Nhân rộng những mô hình hòa giải

	Nữ Trưởng Ban công tác mặt trận được nhân dân tin yêu
	Phường Thượng Thanh, Long Biên: Điểm sáng trong công tác hoà giải
	Hòa giải ở cơ sở: Góp phần giải quyết mâu thuẫn mới phát sinh

Ổn định địa bàn nhờ hòa giải tốt

Hòa giải ở cơ sở được đánh giá là biện pháp góp phần giải quyết tận gốc các mâu thuẫn, tranh chấp trong nội bộ nhân dân. Bên cạnh đó, hòa giải ở cơ sở giúp tiết kiệm được thời gian, công sức, tiền bạc của Nhà nước, nhân dân, giảm tải công việc cho các cơ quan tư pháp, góp phần củng cố tình đoàn kết trong nội bộ cộng đồng dân cư...

Tổ trưởng tổ hòa giải khu dân cư số 10 phường Láng Thượng thường xuyên trang bị cho bản thân các kiến thức pháp luật để phục vụ cho công tác hòa giải (Ảnh Phương Ngân)

Theo số liệu của Sở Tư pháp Hà Nội, kể từ khi Luật Hòa giải ở cơ sở có hiệu lực thi hành, công tác tổ chức và hoạt động của các tổ hòa giải ở cơ sở trên địa bàn thành phố đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hiện trên địa bàn thành phố có 5.444 tổ hòa giải với 35.053 hòa giải viên, trong 5 năm (2014 - 2018) tiếp nhận 42.642 vụ việc, kết quả hòa giải thành 34.295 vụ việc, đạt tỷ lệ trên 80%.

Với ưu điểm của hòa giải là linh hoạt về thủ tục, tính thân mật trong giao tiếp, ứng xử trong đó thành phần tổ hòa giải ở cơ sở gồm trưởng ban công tác mặt trận, trưởng thôn, trưởng các ngành, đoàn thể thôn, người có uy tín, trách nhiệm, nhiệt tình trong nhân dân bởi vậy dễ bám sát với cuộc sống của người dân sinh sống trên địa bàn. Những hòa giải viên đa phần có hiểu biết về pháp luật, hiểu biết về xã hội, họ là những người có uy tín ở cộng đồng dân cư qua đó nhiều vụ việc mâu thuẫn, tranh chấp đã được hòa giải kịp thời.

Đặc biệt, Hà Nội đã xây dựng mô hình “Tổ hòa giải 5 tốt”, với 5 tiêu chí: Phát hiện vụ việc tốt; phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể tốt; tổ chức hòa giải tốt (hòa giải thành từ 80% số vụ việc trở lên); bồi dưỡng, tập huấn hòa giải viên tốt; định kỳ giao ban, báo cáo, sơ kết, tổng kết tốt. Đến nay Hà Nội đã có 2.591/5.444 tổ hòa giải đạt “Tổ hòa giải 5 tốt” (chiếm tỷ lệ 47,6%). Nhiều đơn vị duy trì và tích cực nhân rộng mô hình như các quận: Long Biên, Hoàn Kiếm, Ba Đình, Thanh Xuân, Nam Từ Liêm, Hai Bà Trưng...

Qua việc triển khai mô hình này cho thấy, công tác hòa giải ở cơ sở đã được đẩy mạnh và đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo nên phong trào thi đua trong các quận, huyện. Tiêu biểu như tại quận Tây Hồ, hầu hết các vụ việc tranh chấp, mâu thuẫn, vi phạm pháp luật nhỏ chưa đáng xử lý bằng hình sự, hành chính trên địa bàn dân cư đều được các tổ hòa giải phát hiện kịp thời và tập trung giải quyết ngay tại cơ sở.

Đa dạng hóa nhiều mô hình hay

Thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố, Hội phụ nữ các quận, phường đã đóng vai trò to lớn trong công tác hòa giải. Cụ thể 5 năm qua, để công tác hòa giải ở cơ sở có hiệu quả, các cấp Hội Phụ nữ Hà Nội đã xây dựng các mô hình tuyên truyền, vận động phụ nữ chấp hành pháp luật tại cộng đồng dân cư như: Câu lạc bộ “Phụ nữ và pháp luật”, câu lạc bộ “Phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em”, câu lạc bộ “Phụ nữ và gia đình thực hiện an toàn giao thông” hay nhóm “Phụ nữ nòng cốt tuyên truyền pháp luật”… các thành viên câu lạc bộ, nhóm nòng cốt tích cực nắm bắt tình hình dư luận trong cán bộ, hội viên, chủ động tuyên truyền pháp luật và tham gia hòa giải các vụ việc mâu thuẫn, tranh chấp trong cộng đồng dân cư.

Bên cạnh mô hình “Tổ hòa giải 5 tốt” thì trên địa bàn Thành phố, các cấp, các ngành cũng tích cực phối hợp nhiều mô hình hay để tuyên truyền pháp luật cũng như đẩy mạnh công tác hòa giải ở cơ sở, các biện pháp hòa giải bạo lực gia đình. Các quận, huyện, thị xã đã có nhiều giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác phổ biến pháp luật cũng như đẩy mạnh công tác hòa giải ở cơ sở.

Cụ thể: Quận Hoàn Kiếm phát hành đĩa tuyên truyền, tổ chức buổi giao ban các tổ hòa giải để trao đổi, rút kinh nghiệm trong công tác này. Tại huyện Phúc Thọ, các tổ hòa giải sinh hoạt định kỳ 1 lần/tháng nhằm phát hiện các vụ việc mâu thuẫn, tranh chấp dựa trên dư luận xã hội hoặc các đơn thư khiếu nại và thông qua việc phát hiện tin báo trong cộng đồng dân cư. Quận Hai Bà Trưng trang bị hơn 200 tủ sách pháp luật cho các tổ hòa giải. Một số đơn vị đã xây dựng các câu lạc bộ phòng chống bạo lực gia đình như: Câu lạc bộ “Gia đình văn minh hạnh phúc”; Câu lạc bộ “2 không, 1 có”, “Phụ nữ với pháp luật”...

Thông qua những mô hình đó góp phần hỗ trợ chính quyền địa phương giải quyết trực tiếp những vụ vi phạm pháp luật, tranh chấp nhỏ trong nhân dân, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, hạn chế đơn thư vượt cấp, đảm bảo an ninh trật tự ở địa phương, giữ gìn tình làng nghĩa xóm...

Công tác hòa giải không chỉ góp phần trực tiếp giải quyết kịp thời những vi phạm, tranh chấp mà còn tích cực tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho Nhân dân, từng bước xây dựng ý thức công dân “sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”. Có được kết quả đó trước hết nhờ mạng lưới hòa giải viên thường xuyên được củng cố, tăng chất lượng, thu hút nhiều lực lượng tham gia.

Tiêu biểu như tại khu dân cư số 10 phường Láng Thượng (quận Đống Đa, Hà Nội) có hơn 400 hộ dân với gần 2.000 nhân khẩu, phần lớn dân cư ở đây là cán bộ, nhân viên, từng làm việc với nhau mặc dù vậy vẫn phát sinh mâu thuẫn trong cuộc sống. Nhận thấy được điều bất cập đó, hơn 20 năm qua, ông Trần Hùng, Tổ trưởng tổ hòa giải khu dân cư số 10 vẫn luôn cần mẫn, hết lòng với công tác hòa giải ở phường Láng Thượng. Chẳng nề hà giờ giấc, sự vụ nào, hễ cứ có người dân trong tổ, khối cậy nhờ là ông và các hòa giải viên khác lại có mặt tại những “điểm nóng” để xử lý vụ việc.

Ông Hùng cho biết, hoà giải ở cơ sở thì muôn hình vạn trạng, chẳng vụ nào giống vụ nào, những chuyện lặt vặt tưởng đơn giản như nuôi con chó, con mèo, vợ chồng cãi nhau rồi đến nghiêm trọng hơn như tranh chấp đất đai, thừa kế,… nếu không được hoà giải kịp thời, lâu ngày sẽ trở thành mâu thuẫn lớn, mất tình đoàn kết khu dân cư. Để làm tốt công tác hòa giải đòi hỏi những hòa giải viên vừa phải nắm vững chính sách pháp luật, lại phải tế nhị hài hòa, phân tích có lý, hợp tình mới khiến các bên tranh chấp xoa dịu được không khí căng thẳng.

Trước khi hòa giải, bản thân những hòa giải viên phải trang bị kiến thức, am hiểu các luật như: Hôn nhân và gia đình, Đất đai, Thừa kế... để tư vấn một cách chính xác, đồng thời tìm hiểu kỹ sự việc, nghe hai bên trình bày, sau đó thống nhất, ghi lại và họp bàn về cách hòa giải; phải phân biệt vụ việc nào hòa giải và vụ việc nào không hòa giải được.

Hoa Nguyễn