Xử nghiêm hành vi nhận tiền “chạy suất”, "cò mồi" trong mua bán nhà ở xã hội

Sáng 11/11, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì phiên họp thứ 3 của Ban Chỉ đạo. Đây là phiên họp thứ hai liên tiếp, sau phiên họp ngày 11/10, Ban Chỉ đạo tiếp tục tập trung thảo luận về phát triển đột phá nhà ở xã hội.

Dự kiến hoàn thành 91.600 căn nhà ở xã hội trong năm 2025

Theo các báo cáo, tổng số dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành, khởi công và chấp thuận chủ trương đầu tư là 696 dự án với quy mô hơn 637.000 căn (60% chỉ tiêu Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội").

Về tiến độ năm 2025, đã hoàn thành gần 62.000/100.275 căn (đạt 62%) chỉ tiêu năm 2025; dự kiến đến hết năm 2025, tổng số căn hoàn thành là gần 91.600 căn, đạt 91% chỉ tiêu.

Có 17/34 địa phương dự kiến hoàn thành và vượt chỉ tiêu được giao trong năm 2025, nổi bật là Hà Nội (102%), Thành phố Hồ Chí Minh (100%), Hải Phòng (101%), Bắc Ninh (102%), Nghệ An (179%), Quảng Ngãi (112%), Đồng Nai (110%)…

Trong các bộ, ngành, Bộ Công an đã khởi công 8 dự án (4.554 căn); Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã khởi công 3 dự án (1.700 căn). Bộ Quốc phòng sắp khởi công 8 dự án với tổng quy mô 6.547 căn.

Về kết quả thực hiện các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao trong xây dựng, sửa đổi, hoàn thiện các quy định liên quan phát triển nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng cho biết, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 261/2025/NĐ-CP ngày 10/10/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 100/2024/NĐ-CP và Nghị định số 192/2025/NĐ-CP của Chính phủ về nhà ở xã hội.

Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì phiên họp thứ 3 của Ban Chỉ đạo - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Về Nghị quyết của Chính phủ về một số cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật và chỉ tiêu pháp lệnh đột phá phát triển nhà ở xã hội, dự kiến trình Chính phủ ban hành trong tháng 11/2025. Về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, dự kiến trình Chính phủ dự thảo Nghị định này trong tháng 12/2025.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh 3 mục tiêu quan trọng trong phát triển nhà ở xã hội. Thứ nhất, tháo gỡ khó khăn về thủ tục, quy trình, góp phần phát triển nhà ở xã hội, thị trường bất động sản công khai, minh bạch, bền vững vừa trước mắt vừa lâu dài.

Thứ hai, để người dân được thụ hưởng, tiếp cận nhanh nhất, dễ nhất, rẻ nhất, thuận lợi nhất về nhà ở xã hội, không mất thời gian, công sức, không lòng vòng, mất thêm chi phí và đặc biệt không bị lừa đảo. "Chúng ta phải bàn, thống nhất, giải quyết bằng được những vướng mắc, tồn tại, hạn chế này", Thủ tướng nhấn mạnh.

Thứ ba, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, phát triển thị trường bất động sản an toàn, lành mạnh, bền vững, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, đây cũng là một động lực của phát triển nhanh và bền vững.

Nhắc lại các quan điểm, Thủ tướng nêu rõ, đầu tư cho nhà ở xã hội là đầu tư cho sự phát triển của xã hội, của đất nước.

Nhà ở xã hội không phải nằm ở nơi "khỉ ho cò gáy", "đầu thừa đuôi thẹo", xa trung tâm, mà phải đầy đủ hạ tầng giao thông, điện, nước, viễn thông, xã hội, y tế, văn hóa, giáo dục. Phát triển nhà ở xã hội không chỉ là phát triển nhà cao tầng ở đô thị, mà có thể là nhà ở thấp tầng.

"Ở bất kỳ nơi nào, tỉnh, thành nào, miễn người dân thuộc nhóm đối tượng được mua, thuê mua nhà ở xã hội có nhu cầu thì đều được tiếp cận nhà ở xã hội bình đẳng, thuận lợi nhất. Việc phát triển nhà ở xã hội cần sự chung tay của Nhà nước, cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp, người dân, cộng đồng", Thủ tướng phát biểu.

Kiểm soát, quản lý chặt chẽ trường hợp có dấu hiệu "đầu cơ", "thổi giá", "đẩy giá"

Về các nhiệm vụ, giải pháp chung thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu tất cả các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, chủ đầu tư, các chủ thể liên quan trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn phải chủ động, tích cực, tổ chức thực hiện tốt các công việc để phát triển nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật, kịp thời phát hiện, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền, nếu vượt thẩm quyền thì báo cáo cấp có thẩm quyền.

Về xác nhận đối tượng được thụ hưởng, Thủ tướng nêu rõ định hướng, ai làm tốt thì giao việc cho người đó, trong đó các cơ quan, đơn vị xác nhận với nhân sự thuộc thẩm quyền quản lý, công an xã, phường xác nhận với lao động tự do, giảm tiền kiểm và tăng hậu kiểm, bảo đảm thuận lợi nhất có thể. Rà soát, thống nhất mẫu kê khai các đối tượng thụ hưởng cho đơn giản, dễ làm, dễ nộp; thủ tục thực hiện cả trực tiếp và trực tuyến, khuyến khích trực tuyến.

Phiên họp thứ 3 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Về các văn bản, quy định, hiện các cơ quan đã hoàn thành, trình ban hành 3/9 văn bản được giao, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ phối hợp, khẩn trương ban hành hoặc trình ban hành theo thẩm quyền, trong đó có các văn bản trình Quốc hội, hoàn thành trước 15/11.

Thủ tướng cũng nêu rõ, khuyến khích, kêu gọi các doanh nghiệp có quỹ đất sạch, phối hợp với các địa phương đầu tư xây dựng nhà ở xã hội. Về lâu dài, các cơ quan xây dựng đề án nhà ở phù hợp với túi tiền của người dân. Đa dạng hóa nguồn vốn huy động cho nhà ở xã hội và nhà ở nói chung, với các hình thức mua, thuê, thuê mua; nghiên cứu kinh nghiệm của các nước.

Thủ tướng kêu gọi các chủ thể có liên quan, trong đó có các doanh nghiệp, ngân hàng phát huy tình dân tộc, nghĩa đồng bào trong phát triển nhà ở xã hội, xem đây là nhiệm vụ cao cả, nhân văn, để góp phần không ai bị bỏ lại phía sau trong quyền tiếp cận nhà ở một cách bình đẳng.

Chỉ đạo một số nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng tiếp tục nghiên cứu, rà soát, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, trong đó nghiên cứu xây dựng một quy trình, trình tự thủ tục đầu tư xây dựng nhà ở xã hội chung thống nhất trên cả nước để rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư xây dựng nhà ở xã hội không quá 6 tháng.

Bộ Xây dựng chủ trì làm việc với các doanh nghiệp, tập đoàn, tổng công ty có uy tín trong lĩnh vực bất động sản để đề xuất sử dụng quỹ đất sạch đầu tư của các doanh nghiệp, tập đoàn, tổng công ty cho các dự án nhà ở xã hội trên cả nước, theo yêu cầu của Thủ tướng.

Bộ Xây dựng cũng được giao khẩn trương phối hợp hoàn thiện hồ sơ thành lập "Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất" do Nhà nước quản lý, nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch.

Bên cạnh đó, theo Thủ tướng, cần rút gọn điều kiện, thủ tục cho vay gói tín dụng 145.000 tỷ đồng theo hướng lược bỏ điều kiện chủ đầu tư phải có trong danh mục các dự án do UBND cấp tỉnh công bố.

Đặc biệt, Thủ tướng chỉ đạo tổ chức kiểm tra chuyên đề, kiến nghị các cơ quan chức năng xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm hoặc lợi dụng chính sách thông thoáng để trục lợi.

Thủ tướng lưu ý thêm, cần giải pháp kiểm soát, quản lý chặt chẽ nguồn tín dụng vào bất động sản đối với các trường hợp có dấu hiệu "đầu cơ", "thổi giá", "đẩy giá".

Bộ Công an được giao chỉ đạo điều tra, xử lý các trường hợp môi giới trái phép, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, thao túng hồ sơ mua nhà ở xã hội.

Với các địa phương, Thủ tướng yêu cầu thực hiện ngay việc cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính rườm rà; rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt dự án, giao đất, cấp phép xây dựng; ưu tiên luồng xanh cho các thủ tục hành chính đối với các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội.

Theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng, các cơ quan cần bảo đảm chấn chỉnh kịp thời, tăng cường kỷ cương, minh bạch trong quy trình xét duyệt, mua - bán, cho thuê, thuê mua nhà ở xã hội; bảo đảm thanh tra, kiểm tra, phòng, ngừa tiêu cực, lợi dụng chính sách để trục lợi, làm sai lệch mục tiêu nhân văn của chính sách.

Thủ tướng cũng quán triệt tinh thần bảo đảm công bằng, đúng đối tượng, đúng mục tiêu của chính sách, giá bán được tính đúng, tính đủ, tính kịp thời. Ông lưu ý các cơ quan chức năng xử lý nghiêm hành vi môi giới trái phép, nhận tiền "chạy suất", "cò mồi"; bảo đảm các doanh nghiệp có quỹ đất sạch được tạo điều kiện thuận lợi nhất để đóng góp, hợp tác cùng Nhà nước trong phát triển nhà ở xã hội.

Các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội cũng không được để xảy ra sai phạm, tiêu cực. Các đơn vị này cũng được yêu cầu áp dụng giải pháp công nghệ số để tạo thuận lợi cho người dân, giảm tập trung đông người, không để tình trạng quá tải hồ sơ mà người dân không được giải quyết, gây bức xúc dư luận.