M
11:20 | 14/09/2018

Trước làn sóng cách mạng 4.0:

Lao động kỹ năng thấp sẽ phải chịu rủi ro

(LĐTĐ) “Đến năm 2020 - 2022, khu vực ASEAN sẽ có những đổi mới, sáng tạo, đột phá về công nghệ dựa trên trí tuệ nhân tạo...Những công nghệ này khiến kỹ năng lao động phổ thông trở nên dư thừa trong tương lai và người lao động kỹ năng thấp sẽ chịu rủi ro lớn nhất; trong đó lĩnh vực dễ bị tổn thương nhất là ngành dịch vụ, nông nghiệp”, đó là thông tin được Tập đoàn Cisco đưa ra trong khuôn khổ Hội nghị Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN (WEF ASEAN) 2018.

lao dong ky nang thap se phai chiu rui ro Chung tay xây dựng Cộng đồng ASEAN trong thời kỳ Cách mạng 4.0
lao dong ky nang thap se phai chiu rui ro Khát vọng đưa Việt Nam trở thành cường quốc về công nghệ
lao dong ky nang thap se phai chiu rui ro (Infographic)- Sản phẩm chủ lực của du lịch trong cách mạng 4.0

Trí tuệ nhân tạo tác động lớn đến vấn đề việc làm

Tập đoàn Cisco đã công bố báo cáo nghiên cứu “Công nghệ và Tương lai việc làm ASEAN” về tác động của trí tuệ nhân tạo tới việc làm của 6 nền kinh tế lớn nhất ASEAN, gồm: Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Theo đó, trong vòng 10 năm tới, các quốc gia này có khả năng bị ảnh hưởng lớn về cơ hội việc làm...

lao dong ky nang thap se phai chiu rui ro
Bình đẳng giới sẽ là lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp

Theo đó, quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất là Singapore với 21%, tương đương khoảng 500.000 việc làm; Indonesia có 8%, tương đương 9,5 triệu việc làm; Malaysia là 7,4%, tương đương 1,2 triệu việc làm; Philippines là 10,1% với 4,5 triệu việc làm; Thái Lan là 11,9% với 4,9 triệu việc làm.

Con số này ở Việt Nam là 13,8% tương đương 7,5 triệu việc làm. Một số lĩnh vực đòi hỏi nguồn lao động lớn sắp tới bao gồm: Bán sỉ và lẻ (1,8 triệu việc làm mới); sản xuất (0,9 triệu việc làm), xây dựng (0,9 triệu việc làm) và phương tiện đi lại (0,7 triệu việc làm).

Trong khi đó tại Việt Nam, Giám đốc Quốc gia, tổ chức Oxfam cũng nhận định, môi trường pháp lý cung cấp một nền tảng tốt để các công ty có thể phát triển những chính sách về giới toàn diện trong tổ chức, cũng như trong vận hành kinh doanh.

Nhiệm vụ thách thức và phức tạp là đẩy mạnh cách nghĩ và văn hóa về đa dạng giới tại nơi làm việc, ví dụ như không ủng hộ các định kiến giới, xử phạt các hành vi phân biệt đối xử về giới và thúc đẩy các giá trị và thực hành bình đẳng và đa dạng giới.

Trong số 28 triệu việc làm bị ảnh hưởng trong vòng 10 năm tới, có 6,6 triệu việc làm cần được đào tạo thêm các kỹ năng mới như: Giải quyết vấn đề, tư duy thiết kế, giải quyết xung đột...giúp người lao động linh hoạt hơn, đáp ứng được thị trường lao động phát triển không ngừng. Để lực lượng lao động có những kỹ năng này, theo ông Naveen Menon - Chủ tịch khu vực Đông Nam Á của Tập đoàn Cisco, các quốc gia cần có chương trình giáo dục phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân đào tạo lại kỹ năng.

Có thể thấy trong tương lai, các công nghệ dựa trên trí tuệ nhân tạo sẽ tạo ra sự dịch chuyển lớn về mô hình hoạt động, nhiều kỹ năng hiện có sẽ trở nên dư thừa. Trong đó, những người lao động với kỹ năng thấp sẽ phải chịu nhiều rủi ro nhất, đặc biệt các ngành chịu nhiều sự tác động của trí tuệ nhân tạo, đó là dịch vụ và nông nghiệp. Vì thế, cũng như các nền kinh tế khác trong khu vực Việt Nam không nằm ngoài các tác động này.

Đánh giá về những tác động của trí tuệ nhân tạo đến kinh tế, cũng như việc ảnh hưởng đến vấn đề lao động của Việt Nam, bà Lương Thủy - Tổng Giám đốc Cisco Việt Nam cho rằng, việc chịu tác động và ảnh hưởng từ trí tuệ nhân tạo là khó tránh khỏi, tuy nhiên Việt Nam cũng đã sẵn sàng cho sự chuyển đổi này, bao gồm cả việc áp dụng công nghệ để có thể khắc phục những thử thách, cũng như chớp lấy cơ hội và vận hội mới…

Bà Lương Thủy cũng cho biết, Việt Nam hiện vẫn được coi là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài bởi một trong những lý do chính đó là, chi phí lao động còn thấp. Thế nhưng đây cũng chính là những thách thức bởi lẽ, đa số lao động của Việt Nam là lao động phổ thông, không có nhiều kỹ năng…Trong khi đó, lợi thế về chi phí nhân công rẻ của Việt Nam sau 10 năm sẽ không còn. Do đó, Việt Nam cần có giải pháp để đào tạo kỹ năng cho lao động để có thể vượt qua được những thách thức này.

Để giải quyết những thách thức trên, theo đại diện của Cisco, thì chính phủ, doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục cần hợp tác với nhau nhằm đảm bảo nâng cao kỹ năng của lực lượng lao động hiện tại và tương lai.

Bình đẳng giới, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp

Liên quan đến vấn đề việc làm và bình đẳng giới trong cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, bà Babeth Ngọc Hân Lefur, Giám đốc Quốc gia, tổ chức Oxfam tại Việt Nam chia sẻ, WEF ASEAN 2018 là cơ hội để Việt Nam học hỏi những thành công và chia sẻ thách thức trong việc thúc đẩy bình đẳng giới.

Thực tế cho thấy, Việt Nam là một trong những quốc gia có luật bình đẳng giới tiến bộ nhất châu Á và là một trong những quốc gia đầu tiên phê chuẩn Công ước CEDAW của Liên Hợp Quốc về quyền phụ nữ vào năm 1982. Tỷ lệ phụ nữ tham gia vào lực lượng lao động tại Việt Nam là 73%, thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ cao nhất trong khu vực.

Tuy nhiên, phụ nữ phần lớn làm các công việc sử dụng nhiều lao động tay nghề thấp và chưa qua đào tạo. Trong mọi ngành nghề, phụ nữ được trả lương thấp hơn 33% so với đồng nghiệp nam giới. Mức chênh lệch tiền lương này lên đến 43% tại các công ty nông nghiệp và công ty nước ngoài. Ở khu vực công, chỉ có một trong số 20 bộ trưởng và 89 trong số 1048 vụ trưởng là nữ.

Trên toàn cầu, số nam giới sở hữu đất, cổ phiếu và các tài sản vốn khác nhiều hơn số nữ giới; nam giới được trả lương cao hơn phụ nữ làm cùng vị trí; và phần lớn các công việc được trả lương cao hơn là do nam giới nắm giữ. Các chuẩn mực xã hội, thái độ và niềm tin đã hạ thấp vị thế và khả năng của phụ nữ, biện minh cho bạo lực và phân biệt đối xử với phụ nữ, và chỉ định các công việc mà nữ giới có thể và không thể nắm giữ.

Những công việc chăm sóc không được trả lương đang đóng góp rất nhiều cho sự hưng thịnh của nền kinh tế thế giới nhưng lại không được công nhận và đãi ngộ, khiến phụ nữ bị phụ thuộc và hạn chế các lựa chọn của họ. Trong khu vực doanh nghiệp xã hội, Đông Nam Á đang dẫn đầu trong việc hướng tới bình đẳng trong thu nhập và các cơ hội lãnh đạo cho phụ nữ so với các khu vực khác. Tuy nhiên, phụ nữ Châu Á vẫn chỉ kiếm được số tiền bằng một phần lương của nam giới, và nguy cơ phụ nữ bị trả lương thấp hơn mức tối thiểu cao hơn so với nam giới…

Trong khi đó tại Việt Nam, Giám đốc Quốc gia, tổ chức Oxfam cũng nhận định, môi trường pháp lý cung cấp một nền tảng tốt để các công ty có thể phát triển những chính sách về giới toàn diện trong tổ chức, cũng như trong vận hành kinh doanh. Nhiệm vụ thách thức và phức tạp là đẩy mạnh cách nghĩ và văn hóa về đa dạng giới tại nơi làm việc, ví dụ như không ủng hộ các định kiến giới, xử phạt các hành vi phân biệt đối xử về giới và thúc đẩy các giá trị và thực hành bình đẳng và đa dạng giới.

“Các doanh nghiệp hướng tới kinh doanh bao trùm sẽ thực hiện các giải pháp với chiến lược nội bộ và bên ngoài toàn diện, bao gồm các chính sách tốt, văn hóa kinh doanh đánh giá cao sự lãnh đạo của phụ nữ và đóng góp vào sự thịnh vượng chung của xã hội. Lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp không chỉ đến từ việc tối đa hóa lợi nhuận mà nó còn nằm ở sự đa dạng giới và một môi trường bền vững thúc đẩy sự tăng trưởng của doanh nghiệp”, bà Babeth Ngọc Hân Lefur nhấn mạnh.

Đỗ Đạt

Nguồn :