Thúc đẩy bình đẳng giới góp phần giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh

(LĐTĐ) Hiện nay, mất cân bằng giới tính khi sinh ở một số quốc gia châu Á đang là một trong những thách thức to lớn của công tác dân số. Ở Việt Nam, từ cuộc tổng điều tra dân số và nhà ở năm 1999, tỷ số giới tính khi sinh là 107 bé trai/100 bé gái, 10 năm sau tỷ số này là 110,5 (năm 2009) và tăng lên 111,5 (năm 2019). Mất cân bằng giới tính khi sinh có xu hướng tiếp tục tăng và lan rộng cả nông thôn, thành thị và tất cả các vùng miền.
Nam giới tham gia thúc đẩy bình đẳng giới và xóa bỏ bạo lực Hợp tác thúc đẩy bình đẳng giới và quyền năng phụ nữ

Mất cân bằng giới tính có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng

Theo báo cáo, cả nước đã có 55/63 tỉnh, thành phố có tỷ số giới tính khi sinh cao trên 108/100. Theo các ước tính nhân khẩu học, nếu tỷ số giới tính khi sinh tiếp tục tăng ở tốc độ hiện nay, đến năm 2050, dân số Việt Nam sẽ thừa từ 2,3 đến 4,3 triệu nam giới ở độ tuổi dưới 50.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh đó là hành vi lựa chọn giới tính thai nhi của các cặp vợ chồng. Mong muốn có con trai hiện nay không chỉ dừng ở biểu hiện tâm lý mà đã thể hiện thành hành động tìm kiếm con trai. Các quan niệm xã hội và tín ngưỡng đòi hỏi con trai phải gánh vác việc thờ cúng tổ tiên; con trai giúp củng cố địa vị của cha mẹ trong xã hội; đứa con sinh ra phải mang họ của bố; người chồng thường là chủ hộ trong gia đình, có quyền quyết định những việc lớn.

Thúc đẩy bình đẳng giới góp phần giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
Ảnh minh họa

Theo phong tục ở nhiều địa phương chỉ có con trai được thừa kế tài sản của cha mẹ, vị thế của người phụ nữ không được coi trọng, chính sách sinh ít con kéo dài... Tất cả những điều đó đã ăn sâu vào tiềm thức của mỗi cá nhân, các cặp vợ chồng, gia đình và dòng họ…

Bên cạnh đó, mất cân bằng giới tính có thể gây ra các hậu quả nghiêm trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và ảnh hưởng tới cuộc sống của phụ nữ, nam giới, gia đình và cộng đồng; làm tăng tệ nạn mại dâm, HIV/AIDS, nạn buôn bán phụ nữ, trẻ em gái và các hình thức bạo lực gia đình đối với phụ nữ và trẻ em gái, bất bình đẳng, ly hôn; bất ổn xã hội...

Không chỉ gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, việc lựa chọn giới tính thai nhi hoặc cung cấp dịch vụ lựa chọn giới tính thai nhi là hành vi vi phạm pháp luật theo quy định của Pháp lệnh Dân số năm 2003 và sẽ bị xử phạt theo Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, dân số, trẻ em được quy định trong Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 và Nghị định số 114/2006/NĐ-CP của Chính phủ. Luật Bình đẳng giới năm 2006 cũng quy định: “Lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức hoặc xúi giục, ép buộc người khác phá thai vì giới tính của thai nhi” là vi phạm pháp luật.

Mặc dù đã có những quy định chính thức cấm lựa chọn giới tính, nhưng siêu âm và nạo phá thai vẫn bị lạm dụng cho mục đích lựa chọn giới tính. Việc giám sát nghiêm ngặt các phòng khám và bệnh viện tư nhân vẫn chưa được thực hiện. Bên cạnh đó, các chế tài hiện hành vẫn chưa đủ mạnh để dẫn đến thay đổi hành vi.

Điều này khiến các nhà hoạch định chính sách và các chuyên gia y tế phải đối mặt với thách thức trong việc vừa đảm bảo mục tiêu bảo vệ sức khỏe và quyền lợi cho phụ nữ qua việc tiếp cận với công nghệ siêu âm tiền sinh và các dịch vụ nạo phá thai an toàn, nhưng cũng đồng thời tránh việc lạm dụng những công nghệ sản khoa mới.

Đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo dục

Để đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên (103-106 bé trai/100 bé gái), Đảng và Nhà nước đã có những chỉ đạo cụ thể trong các chiến lược, chương trình, văn bản chính sách như: “Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030”; “Chiến lược quốc gia về Bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030”; Đề án “Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2016-2025”; Quyết định số 468/QĐ-TTg ngày 23/3/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2016-2025…

Nghị quyết số 21 - NQ/TW của Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương Khóa XII về “Công tác dân số trong tình hình mới” đã đề ra mục tiêu “đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên”, trước hết, “đến năm 2030, tỷ số giới tính khi sinh dưới 109 bé trai/100 bé gái sinh ra sống”.

Nhận thức được hệ lụy của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, nước ta đã có đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật nhằm chủ động kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Điều này cần đến sự quan tâm hỗ trợ, vào cuộc tích cực của các cấp, ngành, các tổ chức đoàn thể từ trung ương đến cơ sở và mọi tầng lớp nhân dân, nhằm đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và chuyển đổi hành vi trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 21 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới, để can thiệp một cách có hiệu quả, góp phần kiểm soát và giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh trong thời gian tới. Đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ việc thực thi nghiêm minh pháp luật về giải quyết mất cân bằng giới tính khi sinh; nghiêm cấm các hành vi hướng dẫn, tư vấn, cung cấp dịch vụ lựa chọn, xác định giới tính trước khi sinh trong các cơ sở y tế, tại cộng đồng và trong toàn xã hội.

Bà Naomi Kitahara - Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam, nhấn mạnh: “Chương trình Nghị sự 2030 vì Phát triển Bền vững đặt ra cho chúng ta 17 mục tiêu phát triển, nhưng Mục tiêu Phát triển Bền vững số 5 là đặc biệt quan trọng nhằm “đạt được bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái” trong mọi hoàn cảnh, kể cả trong các tình huống khẩn cấp và khủng hoảng nhân đạo. Chương trình Nghị sự 2030 đã đưa ra cam kết không bỏ ai lại phía sau. Điều này có nghĩa là trong nỗ lực phát triển của chúng ta, trẻ em gái phải là một ưu tiên.

Thế giới và cả Việt Nam cần đảm bảo mọi cơ hội cho trẻ em gái khi các em lớn lên và trưởng thành. Tư tưởng “trọng nam khinh nữ” cần phải thay đổi, và chúng ta cần nhấn mạnh việc đem lại giá trị bình đẳng cho các bé gái trong mọi hoàn cảnh, bởi “Là con gái để tỏa sáng”.

Lương Hằng

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Lãnh đạo quận Hai Bà Trưng thăm, chúc Tết doanh nghiệp và tặng quà cho người lao động

Lãnh đạo quận Hai Bà Trưng thăm, chúc Tết doanh nghiệp và tặng quà cho người lao động

(LĐTĐ) Nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, chiều qua (26/1), lãnh đạo Quận ủy, Ủy ban nhân dân quận Hai Bà Trưng và LĐLĐ quận Hai Bà Trưng đã ...
Bộ Tư pháp và Bộ Công an tiếp tục phối hợp trong cải cách tư pháp, hoàn thiện pháp luật

Bộ Tư pháp và Bộ Công an tiếp tục phối hợp trong cải cách tư pháp, hoàn thiện pháp luật

(LĐTĐ) Theo Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm, lãnh đạo Bộ Công an xác định quan hệ phối hợp với Bộ Tư pháp là một quan hệ trọng tâm bởi ...
Tuyển nữ Việt Nam có nhiều khả năng gặp Thái Lan ở trận tranh vé dự World Cup

Tuyển nữ Việt Nam có nhiều khả năng gặp Thái Lan ở trận tranh vé dự World Cup

(LĐTĐ) Đêm qua, Đài Bắc Trung Hoa đã không gặp nhiều khó khăn để giành chiến thắng đậm 5-0 trước Iran, qua đó, mở rộng cánh cửa đến với tứ kết ...
Hà Nội tổ chức các điểm tiêm vắc xin cố định, lưu động xuyên Tết

Hà Nội tổ chức các điểm tiêm vắc xin cố định, lưu động xuyên Tết

(LĐTĐ) Nhằm đảm bảo an toàn trong dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần, thành phố Hà Nội đẩy mạnh tuyên truyền để người dân thực hiện nghiêm công tác phòng, chống ...
Tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ tiếp hình chữ U

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ tiếp hình chữ U

Chương trình phục hồi kinh tế - xã hội khi được Quốc hội thông qua sẽ tạo đòn bẩy lớn cho nền kinh tế tăng trưởng năm 2022 và các ...
Những thành trì vẫn kiên định theo đuổi chiến lược "zero Covid"

Những thành trì vẫn kiên định theo đuổi chiến lược "zero Covid"

Khi các chuyên gia y tế nhận định rằng việc xóa sổ SARS-CoV-2 là điều khó có thể làm được, các quốc gia đang dần hướng tới việc sống chung ...
LĐLĐ huyện Phú Xuyên: Động viên, trao quà cho người lao động mắc bệnh hiểm nghèo dịp Tết Nguyên đán

LĐLĐ huyện Phú Xuyên: Động viên, trao quà cho người lao động mắc bệnh hiểm nghèo dịp Tết Nguyên đán

(LĐTĐ) Nhân dịp Tết đến Xuân về, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Phú Xuyên, Hà Nội, đã đến thăm, động viên và tặng quà Tết cho 2 gia đình đoàn ...

Tin khác

Du lịch Hà Nội kỳ vọng khởi sắc

Du lịch Hà Nội kỳ vọng khởi sắc

Năm 2021, trong bức tranh chung của du lịch Việt Nam, du lịch Hà Nội đối mặt với nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, có giai đoạn phải đóng băng hoạt động. Trong năm 2022, mặc dù dịch Covid-19 còn diễn biến phức tạp, nhưng bằng nỗ lực, quyết tâm cùng nhiều giải pháp được đưa ra với phương châm “Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19”, ngành Du lịch Thủ đô kỳ vọng sẽ khởi sắc, sớm phục hồi, phấn đấu đạt mục tiêu đón 9-10 triệu lượt khách du lịch.
Hà Nội thêm 2.884 F0, ca nhiễm Omicron tại cộng đồng đã khỏi bệnh

Hà Nội thêm 2.884 F0, ca nhiễm Omicron tại cộng đồng đã khỏi bệnh

(LĐTĐ) Chiều 26/1, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội cho biết, tính từ 18h ngày 25/1 đến 18h ngày 26/1 Hà Nội ghi nhận 2.884 ca bệnh Covid-19.
Gần 60 nghìn F0 Hà Nội cách ly tại nhà, Thành phố bảo đảm khám, cấp cứu dịp Tết

Gần 60 nghìn F0 Hà Nội cách ly tại nhà, Thành phố bảo đảm khám, cấp cứu dịp Tết

(LĐTĐ) Hiện toàn thành phố Hà Nội có 69.075 trường hợp F0 đang được điều trị và cách ly, trong đó có gần 60 nghìn F0 cách ly tại nhà. Thành phố đã xây dựng kế hoạch bảo đảm khám, cấp cứu dịp Tết Nguyên đán.
Cẩn trọng với thực phẩm không rõ nguồn gốc dịp Tết Nguyên đán

Cẩn trọng với thực phẩm không rõ nguồn gốc dịp Tết Nguyên đán

(LĐTĐ) Những ngày này, thị trường sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên cả nước bắt đầu sôi động phục vụ nhu cầu Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022. Đây cũng là thời điểm thích hợp để thực phẩm kém chất lượng dễ dàng "xâm nhập" vào thị trường, do vậy, để bảo vệ sức khỏe, người dân cần lựa chọn thực phẩm an toàn.
Thay đổi tiêu chí đánh giá cấp độ vùng dịch theo hướng nào?

Thay đổi tiêu chí đánh giá cấp độ vùng dịch theo hướng nào?

Trên cơ sở ý kiến chuyên gia, Bộ Y tế đang họp bàn, nghiên cứu điều chỉnh lại các tiêu chí đánh giá cấp độ vùng dịch cho phù hợp tình hình thực tiễn hiện nay.
Ngày 25/1: Hà Nội thêm 2.957 ca F0, cả nước đang điều trị cho 4.602 ca Covid-19 nặng

Ngày 25/1: Hà Nội thêm 2.957 ca F0, cả nước đang điều trị cho 4.602 ca Covid-19 nặng

(LĐTĐ) Chiều 25/1, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội cho biết, tính từ 18h ngày 24/1 đến 18h ngày 25/1, Hà Nội ghi nhận 2.957 ca bệnh Covid-19.
Các địa phương xây dựng kế hoạch tổ chức dạy học trực tiếp trước ngày 14/2

Các địa phương xây dựng kế hoạch tổ chức dạy học trực tiếp trước ngày 14/2

(LĐTĐ) Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa có Công văn số 283/BGDĐT-GDTC gửi Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tổ chức dạy học trực tiếp tại các cơ sở giáo dục.
Hà Nội tăng cường biện pháp phòng, chống dịch bệnh và đảm bảo công tác y tế phục vụ Tết Nguyên đán

Hà Nội tăng cường biện pháp phòng, chống dịch bệnh và đảm bảo công tác y tế phục vụ Tết Nguyên đán

(LĐTĐ) Sở Y tế Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 379/KH-SYT về việc tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch bệnh và đảm bảo công tác y tế dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, gửi các đơn vị y tế trong toàn ngành.
Trao tặng hơn 3.200 phần quà Tết cho các gia đình hoàn cảnh khó khăn dịp Xuân Nhâm Dần

Trao tặng hơn 3.200 phần quà Tết cho các gia đình hoàn cảnh khó khăn dịp Xuân Nhâm Dần

(LĐTĐ) Nhân dịp Xuân Nhâm Dần, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Coca-Cola Việt Nam và Ủy ban nhân dân các cấp tiếp tục triển khai các hoạt động hỗ trợ cộng đồng với tổng giá trị hơn 2,6 tỷ đồng nhằm mang đến một mùa xuân ấm áp và gắn kết cho các gia đình trên khắp Việt Nam.
Đổi mới, phát triển trò chơi truyền hình thuần Việt

Đổi mới, phát triển trò chơi truyền hình thuần Việt

Những năm qua, trong lĩnh vực truyền hình, gameshow (trò chơi trên truyền hình) đã dần trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu dành cho khán giả, được ví như "gà đẻ trứng vàng" của các nhà sản xuất. Ở Việt Nam, các gameshow có format (định dạng) mua bản quyền từ nước ngoài từng làm mưa làm gió trên truyền hình nay đã có dấu hiệu chững lại, nhường chỗ cho gameshow thuần Việt, mang giá trị nhân văn, có khả năng kết nối cộng đồng.
Xem thêm
Phiên bản di động