Hạn chế xe ba bánh tại Hà Nội: Vẫn còn nhiều bất cập

	Ngành Giao thông phải có trách nhiệm giải trình
	Xử lý "Hung thần" xe ba bánh tự chế: Rất cần chế tài rõ ràng

Tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn

Theo quy định, xe ba bánh được sản xuất nhằm mục đích phục vụ thương binh không có khả năng lao động, tạo điều kiện cho họ trong việc di chuyển. Tuy nhiên, trên thực tế, loại xe này đang bị lạm dụng thành phương tiện chở hàng hóa cồng kềnh, quá tải trọng, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị và tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất an toàn giao thông.

Xe ba bánh tập trung ở khu vực dưới chân cầu Thăng Long. Ảnh: P.Thảo

Dạo một vòng quanh các tuyến phố như Giải Phóng, Nguyễn Trãi, Phương Liệt,Phạm Hùng, Đê La Thành, Ngã Tư Sở, Nguyễn Chí Thanh… người đi đường không khó để bắt gặp hình ảnh những chiếc xe ba bánh chở hàng cồng kềnh, đi nghênh ngang trên đường phố. Những chiếc xe này chủ yếu do người giả danh thương binh tận dụng để chở hàng hóa, bàn ghế, nhôm kính, vật liệu xây dựng…

Được biết, lý do xe ba bánh được nhiều người ưa chuộng chủ yếu xuất phát từ nhu cầu vận chuyển của người dân trên địa bàn nội thành rất cao. Đặc biệt là việc vận chuyển hàng hóa, đồ đạc, vật liệu xây dựng trong các tuyến đường nhỏ, ngõ, ngách… dẫn đến nhiều người có nhu cầu đã thuê xe ba bánh để phục vụ việc vận chuyển.“Thuê xe chở gạch, ngói mà tìm xe tải thì không tiện như xe ba bánh.

Xe ba bánh chở hành hóa cồng kềnh lưu thông trên đường. Ảnh: P. Thảo

Ngoài giá thành cao không nói thì đối với các nhà nằm sâu trong ngõ nhỏ, xe tải sẽ không thể chở đồ vào tận nơi. Xe ba bánh thì tiện hơn, giá thành thấp lại có khả năng luồn lách trong ngõ nhỏ” -Anh Nguyễn Văn Hải (chủ cửa hàng chuyên kinh doanh vật liệu xây dựng trên đường Giải Phóng) cho biết.

Từ nguyên nhân này đã xuất hiện tình trạng một số đối tượng lợi dụng danh nghĩa thương binh, bệnh binh, người khuyết tật để “bảo kê” cho các đối tượng sử dụng xe ba bánh để vận chuyển hàng hóa.

Các trường hợp này khi bị lực lượng công an kiểm tra xử lý thường kéo đông thương binh, bệnh binh, người khuyết tật đến để tạo áp lực, đề nghị trả lại phương tiện vi phạm. Nhiều trường hợp có lời nói, thái độ không đúng mực. Đáng nói, trường hợp giả danh thương binh, người khuyết tật đã và đang gây ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của những người có công với đất nước, người được hưởng chính sách đặc biệt của Nhà nước.

Sử dụng xe ba bánh tự chế với thiết kế sơ sài, không đăng ký, quản lý, không qua kiểm định của cơ quan chuyên môn là hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật về an toàn kỹ thuật phương tiện không những gây nguy hiểm cho người sử dụng phương tiện và người tham gia giao thông mà còn tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến tai nạn giao thông.

Các vi phạm chủ yếu của xe ba bánh thường là chở hàng cồng kềnh, vượt đèn đỏ, lạng lách, đánh võng gây mất trật tự an toàn giao thông. Hơn nữa, những trường hợp giả danh thương binh, người khuyết tật, đã và đang gây ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của những người có công với đất nước, người được hưởng chính sách đặc biệt của Nhà nước.

Bà Phạm Thị Hồi (phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy) cho rằng, xe ba bánh đang là nỗi ám ảnh về giao thông Hà Nội hiện nay. "Tôi vẫn nhớ vụ việc một bé trai 10 tuổi đã tử vong khi va chạm với chiếc xích lô chở tấm tôn dài tại đường Tân Mai. Đối với tôi, những chiếc xe ba bánh chở hàng cồng kềnh trên đường phố rất nguy hiểm, là một trong những nguyên nhân gây ách tắc và ảnh hưởng đến mọi người khi tham gia giao thông".

Cần đẩy mạnh xử lý

TP Hà Nội đã nhiều lần chỉ đạo giải quyết tình trạng xe ba, bốn bánh giả danh thương binh bằng việc chỉ đạo triển khai nhiều đợt ra quân xử lý mạnh tình trạng này và nhiều xe vi phạm đã bị tịch thu, bán đấu giá, sung công quỹ. Tuy nhiên, những đợt ra quân này chỉ khiến tình hình tạm lắng xuống một thời gian và sau đó bùng phát trở lại, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông gây bức xúc trong dư luận.

Theo tìm hiểu; một trong những lý do khiến hàng loạt xe ba bánh tự chế chở hàng cồng kềnh vẫn đang ngày đêm lăn bánh trên đường phố thủ đô là do công tác tuyên truyền, vận động thương binh, bệnh binh, người khuyết tật hiện đang sở hữu, sử dụng xe ba bánh tự chế chuyển đổi sang sử dụng xe ba bánh dành cho thương binh, bệnh binh, người khuyết tật chưa thực sự được quan tâm.

Bên cạnh đó, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận thương binh, bệnh binh, người khuyết tật sử dụng xe ba bánh để vận chuyển hàng hóa còn hạn chế; chưa nhận thức rõ được mức độ ảnh hưởng đế tình hình trật tự an toàn giao thông và mỹ quan đô thị.

Đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn TP Hà Nội không còn cơ sở sản xuất và kinh doanh xe ba, bốn bánh hoạt động công khai. Tuy nhiên, vẫn còn một số cơ sở lợi dụng hoạt động sửa xe để lén lút tự đóng phương tiện xe ba bánh khi có người đặt hàng. Bên cạnh đó, xe ba, bốn bánh được chuyển từ các địa phương khác về Hà Nội để hoạt động cũng gây ảnh hưởng, phức tạp thêm về hoạt động của phương tiện này trên địa bàn.

Theo thống kê chưa đầy đủ, Hà Nội hiện có gần 4.400 xe ba, bốn bánh tự chế đang hoạt động. Trong đó, có 780 xe của thương binh, bệnh binh và người khuyết tật. Tuy nhiên, chỉ có 30 xe ca bánh được đăng ký và cấp phép lưu hành.

Trao đổi về những vấn đề liên quan, theo ông Nguyễn Ngọc Sinh (Chuyên viên tư vấn luật, Công ty cổ phần tư vấn DLS Việt Nam) việc sản xuất, lưu hành xe giả danh xe thương binh là trái pháp luật, vi phạm Luật Giao thông đường bộ.

Khoản 4, Điều 8 Luật Giao thông đường bộ đã nêu rõ nghiêm cấm đưa xe cơ giới, xe máy chuyên dùng không bảo đảm tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường tham gia giao thông đường bộ. Các loại xe giả danh xe thương binh là các xe không được cấp phép lưu hành và phải được xử lý theo quy định của pháp luật. Do vậy cần phải có các giải pháp bài bản, căn cơ để xử lý vấn nạn này.

Thiết nghĩ, việc tăng cường công tác kiểm tra, xử lý nghiêm những vi phạm về trật tự an toàn giao thông với xe ba bánh là hết sức cần thiết. Song, về lâu dài thành phố và các ban, ngành liên quan nên nghiên cứu xây dựng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho thương, bệnh binh, người khuyết tật, thực hiện lộ trình chuyển đổi xe ba bánh sang các loại phương tiện vận tải khác, bảo đảm ổn định cuộc sống lâu dài và phù hợp với quy định của pháp luật.

Phạm Thảo