Mức lương phải đảm bảo mức sống

	Tăng lương tối thiểu vùng từ 1/1/2018
	10 công việc có mức lương cao ngất

Có nên bỏ hệ số lương?

Tại cuộc hội thảo “Cải cách chính sách tiền lương, kinh nghiệm quốc tế và Việt Nam” do Ban Chỉ đạo Trung ương về cải cách chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội và ưu đãi người có công phối hợp với Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam tổ chức ngày 13/12, Tiến sĩ Chang Hee Lee - Giám đốc Văn phòng ILO tại Việt Nam nhìn nhận việc quy định hệ số lương (theo cấp nhân) trong khối nhà nước như hiện nay làm cho việc điều chỉnh, tính toán lương phức tạp, gia tăng gánh nặng cho ngân sách nhà nước, khó so sánh tương quan giữa khu vực công - tư đối với những vị trí, cấp bậc tương đương.

Hội thảo về cải cách tiền lương ngày 13/12.

Đồng thời, ông Lee cũng chỉ ra hạn chế của việc quy định trình độ bằng cấp chuyên môn của một số vị trí việc làm có thể gây ra phân biệt trong trả lương mà không coi trọng hiệu quả công việc. Từ đó, ông khuyến nghị Việt Nam nên thiết kế chế độ lương dựa trên hiệu quả và chất lượng công việc chứ không dựa trên bằng cấp.“Dựa trên bằng cấp càng làm cho hệ thống lương phức tạp hơn” - ông Lee cho hay.

Trao đổi về việc cải cách tiền lương trong khối hành chính nhà nước, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ - Trưởng Ban Chỉ đạo đề nghị Tổ soạn thảo Đề án nghiên cứu hai phương thức trả lương theo chức nghiệp và theo ví trí việc làm khi coi đây là vấn đề có tính then chốt trong lựa chọn, thiết kế chính sách lương hỗ trợ hiệu quả cho phát triển kinh tế-xã hội và xây dựng nền hành chính năng động.

Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, trả lương theo chức nghiệp là việc sắp xếp vị trí vào các ngạch lương nhất định và mỗi ngạch có nhiều bậc. Cách thức này tạo ra ổn định trong hệ thống công chức để gắn bó lâu dài, làm việc suốt đời trong hệ thống hành chính, tạo ra hệ thống thang bảng lương đơn giản, thăng tiến dựa vào thâm niên và trình độ đào tạo nhưng ít tạo động lực cạnh tranh, phấn đấu theo hiệu quả và làm tăng biên chế.

Còn trả lương theo vị trí việc làm là trả lương theo thứ bậc, tính chất công việc gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, tổ chức. Với cách thức này sẽ kích thích cạnh tranh, nâng cao năng suất lao động nhưng có nhược điểm là thiếu ổn định.Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cho biết kinh nghiệm của nhiều nước là áp dụng linh hoạt 2 hình thức này và đề nghị các cơ quan nghiên cứu, làm rõ cách thức áp dụng trong điều kiện của Việt Nam.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đồng tình với ý kiến của các chuyên gia về việc mức lương phải bảo đảm mức sống, có mối quan hệ tương xứng với khu vực doanh nghiệp, thị trường, không thấp hơn và không nên dùng hệ số để tính lương. Ngoài ra, nên có hệ thống lương chung và dùng phụ cấp để ưu đãi đối tượng đặc thù.

Bên cạnh đó, khoảng cách giữa các bậc lương phải đủ rộng để công chức có động lực phấn đấu, khắc phục việc chức vụ cao hơn nhưng lương thấp hơn, thứ bậc không đúng, không tạo ra động lực.

Phó Thủ tướng cũng tán thành với việc rà soát lại các loại phụ cấp, phụ cấp nào gắn với chức nghiệp việc làm thì tính vào tiền lương, còn phụ cấp khác thì duy trì, tránh việc phụ cấp thành thu nhập chính, phụ cấp chỉ chiếm khoảng 30% quỹ tiền lương, còn lại 70% là thu nhập từ lương.

Cần làm rõ nhận thức khác về mức lương tối thiểu

Ở lĩnh vực sản xuất kinh doanh, Tổng Giám đốc Vinatex Lê Tiến Trường và ông Nguyễn Hoài Nam - đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cùng chung nhận định mức lương tối thiểu vùng trong những năm qua tăng nhanh hơn so với tăng trưởng kinh tế, tăng chỉ số giá tiêu dùng và chỉ số tăng năng suất lao động.

Đại diện khối doanh nghiệp cũng phản ánh người lao động không hiểu rõ quy định doanh nghiệp trả mức lương tối thiểu vùng khi người lao động hoàn thành nhiệm vụ mà cho rằng khi “ghi tên” vào doanh nghiệp là nghiễm nhiên được hưởng mức lương tối thiểu.

Do vậy, với những ngành thâm dụng lao động, lại đóng trên địa bàn có kinh tế khó khăn (thu nhập từ nghề rừng, thuần nông của cả hộ gia đình chỉ khoảng 300.000 đồng/ngày nhưng khi vào nhà máy, một lao động đã được trả lương 3 triệu/tháng) tỏ ra lo sợ người lao động không chú trọng nâng cao năng suất lao động để hưởng mức lương tương xứng và cao hơn.

Bên cạnh đó, Luật quy định giãn cách giữa các bậc lương từ 5-7% là không hợp lý vì khi điều chỉnh lương tối thiểu sẽ làm tăng khối lượng chi trả lương cho toàn bộ lao động của doanh nghiệp và càng những người có bậc cao thì càng hưởng lợi nhiều hơn những người mới vào doanh nghiệp..

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng, đối với khu vực sản xuất, cần nhận thức được việc nhà nước phải có quy định mức lương tối thiểu, bảo đảm không người lao động nào được trả thấp hơn mức này, tránh việc bần cùng hóa, bảo vệ người yếu thế và cả vấn đề giới.

Đồng thời, Phó Thủ tướng đề nghị cần làm rõ nhận thức khác về mức lương tối thiểu không phải là căn cứ để trả lương người lao động. Phó Thủ tướng cũng cho rằng phải có lương tối thiểu giờ, luật hóa lương tối thiểu để xác định phương pháp tính toán gắn với mức tăng trưởng kinh tế, chỉ số lạm phát mà không nhất thiết phải điều chỉnh hằng năm.

Đánh giá cao các ý kiến đóng góp tại Hội thảo nhằm giúp Ban Soạn thảo Đề án Cải cách tiền lương tiếp thu các ý kiến, kinh nghiệm quý báu hoàn thiện Đề án, trình Trung ương thảo luận vào giữa năm 2018, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ - Trưởng ban chỉ đạo cho biết, lần cải cách tiền lương này sẽ tiếp nối thành tựu của các lần cải cách trước đây và Đảng, Nhà nước mong muốn phải cải cách mạnh mẽ, căn bản hơn.

Hữu Thành