Về quê đón Tết và bài toán chi tiêu của người lao động

Giá vé máy bay Tết tăng mạnh, áp lực dồn lên người lao động

Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026 kéo dài 9 ngày, tạo điều kiện thuận lợi để người lao động xa quê sắp xếp hành trình về sum họp gia đình. Tuy nhiên, ngay từ khi lịch nghỉ Tết được công bố, thị trường vé máy bay, tàu hỏa và xe khách đã nhanh chóng “nóng” lên, tạo áp lực không nhỏ đối với hàng triệu người lao động đang mưu sinh xa nhà.

Anh Nguyễn Trường Giang (quê Hưng Yên), hiện đang làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, gia đình anh đã chủ động đặt vé máy bay về Hải Phòng từ giữa tháng 11, sớm hơn mọi năm gần một tháng. Dù vậy, mức giá vé khứ hồi hơn 25 triệu đồng cho gia đình 4 người vẫn khiến anh không khỏi bất ngờ.

“Tôi nghĩ đặt sớm thì sẽ rẻ nhưng vé phổ thông khung giờ thuận tiện gần như đã hết, chỉ còn giờ muộn hoặc giá cao. Tiền vé máy bay chiếm tới gần 1/3 khoản tiết kiệm cả năm của gia đình nhưng vẫn phải chấp nhận vì Tết là dịp cả năm mới có một lần, thêm nữa năm nay mẹ tôi cũng đã hơn 90 tuổi rồi nên cả nhà muốn về đón Tết cùng bà”, anh Giang chia sẻ.

Người lao động về quê đón Tết.

Không chỉ riêng gia đình anh Giang, các hãng hàng không ghi nhận làn sóng đặt vé sớm ngay từ tháng 10, thời điểm lịch nghỉ Tết 9 ngày được công bố. Trên nhiều đường bay trục như Thành phố Hồ Chí Minh - Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh - Vinh, Thanh Hóa, Hải Phòng, Ninh Bình…, tỷ lệ lấp đầy đạt 80-90% chỉ sau thời gian ngắn mở bán.

Trong giai đoạn cao điểm từ 14/2/2026 (27 tháng Chạp) đến 22/2/2026 (mùng 6 tháng Giêng), giá vé khứ hồi chặng Thành phố Hồ Chí Minh - Hà Nội của Vietnam Airlines dao động khoảng 7,5 triệu đồng/vé hạng phổ thông, hạng thương gia lên tới gần 19,6 triệu đồng. Các hãng khác như Vietjet, Bamboo Airways, Vietravel Airlines hay Sun PhuQuoc Airways cũng ghi nhận mặt bằng giá tương đương, thậm chí cao hơn ở một số khung giờ “đẹp”.

Dù Vietnam Airlines Group cho biết đã mở bán hơn 3,5 triệu ghế dịp Tết, tăng gần 20% so với cùng kỳ, song thực tế cho thấy vé phổ thông ở khung giờ thuận tiện gần như “bốc hơi” rất nhanh. Theo các hãng, giá vé Tết cao không chỉ do nhu cầu tăng mạnh mà còn bởi bài toán “lệch đầu”, chiều đi trước Tết luôn kín chỗ, trong khi chiều ngược lại vắng khách, khiến chi phí vận hành phải phân bổ vào giá vé.

Chọn tàu hỏa, xe khách để tiết kiệm chi phí

Nếu hàng không là cuộc đua về giá thì đường sắt lại là cuộc chạy đua về thời điểm. Ngành đường sắt dự kiến cung ứng khoảng 330.000 vé Tết Bính Ngọ 2026, tổ chức chạy 55 đoàn tàu trên toàn mạng lưới. Tính đến tháng 11, hơn 64.000 vé đã được bán ra, trong đó 66% qua kênh trực tuyến.

Vé giường nằm các ngày cao điểm từ 23 đến 27 tháng Chạp trên các tuyến Sài Gòn - Hà Nội, Sài Gòn - Vinh gần như đã kín chỗ. Những vé còn lại chủ yếu là ghế ngồi mềm, thời gian di chuyển kéo dài, phù hợp hơn với người trẻ hoặc hành khách đi một mình.

Cùng có chung nỗi lo chi phí như bao người lao động xa quê, chị Lê Thị Ngoan, công nhân may tại Khu công nghiệp Tân Tạo (Thành phố Hồ Chí Minh), quê Ninh Bình cho biết năm nay gia đình chị buộc phải từ bỏ phương án đi máy bay dù đã dự tính đặt vé sớm. “Giá vé máy bay cao quá, vợ chồng tôi thu nhập hơn 10 triệu đồng/tháng, nếu mua vé cho cả nhà thì coi như hết sạch tiền thưởng Tết. Cuối cùng, tôi chuyển sang mua vé tàu hỏa, dù thời gian di chuyển dài hơn nhưng giá đỡ áp lực hơn”, chị Ngoan nói. Theo chị Ngoan, chỉ mong sao có vé về quê đúng dịp để con cái được sum họp cùng ông bà sau một năm xa cách.

Trong khi đó, với nhiều người lao động xa quê, xe khách vẫn là lựa chọn phổ biến của đông đảo người lao động nhờ mạng lưới phủ rộng và linh hoạt điểm đón trả. Tuy nhiên, đây cũng là phân khúc biến động mạnh nhất về giá. Dịp Tết 2026, giá vé xe khách trên nhiều tuyến tăng từ 20-60% so với ngày thường; các chặng Bắc - Nam dao động từ 700.000 đồng đến trên 1,1 triệu đồng/vé, thậm chí xe chất lượng cao có thể lên tới 1,5 triệu đồng.

Nỗi lo vượt ra ngoài câu chuyện giá cả

Không chỉ dừng lại ở việc giá vé tăng cao, nỗi lo lớn nhất của nhiều người lao động dịp cuối năm là có tiền chưa chắc mua được vé phù hợp. Vé giá “dễ thở” thường rơi vào khung giờ đêm muộn hoặc sáng sớm, trong khi công nhân, lao động phổ thông khó linh hoạt sắp xếp lịch nghỉ.

Áp lực vé Tết cũng không chỉ tập trung ở các tuyến trục lớn mà còn lan sang các đường bay ngách về Quảng Bình, Pleiku, Buôn Ma Thuột, Cà Mau, Rạch Giá, Hải Phòng,… Nhiều lao động ở các tỉnh lẻ phải mua vé nối chuyến hoặc kết hợp máy bay - xe khách, khiến tổng chi phí đội lên đáng kể, có trường hợp chiếm tới 40-50% thu nhập tháng.

Tại nhiều khu công nghiệp, không ít công nhân lựa chọn ở lại làm thêm hoặc về quê sau Tết vì không đủ khả năng chi trả vé đúng cao điểm. Một số doanh nghiệp cũng ghi nhận tình trạng lao động xin nghỉ muộn, nghỉ dài hơn sau Tết do khó mua vé chiều quay lại.

Câu chuyện vé máy bay, tàu xe dịp Tết đã trở thành một “bài toán xã hội” nhiều năm nay. Dù các hãng tăng tải và các tổ chức Công đoàn triển khai chương trình “Chuyến xe công đoàn”, “Chuyến tàu mùa xuân”, song số lượng hỗ trợ vẫn còn hạn chế so với nhu cầu thực tế.

Với nhiều người lao động xa quê, Tết vì thế không chỉ là niềm mong chờ sum họp mà còn là sự đánh đổi giữa chi tiêu, thời gian và sức khỏe. Trong bối cảnh đó, hành trình về quê ăn Tết vẫn luôn là chuyến đi được chờ đợi nhất, dù phải trả giá không hề nhỏ, bởi đơn giản, “vất vả một chút cũng được, miễn là được về nhà”.