Ban hành tiêu chí nhập khẩu thiết bị, dây chuyền đã qua sử dụng phục vụ sản xuất chip và công nghệ số

Theo Thông tư, các tổ chức và doanh nghiệp liên quan đến hoạt động nhập khẩu thiết bị, dây chuyền phục vụ công nghiệp bán dẫn và công nghệ số phải bảo đảm nhiều yêu cầu chặt chẽ về nguồn gốc, công nghệ, chất lượng lẫn hiệu suất vận hành. Bộ KH&CN nhấn mạnh mục tiêu của quy định mới không chỉ là kiểm soát chất lượng thiết bị nhập về, mà còn nhằm ngăn chặn nguy cơ Việt Nam trở thành điểm đến của công nghệ lạc hậu, kém an toàn hoặc gây ô nhiễm môi trường.

Với dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng, Thông tư yêu cầu chúng không được nằm trong danh mục lạc hậu hoặc bị nước xuất khẩu cảnh báo về chất lượng. Công nghệ sử dụng phải phù hợp pháp luật về chuyển giao công nghệ, không thuộc diện cấm hoặc hạn chế chuyển giao. Bên cạnh đó, dây chuyền phải được sản xuất theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường. Trong trường hợp chưa có quy chuẩn quốc gia cụ thể, thiết bị phải đáp ứng tiêu chuẩn phù hợp với TCVN hoặc tiêu chuẩn của các nước G7 và Hàn Quốc. Đây được xem là “bộ lọc” quan trọng nhằm bảo đảm thiết bị dù đã qua sử dụng nhưng vẫn đạt chuẩn quốc tế về an toàn và hiệu năng.

Ảnh minh họa.

Một điểm đáng chú ý là yêu cầu về công suất và hiệu suất còn lại. Theo đó, dây chuyền nhập khẩu phải đạt tối thiểu 85% so với thiết kế ban đầu, đồng thời mức tiêu hao vật liệu và năng lượng không được vượt quá 15% so với thông số thiết kế. Quy định này hướng tới việc bảo đảm các doanh nghiệp, nhất là các cơ sở sản xuất chip, không sử dụng dây chuyền đã xuống cấp, gây hao phí lớn hoặc ảnh hưởng đến độ ổn định của sản phẩm. Tuy nhiên, đối với dây chuyền phục vụ đào tạo, nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ số, các yêu cầu liên quan đến hiệu suất và tiêu hao sẽ được nới lỏng, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở R&D và các trường đại học tiếp cận thiết bị với chi phí hợp lý.

Ngoài dây chuyền công nghệ, Thông tư 30/2025 cũng đưa ra tiêu chí đối với máy móc, thiết bị và công cụ đã qua sử dụng. Yêu cầu về tính hợp chuẩn tương tự như đối với dây chuyền, bao gồm không thuộc danh mục lạc hậu, không sử dụng công nghệ bị cấm chuyển giao và phải tuân thủ các quy chuẩn về an toàn và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, nhóm thiết bị này có thêm yêu cầu về tuổi đời: Thời gian tính từ năm sản xuất đến năm nhập khẩu không được vượt quá 20 năm. Quy định được đánh giá là phù hợp với thực tiễn trong lĩnh vực công nghiệp, nơi thiết bị đã qua sử dụng vẫn có thể giữ nguyên hiệu năng nếu được bảo dưỡng tốt. Giống như dây chuyền công nghệ, các thiết bị phục vụ nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ số sẽ không phải tuân theo tiêu chí về tuổi đời.

Giới chuyên gia nhận định việc ban hành Thông tư 30/2025 diễn ra trong bối cảnh ngành bán dẫn Việt Nam đang thu hút sự quan tâm lớn của các tập đoàn quốc tế, đồng thời nhu cầu nhập khẩu dây chuyền và thiết bị chuyên dụng tăng mạnh. Việc có một bộ tiêu chí rõ ràng giúp các doanh nghiệp chủ động hơn khi lập kế hoạch nhập khẩu, giảm rủi ro pháp lý, đồng thời tiết kiệm thời gian trong khâu thẩm định. Mặt khác, quy định mới cũng góp phần khuyến khích các doanh nghiệp lựa chọn công nghệ hiện đại, hạn chế nhập về các thiết bị lỗi thời hoặc gây ảnh hưởng tới môi trường.

Một số doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất vi mạch cho rằng, quy định về hiệu suất tối thiểu 85% giúp họ yên tâm hơn trong việc đánh giá giá trị thực của dây chuyền đã qua sử dụng, đặc biệt trong bối cảnh giá thiết bị bán dẫn mới khá cao. Các cơ sở đào tạo và phòng thí nghiệm công nghệ số lại đánh giá cao việc được miễn trừ một số tiêu chí, giúp họ tiếp cận thiết bị quốc tế mà không gặp trở ngại về chi phí.

Thông tư 30/2025 được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường minh bạch và đồng bộ hơn cho hoạt động nhập khẩu thiết bị phục vụ công nghiệp bán dẫn và công nghệ số, góp phần thúc đẩy Việt Nam từng bước hình thành hệ sinh thái công nghệ cao cạnh tranh trong khu vực.

P.T