Đô thị lớn, đường sẽ còn tắc: Nếu chính sách tam nông không hiệu quả

	Nhiều văn bản đã lỗi thời vẫn chưa được sửa
	Một số chính sách có hiệu lực từ tháng 9.2016
	Chính sách tiền lương có hiệu lực từ tháng 9
	14 Luật có hiệu lực từ ngày 1.7.2016

Cạnh đó, do sự phát triển kinh tế chưa đồng đều giữa các tỉnh, thành dẫn đến việc một lượng lớn lao động sau khi được đào tạo tại các đô thị lớn không có cơ hội về quê làm việc đành trụ lại thành phố tìm kế sinh nhai. Hệ quả, những đô thị như Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh ngày thêm “phình to” về dân số, đi kèm ách tắc giao thông ngày càng nghiêm trọng.

Theo Báo cáo Phát triển Việt Nam 2016 của Ngân hàng Thế giới (WB) công bố ngày 27.9.2016 liên quan đến cuộc điều tra về tiếp cận nguồn lực nông thôn (VARHS) tại 12 tỉnh trên địa bàn cả nước trong giai đoạn 2012 - 2014 cho thấy, xu hướng di cư từ nông thôn ra thành thị diễn ra rất mạnh. Cụ thể, khoảng 20% số hộ điều tra cho biết có ít nhất 1 thành viên di cư và 48% trong số đó ra đi tìm việc làm. Chỉ riêng trong năm 2014, có 73% số người di cư di chuyển từ tỉnh này sang tỉnh, thành khác, 47% số người đến các đô thị lớn như Hà Nội hoặc TP.Hồ Chí Minh và 10% ra nước ngoài, tăng nhiều so với tỉ lệ 1% năm 2012.

Tắc đường triền miên là hệ quả của việc dân số tăng cơ học.

Cũng theo báo cáo của WB, nếu tính trên chi tiêu cho ăn uống và thu nhập thuần thì các hộ gia đình có người di cư, nhất là những hộ có người đi kiếm việc, có kinh tế tốt hơn các hộ khác. Điều này chứng tỏ vì sao ngày càng có nhiều người dân ly nông ra các thành phố lớn. Thực ra, theo quan sát của LĐTĐ, những năm qua sở dĩ nhà cửa ở các vùng quê ngày một khang trang thì có đến hơn 50% xuất phát từ việc đi xuất khẩu lao động và di cư ra các thành phố lớn làm ăn rồi dành dụm tiền mang về quê xây nhà. Theo WB, trong các năm 2012 và 2014, tỉ lệ hộ gia đình nhận được tiền gửi về là 25% và 45%.

Ngay tại vùng được cho là vựa lúa của cả nước, đồng bằng sông Cửu Long, số hộ độc canh cây lúa ngày càng giảm ngay cả khi năng suất tăng. Tại các vùng trồng lúa, các hộ có diện tích canh tác dưới 1 ha kiếm được phần lớn thu nhập từ hoạt động phi nông nghiệp. Hộ gia đình có 1-3 ha đất có tỉ trọng thu nhập đều nhau từ trồng lúa, chăn nuôi và phi nông nghiệp. Chỉ có các hộ có từ 3 ha trở lên mới có nguồn thu nhập chính (trên mức nghèo) từ trồng lúa.

Trên góc độ kinh tế, chuyên gia kinh tế - TS. Vũ Quang Thọ cho rằng, để giải bài toán dân số tăng cơ học ở các đô thị lớn ngày một tăng dẫn đến vấn nạn tắc đường khủng khiếp như hiện nay là phải giải quyết triệt để bài toán tam nông (nông nghiệp - nông thôn - nông dân). Trong đó, phải trả lời được 3 câu hỏi mang tính vĩ mô: Tại sao nông dân không mặn mà với đồng ruộng; tại sao nông dân có thu nhập thấp; tại sao đất nông nghiệp ngày một thu hẹp? Và tại sao những lao động có trình độ sau khi được đào tạo tại các đô thị lớn không có cơ hội trở về quê hương làm việc?

Thực tế, để thu hẹp khoảng cách giàu - nghèo, Chính phủ đã và đang triển khai chương trình 135 và thời gian qua là chương trình xây dựng nông thôn mới, trong đó rất chú trọng đến vấn đề tam nông. Song xem ra, khoảng cách phát triển giữa các địa phương và những đô thị lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh ngày một xa dẫn đến lao động cứ đổ xô về đây để mưu sinh và tìm cơ hội đổi đời.

Vì vậy, để giải bài toán dân số gia tăng ở mức cơ học ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh dẫn đến vấn nạn tắc đường bản thân Đảng bộ, chính quyền của 2 thành phố này khó có thể làm được. Muốn có đáp án bài toán này, phải bắt đầu gỡ nút từ việc gỡ nút thắt bài toán tam nông.

Phùng Thị Ngọc Loan