Kỳ 2: Nâng cao hiệu quả bằng đối thoại

Tăng cường đối thoại để thể hiện ý Đảng hợp lòng dân

Đối thoại với nhân dân - công tác dân vận thiết thực

Những năm gần đây, công tác “đối thoại với nhân dân” không còn xa lạ với các tầng lớp nhân dân trong việc lãnh đạo các cấp ủy, chính quyền thành phố, quận, huyện, thị xã đối thoại trực tiếp để lắng nghe và giải đáp các vấn đề còn vướng mắc trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế, xã hội đất nước, gắn liền với quyền lợi của người dân.

Đối thoại là cầu nối quan trọng giúp cho việc lãnh đạo của các cấp ủy, chính quyền trong việc phát huy quyền làm chủ trực tiếp của nhân dân, nêu cao vai trò trách nhiệm của người đứng đầu trong thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước. Sát với dân, gần với dân, “nói dân nghe - nghe dân nói”, góp phần xây dựng chính quyền liêm chính, liêm khiết và kiến tạo.

Việc tổ chức đối thoại mang tính hiệu quả cao, một mặt nắm được những suy nghĩ nhận thức của người dân đối với quyết sách của chính quyền, kịp thời giải quyết những bức xúc trong dân, ngăn ngừa kịp thời những tư tưởng lệch lạc để người dân có cái nhìn đúng đắn với bản chất vấn đề, sự việc xảy ra, trách bị kẻ xấu kích động. Qua đó để thấy rõ người dân cần gì, đang quan tâm đến vấn đề gì, bức xúc hay hay hài lòng việc gì, từ đó hiểu đúng được chủ trương, quyết sách đi vào đời sống để có sự điều chỉnh cho phù hợp. Đây cũng là cách vận động quần chúng linh hoạt, hiệu quả, nhằm tìm tiếng nói đồng thuận từ phía người dân với các chủ trương của Đảng, Nhà nước - là cầu nối khăng khít khẳng định: Ý Đảng là lòng dân.

Đây có thể coi là một “diễn đàn dân chủ của nhân dân”. Công khai, minh bạch, không mang tính hình thức, có sự đồng thuận nhất trí cao - nhân dân được quyền nói, quyền bày tỏ suy nghĩ, tâm tư, nguyện vọng chính đáng một cách thẳng thắn trước các vấn đề bức xúc liên quan đến lợi ích trực tiếp của mình như: Vấn đề đất đai, giải tỏa, đền bù, ô nhiễm môi trường, trật tự an toàn xã hội, tham nhũng, tiêu cực trong cán bộ công chức, viên chức…

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung trong một buổi gặp gỡ, đối thoại với công nhân lao động Thủ đô.

Thông qua việc đối thoại, tiếp nhận sự phản hồi của nhân dân về tinh thần, thái độ thực thi công vụ của cán bộ, đảng viên để có sự chỉnh đốn kịp thời, điều chỉnh hợp lý, đáp ứng được nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của người dân. Thông tin đến người dân một cách đầy đủ và toàn diện về các chủ chương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước, đồng thời để người dân “quan sát” lại việc triển khai thực hiện chính sách của cán bộ, đảng viên đã đúng và đủ chưa.

Với cách dân vận linh hoạt, khéo léo, gần dân không những giúp nhân dân giải quyết vướng mắc mà còn tăng cường sự tham gia của nhân dân. Hiệu quả của đối thoại trực tiếp tạo được niềm tin trong nhân dân đối với Đảng, các cấp ủy, chính quyền, từ đó làm nền tảng cho sự phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh, không gây chia rẽ, mất đoàn kết nội bộ; từng bước xây dựng và củng cố mối quan hệ gắn bó giữa cán bộ, đảng viên với quần chúng nhân dân, tạo sự đồng thuận giữa Đảng và dân, góp phần thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội.

Đối thoại như thế nào để mang lại hiệu quả?

Điểm mạnh nổi bật của đối thoại trực tiếp là có thể thực hiện thông tin hai chiều, có sự tham gia đóng góp ý kiến xây dựng của nhân dân với các cấp ủy, chính quyền. Theo đó, người dân có quyền trình bày ý kiến của mình một cách chi tiết, được lắng nghe và giải đáp kịp thời những vấn đề quan tâm, bức xúc. Ngay tại buổi đối thoại trực tiếp, phần lớn những vấn đề mà người dân quan tâm sẽ được thảo luận, giải quyết tận gốc của vấn đề, tạo tâm lý thoái mái, thông suốt cho người dân. Đây chính là tiền đề rất quan trọng nhằm tạo sự thống nhất về nhận thức cũng như hành động trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ chính trị ở cơ sở.

Tuy nhiên, đối thoại trực tiếp là một việc phức tạp, đòi hỏi bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao, tri thức, kinh nghiệm và quan điểm lập trường rõ ràng của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền. Mặt khác, người lãnh đạo cần phải nắm bắt được tâm lý của người dân để có những câu trả lời thỏa đáng, phù hợp với tình hình thực tế. Không khí cuộc đối thoại đôi khi trở nên căng thẳng và khó đi đến thống nhất về quan điểm và cách thức giải quyết vấn đề, sự việc. Đó là tình huống thường gặp ở những cuộc đối thoại giải quyết các vấn đề có liên quan trực tiếp đến nhu cầu, lợi ích sát sườn của người dân.

Công khai, minh bạch, không mang tính hình thức, có sự đồng thuận nhất trí cao - nhân dân được quyền nói, quyền bày tỏ suy nghĩ, tâm tư, nguyện vọng chính đáng một cách thẳng thắn trước các vấn đề bức xúc liên quan đến lợi ích trực tiếp của mình.

Qua quá trình thực hiện đối thoại giữa các cấp ủy, chính quyền đã diễn ra trong thời gian qua cho thấy còn nhiều điều bất cập. Việc tiếp xúc cử tri còn mang tính lồng ghép, phản ánh của nhân dân chưa được giải quyết kịp thời, Công tác thông tin, tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa, nội dung đối thoại chưa được sâu rộng. Bên cạnh đó, về khâu chuẩn bị, quy trình, cách thức tổ chức đối thoại trực tiếp ở mỗi địa phương, cơ sở có sự khác nhau; nhiều nơi còn lúng túng trong tổ chức thực hiện, thiếu sự thống nhất trong chỉ đạo phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, từ đó gây nên những khó khăn trong việc nắm bắt tình hình nhân dân, tổng hợp ý kiến, báo cáo kết quả đối thoại.

Phần lớn đối thoại trực tiếp chưa trưng cầu ý kiến, kinh nghiệm, tham vấn các biện pháp, giải pháp giúp cấp ủy, chính quyền tham gia tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực hiện chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, cơ sở. Đối thoại chỉ thực sự thành công khi có sự tham gia tích cực, chủ động, với tinh thần cầu tiến, tinh thần xây dựng cao của lãnh đạo và nhân dân.

Để việc đối thoại mang lại hiệu quả cần đưa hoạt động tiếp xúc, đối thoại ở các cấp đi vào chiều sâu, phát huy vai trò của nhân dân trong công tác xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh. Cần rút ngắn khoảng cách giữa chỉ đạo - chủ trương với thực tiễn. Việc tiếp xúc, đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, cơ quan nhà nước các cấp với dân không chỉ diễn ra định kỳ mà còn được tổ chức đột xuất khi có những vấn đề người dân bức xúc, hay sự việc đã được cơ quan có thẩm quyền giải quyết nhưng chưa dứt điểm gây hoang mang, trong dư luận.

Nâng cao chất lượng các cuộc tiếp xúc đối thoại thông qua việc tăng cường tiếp xúc, đối thoại, giải quyết nhanh, cởi mở, không cứng nhắc, hợp tình, hợp lý những vấn đề khó khăn trong dân cần nhận được sự quan tâm kịp thời của các cấp ủy, chính quyền.

Chia sẻ khó khăn, giúp đỡ nhân dân lúc dân cần, mềm dẻo, chủ động trong việc tuyên truyền phổ biến kiến thức, pháp luật, đả thông tư tưởng để người dân không bị lôi kéo, dụ dỗ của một bộ phận kẻ xấu lợi dụng để kích động lòng dân và gây rối trật tự làm chia rẽ nội bộ, mất đoàn kết giữa chính quyền và nhân dân. Thực hiện đúng chủ chương và bám sát phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, giải quyết thỏa đáng, tận gốc rễ để giải tỏa tâm lý cho dân, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng, chính trị đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên.

Cần thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở, giải quyết kịp thời kiến nghị, bức xúc của dân, nêu cao tinh thần phê bình và tự phê bình, trong sáng, công khai, tự giác trong việc kiểm kê tài sản của cán bộ, đảng viên. Luôn lắng nghe, khuyến khích, biểu dương những ý kiến đóng góp xây dựng Đảng, chính quyền từ dân.

Một vấn đề quan trọng không thể thiếu để góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân, đó là phải lập trình các bước cơ bản trong thực hiện công tác đối thoại một cách bài bản và khoa học, có sự liên kết chặt chẽ, thống nhất như: Xây dựng kế hoạch đối thoại của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân đảm bảo sát thực, hiệu quả; đa dạng hoá các hình thức tuyên truyền để đảm bảo việc tuyên truyền thực sự công khai, sâu rộng tới các tầng lớp nhân dân biết chương trình, kế hoạch, kết quả tổng hợp ý kiến, kết quả giải quyết, trả lời các ý kiến đối thoại thông qua các phương tiện thông tin đại chúng; tổ chức nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, thu thập các kiến nghị, đề nghị của nhân dân thông qua các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp, chính quyền; cập nhật thông tin kịp thời hệ thống mạng internet, cổng thông tin... thu thập ý kiến, kiến nghị trực tiếp tại hội nghị đối thoại.

Bên cạnh đó, cấp ủy, chính quyền cần tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm sau đối thoại, đánh giá và tự kiểm điểm những mặt đã làm được, mặt chưa làm được được, từ đó đưa ra được hướng giải quyết cho phù hợp thực tại khách quan, hợp tình, hợp lý, hợp lòng dân. Đối thoại thành công tạo sự thống nhất về nhận thức cũng như hành động trong quá trình triển khai nhiệm vụ chính trị ở cơ sở.

Đối thoại không chỉ là lắng nghe ý kiến của nhân dân, của công nhân viên chức lao động để từ đó kịp thời điều chỉnh những bất cập trong chính sách, kịp thời giải quyết những vấn đề cấp bách dân sinh. Đặc biệt tạo sự đồng thuận trong nhân dân để hành động vì mục tiêu chung. Ví dụ điển hình nhất, những năm qua Liên đoàn Lao động TP Hà Nội phối hợp với UBND TP Hà Nội định kỳ hàng năm tổ chức đối thoại giữa Chủ tịch UBND TP Hà Nội với công nhân lao động Thủ đô. Tại các cuộc đối thoại này, những vấn đề mà người lao động kiến nghị liên quan đến đời sống vật chất- tinh thần đã được Thành phố giải quyết một cách thỏa đáng. Chính nhờ đối thoại, mà những vấn đề về nhà ở cho công nhân, trường học cho con em công nhân, những vấn đề về an ninh đã được TP Hà Nội triển khai quyết liệt. Không những thế, thông qua các buổi đối thoại, công nhân lao động đang làm việc tại các Khu Công nghiệp - Chế xuất Hà Nội càng thấm nhuần tư tưởng, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước cũng như các vấn đề đối nội, đối ngoại của Đảng ta... nên càng vững vàng hơn về bản lĩnh chính trị...

Kỳ cuối: Để ý Đảng quyện lòng dân là cội nguồn sức mạnh