Nên bảo lưu thời gian đóng BHXH để được đảm bảo quyền lợi

	Trường hợp nào được truy đóng BHXH?
	Khoản thu nhập nào không bị tính đóng BHXH bắt buộc?
	Có được truy đóng BHXH tự nguyện?

Hai lao động nữ gọi điện thoại đến báo Lao động Thủ đô xin tư vấn, người đã tham gia BHXH được 10 năm, người 14 năm. Lý giải về nguyên nhân xin hưởng BHXH 1 lần, hai người lao động đều có chung lý do: Đã thôi việc ở công ty cũ nhưng do hoàn cảnh gia đình khó khăn, cần tiền để giải quyết việc gia đình.

Người lao động nên cân nhắc kỹ trước khi làm thủ tục hưởng BHXH 1 lần

Chị Nguyễn Thị Hoài N ở Hà Nội, số sổ BHXH 111618... cho biết: “Tôi đã tham gia BHXH được 14 năm và hiện đã nghỉ làm việc tại công ty từ tháng 11/2017. Biết là làm chế độ hưởng BHXH 1 lần sẽ thiệt thòi, sau này không có lương hưu, về già sẽ khó khăn. Nhưng số tiền hưởng BHXH 1 lần sẽ là “cứu cánh” của gia đình trong giai đoạn hiện nay nên tôi muốn làm thủ tục hưởng nhanh nhất có thể”.

Còn một lao động nữ khác cho hay, thời gian tham gia BHXH của chị được 10 năm, vừa chốt sổ BHXH tại đơn vị cũ vào cuối tháng 8/2018. Nay vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, chị có nguyện vọng giải quyết nhanh thủ tục hưởng BHXH 1 lần thì cần đến đâu và cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Trước thực trạng người lao động có xu hướng gia tăng việc xin nhận BHXH 1 lần, nhất là với nhóm người lao động sau độ tuổi 35, các chuyên gia đều khuyến cáo người lao động nên cân nhắc kỹ. “Theo thống kê của Tổng LĐLĐ Việt Nam, gần đây, mỗi năm có khoảng 700.000 người lao động nhận trợ cấp BHXH 1 lần, đồng nghĩa với việc có khoảng 700.000 người đã ra khỏi hệ thống mạng lưới an sinh xã hội.

Đáng nói là con số ra khỏi hệ thống BHXH này gần bằng số người tham gia BHXH hàng năm. Đứng ở góc độ tổ chức Công đoàn, chúng tôi khá lo ngại cho tương lai của người lao động, việc thực hiện chính sách an sinh xã hội lâu dài cho người lao động”, ông Lê Đình Quảng – Phó Trưởng Ban Quan hệ Tổng LĐLĐ Việt Nam cho biết.

Tại Hội nghị cung cấp thông tin định kỳ về BHXH, BHYT tháng 8/2018, ông Lê Đình Quảng cho biết thêm, tình trạng người lao động ở độ tuổi ngoài 35 nhận BHXH 1 lần đang gia tăng.

Đặc biệt, tại các doanh nghiệp dệt may, da giày do điều kiện lao động khắc nghiệt nên một mặt, chính những công nhân sau 35 tuổi không còn điều kiện sức khoẻ để đáp ứng yêu cầu công việc đã tự động rút khỏi thị trường lao động. Mặt khác, phần lớn doanh nghiệp sẽ chủ động đào thải lớp lao động ở độ tuổi này, nhằm giảm chi phí về lương, về BHXH và đưa ra hình thức hỗ trợ, khuyến khích nhóm lao động này ra khỏi thị trường lao động.

Để hạn chế tình trạng này, ông Lê Đình Quảng khuyến nghị, các cấp, ngành cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về lao động, BHXH, đặc biệt, cần tăng cường công tác truyền thông để người lao động biết được lợi ích ưu việt của việc tham gia BHXH để nhận lương hưu khi về già. Ông Quảng cũng cho rằng, các bộ ngành liên quan cần phải nghiên cứu, tăng cường đào tạo nghề, chuyển hướng nghề nghiệp cho nhóm người lao động sau 35 tuổi có khả năng bị đào thải khỏi thị trường lao động này tiếp tục có cơ hội việc làm thích hợp.

Bày tỏ lo ngại về việc xu hướng người lao động nhận BHXH 1 lần tiếp tục gia tăng, sẽ ảnh hưởng rất lớn tới việc đảm bảo an sinh xã hội lâu dài cho người lao động khi hết tuổi lao động, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Đào Việt Ánh cho rằng, hiện tại người lao động đang làm việc và tham gia BHXH để tích lũy cho cuộc sống khi về già.

Vì thế, không có lý do gì khi còn trẻ, còn sức lao động, còn cơ hội lao động để trang trải cuộc sống lại nhận BHXH 1 lần. Ông Ánh cũng cho rằng, mục tiêu của chính sách BHXH là BHXH toàn dân, Quỹ BHXH được xây dựng từ sự đóng góp của người lao động cùng người sử dụng lao động nhằm đảm bảo an sinh lâu dài cho người lao động, vì vậy, người lao động nên duy trì tham gia BHXH để được thụ hưởng chính sách.

Trước xu hướng gia tăng người lao động nhận BHXH 1 lần, tại Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã nêu rõ: Cần sửa đổi, khắc phục các bất hợp lý về chế độ bảo hiểm hưu trí hiện nay theo hướng linh hoạt hơn về điều kiện hưởng chế độ hưu trí, chặt chẽ hơn trong quy định hưởng chế độ BHXH 1 lần, tăng tuổi nghỉ hưu bình quân thực tế của người lao động.

Có quy định phù hợp để giảm tình trạng hưởng BHXH 1 lần theo hướng tăng quyền lợi nếu bảo lưu thời gian tham gia BHXH để hưởng chế độ hưu trí, giảm quyền lợi nếu hưởng BHXH 1 lần. Bên cạnh đó, cần sửa đổi các quy định để khuyến khích người lao động tham gia BHXH thời gian dài hơn, từng bước tăng tuổi nghỉ hưu bình quân, tăng tỉ lệ giảm trừ tiền lương hưu đối với người lao động muốn nhận chế độ hưu trí sớm.

Bày tỏ quan điểm về vấn đề này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sĩ Lợi nhiều lần khuyến cáo, BHXH chính là “của để dành” của người lao động, được Nhà nước bảo hộ.

Thông tin thêm về Nghị quyết số 28-NQ/TW cải cách về chính sách BHXH tới đây quy định nâng mức hưởng việc bảo lưu BHXH và sẽ phải sửa Luật BHXH cho phù hợp, Phó Chủ nhiệm Bùi Sĩ Lợi khuyến nghị, chúng ta cần điều chỉnh Luật BHXH theo hướng người lao động đóng BHXH ở mức 8% và doanh nghiệp cùng tham gia đóng BHXH cho người lao động với mức 14% (đây là phần trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với người lao động, chi phí này đã được đảm bảo hạch toán trong giá thành sản phẩm và được trừ thuế thu nhập doanh nghiệp).

Theo đó, sẽ quy định việc người lao động muốn hưởng BHXH 1 lần, sẽ chỉ được lấy 8% mà người lao động đã đóng, 14% của doanh nghiệp đóng cho người lao động sẽ được giữ lại để tăng trưởng quỹ BHXH. Theo ông Bùi Sĩ Lợi, điều quan trọng là cần đẩy mạnh tuyên truyền cho người dân, người lao động nhận thức được việc hưởng BHXH 1 lần là không nên, và việc bảo lưu thời gian đóng BHXH, sau khi có điều kiện tiếp tục tham gia BHXH để được đảm bảo an sinh xã hội khi về già là tối ưu nhất.

Bảo Duy