đào tạo, tạo nền tảng và động lực cho Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”.

GS. TS Nguyễn Văn Minh - Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội phát biểu tại hội thảo.

Nhận định về công tác giáo dục và đào tạo của Thủ đô, GS. TS Nguyễn Văn Minh cho biết: Giáo dục và đào tạo Thủ đô đã có những thành tựu đáng ghi nhận cả về chất lượng giáo dục đại trà và giáo dục mũi nhọn. Giáo dục và đào tạo Thủ đô cũng là đơn vị đi đầu trong việc xã hội hóa giáo dục.

Tuy nhiên công tác giáo dục và đào tạo Thủ đô cũng gặp không ít những khó khăn, vướng mắc. Hà Nội như là một Việt Nam thu nhỏ, có thành phố, có nông thôn và có cả miền núi, mật độ di dân cơ học cao, công tác dự báo chưa thật chuẩn xác nên ngành giáo dục và đào tạo hàng năm phải đối mặt với nhiều vấn đề.

Để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo toàn diện, xây dựng Thủ đô Hà Nội thực sự là trung tâm lớn, tiêu biểu của cả nước về giáo dục, đào tạo chất lượng cao, thích ứng với quá trình chuyển đổi số quốc gia, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, có cơ chế, chính sách ưu đãi, thu hút nguồn lực xã hội đầu tư phát triển giáo dục, đào tạo; hệ thống trường có nhiều cấp học, trường chất lượng cao; các loại hình liên kết đào tạo trong nước và quốc tế, giáo dục và đào tạo Thủ đô còn rất nhiều việc phải làm và đòi hỏi những cách làm mới mẻ, đột phá và cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

GS. TS Nguyễn Văn Minh cho rằng ngoài các giải pháp về chính trị, kinh tế, cần xác định giáo dục toàn diện là nền tảng, là con đường để đảm bảo thực hiện thành công mục tiêu này. Vì vậy, công tác quy hoạch cần có tầm nhìn và dự báo rất đúng mức. Bảo đảm điều kiện trường lớp, đội ngũ để “ai ai cũng được học hành”. Cần quyết liệt hơn khi triển khai các khu đô thị phải đồng bộ với trường học, với khu vực nội đô, cần xem lại mô hình trường học đạt chuẩn trong thời đại 4.0.

Trong quy hoạch Thủ đô cần xác định rõ giữa việc xây dựng các khu đô thị, khu sản xuất phải đồng thời có đất cho giáo dục, y tế. Cần có tầm nhìn dài hạn cho vấn đề này. Trong chương trình giáo dục địa phương cần làm rõ nội hàm “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại” một cách cụ thể và phải đưa vào trong chương trình giáo dục.

Về giáo dục đại trà và mũi nhọn, theo GS. TS Nguyễn Văn Minh cần coi giáo dục đại trà là an sinh xã hội, là ưu việt và bình đẳng xã hội, trong đó có các khu công nghiệp, các vùng nông thôn, miền núi, vùng dân tộc; cần bảo đảm hệ thống công lập cho mọi đối tượng trong lứa tuổi đến trường; ưu tiên đầu tư toàn diện cho giáo dục đại trà, cho các vùng nông thôn, miền núi, khu công nghiệp.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Thực hiện xã hội hóa nhằm đáp ứng cho các đối tượng người học khác nhau. Hà Nội được phép tạo sự liên thông, liên kết với hệ thống giáo dục khu vực và quốc tế và được phép điều chỉnh chương trình phù hợp theo thông lệ quốc tế ở mức độ cơ bản. Hà Nội là thành phố lớn, lại có nông thôn, có các khu công nghiệp, thậm chí có cả miền núi, có các cộng đồng dân tộc khác nhau. Đây là cơ hội tốt để Hà Nội đi đầu xây dựng các mô hình giáo dục phù hợp và trên cơ sở đó phát triển ở các địa phương khác.

Ngoài việc Hà Nội được phép xây dựng hệ thống trường liên cấp, có thể xây dựng các trường nghề phù hợp với các khu vực phát triển khác nhau gắn bó chặt chẽ với giáo dục phổ thông; các trường trung học phổ thông gắn với giáo dục nghề nghiệp.

Trong thời đại chuyển đổi số, việc xây dựng mô hình trường học phù hợp với thời đại cần được đặt ra như một giải pháp đột phá. Trường học thông minh là mô hình trường học tiên tiến và thích ứng cao với môi trường công nghệ và sự phát triển nhanh của xã hội hiện đại.

Để làm được điều đó, Luật cần làm rõ, Hà Nội được phép xây dựng hệ thống trường học quy chuẩn theo thông lệ quốc tế và có cơ chế đầu tư phù hợp; được quyền đào tạo, tuyển dụng đội ngũ giáo viên theo yêu cầu của địa phương theo cơ chế riêng; được quyền sắp xếp lịch học phù hợp.

Để bảo đảm tính chất “đa mục tiêu” của nền giáo dục, không thể chỉ dựa vào nguồn lực của Nhà nước, mà cần thực hiện giải pháp “xã hội hoá”. Hà Nội được quyền xây dựng các trường học với mức độ quốc tế hóa cao trong chương trình, chủ động trong hội nhập và được kí kết công nhận giữa các hệ thống, được quyền sắp xếp lại chương trình thích ứng để được công nhận rộng rãi trên trường quốc tế. Hà Nội cần có cơ chế đào tạo giáo viên, trao đổi giáo viên với các nước ở mức độ cho phép...

“Để thực hiện tốt Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị, Hà Nội cần có những cơ chế đặc thù mà cụ thể hóa là Luật Thủ đô (sửa đổi). Trong đó, ngoài việc tuân thủ các luật liên quan, Luật Thủ đô (sửa đổi) cần có “không gian” rộng hơn, trong đó có các điều luật về giáo dục, đào tạo thì mới thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển Thủ đô “Văn Hiến - Văn minh - Hiện đại”, GS. TS Nguyễn Văn Minh góp ý.