Nuôi hàu, một nghề "bạc tỷ"

Tận dụng triệt để mặt nước

Khi chúng tôi đến anh Cảnh đang tiến hành công việc thường nhật trong ngày đó là xâu những sợi dây buộc vào tấm tôn nhỏ để cho hàu bám. Xung quanh anh là rất nhiều những tấm tôn còn mới tinh, dùng để lợp nhà, vậy mà anh đành chặt ra thành nhiều tấm nhỏ quẳng xuống biển, cho hàu bám.

Toàn cảnh nuôi hàu trên sông Dinh. Ảnh: Thanh Hải

Nhìn thấy lạ và quá lãng phí tôi đành lên tiếng: “Sao anh không tận dụng những tấm tôn cũ để đầu tư vào nuôi hàu, mà lại dùng những tấm tôn mới tinh như thế này? Có lãng phí lắm không?” Anh Cảnh giải thích: “ Đã chọn nghề nuôi hàu là không kể gì lãng phí đâu anh ạ. Ở xã đảo Long Sơn này có rất nhiều hộ đầu tư tiền của vào nuôi hàu lớn lắm. Em thuộc diện nghèo, vốn liếng chẳng đáng là bao, chưa nổi hai trăm triệu đồng, chứ ở cái xã đảo Long Sơn này nhiều người giàu có họ “quẳng” xuống dòng sông này bạc tỷ đó là chuyện hết sức bình thường”.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, anh Cảnh quê anh ở Đồng Nai, đến xã đảo Long Sơn lập nghiệp từ năm 2009. Mặc dù chưa lập gia đình nhưng anh rất chí thú làm ăn. Bản thân anh sau khi học xong THPT thất nghiệp, không có việc làm. Anh đã viết đơn xin việc làm đủ nơi, nhưng vẫn không ở đâu nhận. Tình cờ, một lần xuống TP Vũng Tàu chơi, anh thấy anh bạn đồng hương nuôi hàu. Lân la làm quen, anh học được bí quyết nuôi hàu. Sau lần đi chơi đó anh về nhà xin tiền cha mẹ anh xuống xã đảo Long Sơn lập nghiệp.

Anh Cảnh đang ngồi xỏ cước vào tấm tôn để chuẩn bị đưa xuống sông cho hàu bám. Ảnh: Thanh Hải

Trò chuyện về cách thức nuôi hàu, anh Cảnh bộc bạch: “Nghề nuôi hàu rất đơn giản, chỉ cần đầu tư ít nhất vài chục triệu đồng là ai cũng thể nuôi hàu được. Mặt nước biển thì không ai đánh thuế, người nuôi chọn vị trí thích hợp, tiến hành làm nhà nổi trên mặt nước, vật liệu nuôi hàu chủ yếu là các phi nhựa, gỗ để đóng bè, các tấm tôn …sau khi đóng bè, dựng nhà xong xuôi thì buộc những tấm tôn vào các cây gỗ, để cho hàu bám vào và sinh sôi nảy nở, chờ đợi khoảng 18 – 19 tháng là tiến hành thu hoạch.

Từ ngày đầu tư vào nuôi hàu, anh Cảnh nhẩm tính: “Hai năm 2009 – 2010 em mới đầu tư nên không có lời, còn mấy năm gần đây, sau khi trừ tất cả chi phí năm nào em cũng cầm chắc trong tay hơn 100 triệu đồng”. Từ tiền bán hàu anh Cảnh có tiền trang trải cuộc sống của chính bản thân anh, và gửi về cho cha mẹ, anh không phải đi làm thuê, làm mướn nữa. Anh cũng mới mua được mảnh đất hơn 100 mét vuông, cất được hai gian nhà xây cấp 4 mới toanh, tất cả cũng từ tiền bán hàu.

Anh Cảnh chia sẻ, anh dự định cuối năm nay sau khi thu hoạch hàu xong sẽ cưới vợ, để bớt cảnh “cô đơn”, có người cùng anh “chung lưng đấu cật”, san sẻ gánh vác cho nhau đỡ khỏi cảnh cô đơn, nhọc nhằn.

Đổi đời từ nghề nuôi hàu

Cũng ngay buổi sáng hôm đó, sau khi chia tay với anh Cảnh, chúng tôi tiếp tục đến gia đình anh Dần chị Nghĩa cũng ở gần đó. Khi chúng tôi đến, anh Dần thì đang lấy búa đập những tấm tôn làm bằng brô xi măng mới tinh thành từng mảnh nhỏ vuông vức, đống tôn kếch xù anh mới mua ở tiệm vật liệu về để cho hàu bám. Còn chị Nghĩa thì tiến hành xâu cước vào những tấm tôn chuẩn bị chuyển xuống sông. Mặc dù công việc rất bận, nhưng vẫn dành thời gian trò chuyện với chúng tôi.

Hướng mặt nhìn ra khúc sông dày đặc phao bè, anh Dần vui vẻ nói: “Vợ chồng tôi cùng quê Hưng Hà -Thái Bình vào xã đảo Long Sơn lập nghiêp từ năm 2000. Ngày mới đến vùng đất mới, chân ướt chân ráo cuộc sống của gia đình gặp không ít khó khăn thiếu thốn. Hàng ngày tôi đi làm công nhân bốc vác cho một xí nghiệp tư nhân, còn vợ tôi đi làm phụ hồ. Thậm chí, ban ngày tôi đi làm vất vả, ban đêm vợ chồng bán hột vịt lộn ở vỉa hè, thức thâu đêm. Mặc dù, vợ chồng tôi làm việc “quần quật” cái đói, cái nghèo cứ dai dẳng đeo bám.

Sau nhiều đêm trăn trở, đầu năm 2005, vợ chồng tôi đã tìm ra hướng đi mới đó là đầu tư vào nuôi hàu. Ban đầu vốn liếng của gia đình và vay mượn của anh em, người thân vẻn vẹn hơn 70 triệu đồng, những năm sau tăng dần. Sau 19 tháng tiến hành thu hoạch hàu. Thấy thu hoạch vụ đầu có lãi, hai vợ chồng mạnh dạn đến Ngân Hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn của tỉnh để vay vốn, đầu tư tiếp 300 triệu nữa. Vài năm trở lại đây, gia đình tôi thoát được cảnh đói nghèo, hàng năm từ tiền thu hoạch hàu tui có tiền trang trải cuộc sống, có tiền lo cho con ăn học và trả hết nợ nần”.

Trò chuyện với chúng tôi anh Dần cho biết thêm, nuôi hàu không khó, muốn làm được nghề này, trước tiên là phải có niềm đam nghề nghiệp, trong tay có ít vốn liếng. Thứ hai là phải có bản lĩnh, dám làm, dám chịu, không ngại khó, ngại khổ, phải đổ mồ hôi, nước mắt. “Ở xã đảo Long Sơn này, không chỉ có gia đình tôi, mà còn rất nhiều người cũng nuôi hàu. Họ đầu tư tiền tỷ. 5 năm về trước, xã đảo này hoang vu lắm, nhà cửa thì thưa thớt, cả ngày chẳng thấy tiếng xe máy chạy trên đường. Vậy mà bây giờ nhà cửa mọc lên như “nấm”, san sát, ra đường xe máy, ô tô chạy “nhặng sị”. Không phải họ đi chơi đâu, mà họ chạy đi mua vật liệu về đầu tư nuôi hàu đấy” – nói xong sắc mặt anh Dần phấn chấn tự hào hẳn lên.

Bây giờ xã đảo Long Sơn này phong trào nuôi hàu phát triển rầm rộ, không chỉ có riêng gia đình nhà anh Cảnh, anh Dần, mà người dân ở các nơi trên cả nước đổ về, chủ yếu là các tỉnh miền Bắc như Thái Bình, Thanh Hóa, Cao Bằng, Lạng Sơn, Long An, Phú Yên... đầu tư nuôi hàu đã trở thành phong trào, nhiều người đã “quẳng” xuống khúc sông này tiền tỷ là chuyện hết sức bình thường, và cũng không ít người đã trở thành tỷ phú.

Chia tay với gia đình anh Dần, chạy trên con đường nhựa bóng loáng, từ trên cầu nhìn xuống, tôi thầm nghĩ, cuộc sống của những hộ dân tuy không đất cát nhà cửa, sống trên những chiếc phao bè bập bênh theo từng con sóng, nhưng chắc chắn một điều rằng, cuộc sống của họ, tương lai của con cái họ đã được trải rộng trên bờ và sẽ vững như kiềng khi công việc làm ăn ngày một phát triển. Chỉ vài năm nữa Long Sơn sẽ ngày càng phát triển, hòn đảo này trở nên sầm uất, chẳng kém gì Phú Quốc.