Biến di tích thành điểm đến của du khách

Xuất phát từ mong muốn xây dựng văn hóa ứng xử văn minh tại các di tích, từ năm 2022, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) thành phố Hà Nội đã tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành Kế hoạch số 210/KH-UBND về việc tuyên truyền, vận động phụ nữ thực hiện quy tắc ứng xử nơi công cộng. Kế hoạch được cụ thể hóa bằng mô hình “Danh lam thắng cảnh/Di tích lịch sử kiểu mẫu”, khởi đầu với 5 điểm thí điểm và nay đã nhân rộng thành 50 mô hình trên toàn thành phố.

Mô hình phân loại rác thải tại nguồn tại di tích đền - chùa bà Tấm (xã Dương Xá, Gia Lâm).

Nổi bật trong số các mô hình tiêu biểu là cách làm của khu di tích đền - chùa Bà Tấm thuộc xã Dương Xá, huyện Gia Lâm. Tại đây, Hội LHPN xã đã triển khai nhiều hoạt động sáng tạo, mang đậm dấu ấn cộng đồng. Các bức tường bao quanh khu di tích được khoác lên mình những bức tranh bích họa đa dạng chủ đề. Ban Quản lý di tích và Hội LHPN xã còn đặt các thùng rác phân loại với slogan nhắc nhở ý thức bảo vệ môi trường, tạo những giỏ hoa độc đáo từ can nhựa tái chế. Đặc biệt, Hội đã phân công 5 hội viên làm hướng dẫn viên tại di tích, sẵn sàng giới thiệu, thuyết minh cho du khách. Vào các dịp lễ hội và ngày lễ của phụ nữ, khu di tích còn là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa văn nghệ đặc sắc, cuộc thi ảnh áo dài, góp phần quảng bá hình ảnh đẹp của di tích đến với du khách.

Bà Vũ Lan Anh - Phó Chủ tịch Hội LHPN huyện Gia Lâm, Hà Nội cho biết: “Bên cạnh việc tuyên truyền cho du khách đến tham quan thực hiện văn minh ứng xử nơi thờ tự, hội viên phụ nữ chúng tôi cũng tham gia vào chỉnh trang làm đẹp khu di tích, làm những thùng đựng rác phân loại rác thân thiện với môi trường, bên cạnh đó chúng tôi phối hợp Ban Quản lý di tích tổ chức hoạt động tuyên truyền quảng bá di tích đến người dân”.

Đến đây, du khách có thể cảm nhận được cảnh quan sạch đẹp ở khuôn viên di tích. Ngay từ ngoài cổng vào, những thùng phân loại rác được trang trí bắt mắt, thân thiện với môi trường từ việc tái chế vỏ chai nhựa thành các giỏ hoa trang trí; Bảng, biển Quy tắc ứng xử nơi công cộng được niêm yết rõ ràng, chi tiết ở vị trí dễ nhìn, giúp khách tham quan chấp hành quy định, hướng dẫn tại nơi thờ tự nhằm hình thành những chuẩn mực văn hoá khi tham quan khu di tích.

Còn tại quận Bắc Từ Liêm - địa phương tiên phong trong việc triển khai mô hình cũng có những cách làm sáng tạo trong quản lý 133 di tích, trong đó có 58 di tích đã được xếp hạng. Quận đã lồng ghép việc thực hiện mô hình với các hoạt động xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, tạo nên những điểm đến an toàn, hấp dẫn, góp phần giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa Thủ đô.

Đáng chú ý có cách làm của LHPN quận Cầu Giấy khi kết hợp 3 mô hình xây dựng tổ dân phố kiểu mẫu, chợ văn minh tại chợ Đồng Xa và Nghĩa Tân, và khu di tích lịch sử kiểu mẫu. Việc triển khai được thực hiện rất chặt chẽ, đảm bảo sự đồng thuận cao của Ban quản lý di tích và người dân, chú trọng giữ gìn tính tôn nghiêm và giá trị của di tích. Hội thường xuyên tổ chức các hoạt động duy trì vệ sinh môi trường và hướng dẫn du khách.

Những nỗ lực này đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của du lịch Thủ đô. Theo số liệu từ Sở Du lịch Hà Nội, năm 2024, thành phố dự kiến đón khoảng 27 triệu lượt khách, tăng 9,2% so với năm 2023, trong đó có 5,5 triệu lượt khách quốc tế. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt 103,74 nghìn tỷ đồng, tăng 11,1% so với năm trước. Đặc biệt, năm 2024, Hà Nội đã được vinh danh là “Điểm đến du lịch thành phố hàng đầu châu Á”, “Điểm đến du lịch thành phố cho kỳ nghỉ ngắn ngày hàng đầu châu Á” và lần đầu tiên đạt giải “Điểm đến văn hóa hàng đầu Việt Nam”.

Bà Trần Thị Vân Anh - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội nhấn mạnh, với kho tàng 5.922 di tích lịch sử văn hóa, Hà Nội có nguồn lực độc đáo để phát triển công nghiệp văn hóa mà không địa phương nào có được. Với những thành công ban đầu trong xây dựng mô hình Danh lam thắng cảnh/Di tích lịch sử kiểu mẫu, thông điệp về văn hóa ứng xử đã được lan tỏa, góp phần đẩy lùi những hành vi ứng xử thiếu văn hóa. Đồng thời, khích lệ sự ra đời ngày càng nhiều những việc làm vì đời sống văn hóa cộng đồng, trong đó có việc ươm mầm, nhân rộng các mô hình điểm từ Thành phố tới cơ sở.

Để các di tích, danh lam thắng cảnh ngày một văn minh, Thành phố chỉ đạo Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cùng các ban, ngành tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, giám sát. Bên cạnh việc ghi nhận những nỗ lực từ các cấp chính quyền, các hội đoàn thể và ban quản lý di tích nhằm hiện thực hóa việc đưa Quy tắc ứng xử nơi công cộng đi sâu vào cuộc sống, Sở Văn hóa và Thể thao cũng đề nghị các địa phương tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền và nhân rộng thêm những mô hình di tích kiểu mẫu trong giai đoạn tiếp theo.

Cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Thành phố tới các sở, ban, ngành, các cơ quan chức năng, ban quản lý di tích, các đoàn thể quần chúng và nhân dân trong việc thực hiện hiệu quả Quy tắc ứng xử nơi công cộng, xây dựng mô hình Danh lam thắng cảnh/Di tích lịch sử kiểu mẫu, tin rằng Hà Nội ngày càng có nhiều danh lam thắng cảnh, di tích kiểu mẫu thu hút du khách trong và ngoài nước, góp phần phát triển du lịch Thủ đô. Kỳ vọng đây sẽ trở thành giải pháp hữu hiệu để phát triển kinh tế bền vững thông qua tạo việc làm, thu nhập cho cư dân địa phương, tăng cường hiểu biết giao lưu văn hóa, tìm hiểu thế giới và tạo động lực bảo tồn giá trị truyền thống, tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc.

Phương Bùi