Hạn chế tối đa đầu tư dàn trải

	Không cấp ngân sách để địa phương xây trụ sở
	13 luật sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2015
	Tham nhũng ở đầu tư công rất nhiều

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, trong thời gian trước đây, do quản lý hệ thống pháp luật chưa được chặt chẽ nên hiệu quả quản lý vốn đầu tư chưa được bảo đảm. Từ đó dẫn đến đầu tư dàn trải, nợ đọng xây dựng cơ bản lớn, các dự án được phê duyệt vượt quá khả năng cấp vốn (trước đây gấp 3 lần so với khả năng thu xếp vốn). Đây là thực tế đã diễn ra trong thời gian dài vừa qua.Để khắc phục, Quốc hội đã ban hành Luật Đầu tư công, tạo cơ sở pháp lý để giảm đi những đầu tư dàn trải với những quy trình chặt chẽ hơn, từ lựa chọn dự án để phê duyệt đến kiểm soát các dự án, tránh dàn trải, nợ đọng trong xây dựng cơ bản.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhận thấy thực tế thực hiện Luật này cũng rất khó, vì có những dự án bố trí không được tập trung do nhu cầu đầu tư phát triển của từng ngành, từng địa phương trong 5 năm rất lớn, trong khi khả năng thu xếp vốn thấp hơn. Điều này dẫn tới việc phân bổ của các bộ, ngành và địa phương do nhu cầu phát triển chưa được bố trí tập trung. Bên cạnh đó, việc thực hiện các thủ tục mới theo Luật của các bộ, ngành, địa phương còn lúng túng trong thời gian đầu “Luật Đầu tư công mới có hiệu lực quy định nhiều nội dung mới nên một số cơ quan đơn vị chưa nắm rõ, triển khai thực hiện còn lúng túng, đôi khi còn trái thẩm quyền của mình. Thứ hai là chất lượng chuẩn bị dự án chưa tốt, thực sự có vấn đề, còn lỏng lẻo...”- Bộ trưởng Bộ KH ĐT cho hay.

Dự án Gang thép Thái Nguyên mở rộng là điển hình về sự lãng phí, trong khi nền kinh tế đang rất cần vốn. (ảnh minh họa)

Song không đồng tình với câu trả lời này, ĐB Hoàng Quang Hàm (đoàn Phú Thọ) cho rằng, không thể đổ lỗi những vướng mắc trong đầu tư công hiện nay là do Luật Đầu tư công mới triển khai. “Tình trạng bố trí vốn dàn trải, giải ngân vốn đầu tư công chậm, nguyên nhân gốc dễ có phải do cơ chế xin - cho? Có phải Bộ tham gia quá sâu vào công tác phân bổ dẫn tới ách tắc trong đầu tư hay không?”- ĐBQH Hoàng Quảng Hàm chất vấn.

Trả lời về vấn đề này, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết: Khi chúng ta xây dựng kế hoạch năm 2017, các bộ ngành, địa phương đều mong muốn đưa yêu cầu thực hiện rất lớn.Chúng ta dự kiến sẽ phân bố nguồn vốn là 50.000 tỷ đồng, do Quốc hội vừa mới thông qua kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020, các bộ ngành đã thực hiện các thủ tục đầu tư công theo quy định nhưng khả năng từ nay đến cuối năm rất khó giải ngân hết số vốn này. Bộ KH - ĐT có báo cáo có thể giảm nguồn phát hành vốn trái phiếu Chính phủ năm 2017 xuống, trường hợp này sẽ giảm nguồn vốn vay, giảm được bội chi của năm 2017. Hoặc Quốc hội có thể cho phép giảm kế hoạch vốn trái phiếu Chính phủ, tăng vốn nước ngoài, còn bội chi thì vẫn giữ nguyên chỉ tiêu của Quốc hội đề ra.

Không đồng ý với phần trả lời của Bộ trưởng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhắc lại câu hỏi của ĐBQH: Nguyên nhân gốc rễ trong phân bổ vốn đầu tư cho công trình trọng điểm quốc gia chậm 80.000 tỷ đồng, giải ngân ODA chậm có phải đổ lỗi do Luật Đầu tư công hay không, hay do cơ chế xin cho? Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết: “Về 80.000 tỷ đồng và nhiều dự án trọng điểm quốc gia chưa được phân bổ vốn, chúng ta dự kiến trong số này có 70.000 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm quốc gia, 10.000 tỷ đồng cho dự án chống ngập của TP.HCM và 5.000 tỷ đồng cho Dự án sân bay Long Thành”. Song Chủ tich Quốc hội đã ngắt lời Bộ trưởng và giải thích rõ hơn: “Hiện nay chưa phân bổ được là vì chưa làm được thủ tục này. Chẳng hạn đường cao tốc Bắc – Nam, Quốc hội phải rời lại tới kỳ họp sau mới đủ thủ tục hồ sơ để làm, dự án chống ngập cho TP HCM có số vốn 10.000 tỷ đồng cũng thế. Do vậy, Bộ trưởng phải thấy trách nhiệm của các bộ, ngành và Bộ KH-ĐT là chậm làm các hồ sơ giải trình ra Quốc hội nên chưa phân bổ được” – Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Làm rõ hơn các nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn tới tình trạng nêu trên, trong phần phát biểu của mình về vấn đề này, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng chỉ rõ “nguyên nhân chủ quan là quan trọng”. “Chúng ta đang chậm rà soát, phát hiện, xử lý những bất hợp lý trong văn bản pháp luật về đầu tư công, cũng như trình ra QH xem xét sửa đổi các văn bản quy phạm liên quan” – Phó Thủ tướng cho hay. Ngoài ra, nhiều bộ, ngành, địa phương chưa kiên quyết, quyết liệt trong thực hiện rà soát, cắt giảm theo đúng tinh thần Nghị quyết của QH. Theo Nghị quyết của QH, các cơ quan phải bảo đảm thu hồi nợ đọng xây dựng cơ bản, các khoản ứng trước, ưu tiên cho các dự án quan trọng, cấp bách, dự án đầu tư công – tư (PPP)... Cùng đó, việc phân cấp, phân công và ủy quyền chưa thực sự quyết liệt và hợp lý, còn tình trạng một số Bộ thích “ôm việc”. Các phát biểu của ĐBQH tại kỳ họp này rất xác đáng. “Có tình trạng một số Bộ thấy việc nào cũng quan trọng, cũng to, nên phải để Bộ làm, chưa phân cấp cho cấp dưới, địa phương thực hiện. Công tác phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương vẫn còn là khâu yếu kém” – Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ chỉ rõ.

K.Thoa