Quỹ Đầu tư mạo hiểm thành phố Hà Nội: Ngân sách Thành phố hỗ trợ vốn điều lệ

Cần có tư duy lập pháp “mở’ và “linh động”

Quỹ đầu tư mạo hiểm và Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong một số lĩnh vực khoa học và công nghệ trọng điểm của Thủ đô là những nội dung quan trọng, mới, nên thể chế hóa như thế nào trong Luật đã được các chuyên gia, đại biểu phân tích kỹ lưỡng.

Theo đề xuất, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát là việc ứng dụng, thử nghiệm các mô hình mới được giới hạn về phạm vi, đối tượng, điều kiện, thời gian và chịu sự kiểm soát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong một số lĩnh vực mà chưa được pháp luật quy định, cần được thí điểm để tạo đột phá về giá trị và hiệu quả. Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát này không áp dụng trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Lê Hồng Sơn phát biểu tại hội thảo.

Cũng theo đề xuất, Quỹ Đầu tư mạo hiểm thành phố Hà Nội do ngân sách Thành phố hỗ trợ vốn điều lệ và huy động các nguồn vốn hợp pháp ngoài ngân sách để đầu tư mạo hiểm ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khởi nguồn trong các lĩnh vực trọng điểm về khoa học công nghệ được quy định tại khoản 1 Điều 23 của Luật Thủ đô (sửa đổi).

Thời gian thử nghiệm mô hình Quỹ Đầu tư mạo hiểm thành phố Hà Nội là 5 năm. Sau khi hết thời gian thử nghiệm, trên cơ sở đánh giá kết quả thử nghiệm, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội quyết định tiếp tục kéo dài thời gian thử nghiệm, mở rộng đối tượng doanh nghiệp được đầu tư từ Quỹ, dừng mô hình thử nghiệm hoặc kết thúc thử nghiệm để chuyển thành quy định chính thức của Thành phố…

Phát biểu tại hội thảo, TS Chu Thị Hoa, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp cho rằng, cần có tư duy lập pháp “mở’ và “linh động” để các “nhà làm chính sách”, các nhà lập pháp “đồng hành” cùng các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Đối với những vấn đề “quản không được” hoặc chưa hiểu rõ thì cần cân nhắc áp dụng khung pháp lý thử nghiệm áp dụng trong phạm vi hạn chế (Sandbox).

Mỗi lĩnh vực cần một sandbox riêng biệt, bởi vì, sẽ không có một công thức chung cho các quy định của mọi lĩnh vực vì tính chất và điều kiện kinh doanh của mỗi ngành nghề rất khác nhau. Do đó, không thể có một sandbox đa năng cho mọi lĩnh vực, mà cần phải thiết lập các quy định của khung pháp lý thử nghiệm theo hướng mở, linh hoạt cho phép nhanh chóng điều chỉnh.

Kích thích làn sóng đầu tư vào công nghệ

Gợi ý thiết kế riêng Sandbox cho Quỹ đầu tư mạo hiểm Hà Nội, TS Chu Thị Hoa cho rằng, khi thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm Hà Nội là phải truyền đi thông điệp “Thành phố Hà Nội là người dẫn dắt thị trường khởi nghiệp và tạo tiền đề cho các quỹ và các công ty tư nhân tham gia vào cuộc chơi dài hạn sau cùng. Việc thành phố Hà Nội tạo ra được cơ chế cũng như đi đầu chia sẻ rủi ro với tư nhân sẽ kích thích làn sóng đầu tư vào công nghệ, tạo nên một thị trường khởi nghiệp khỏe mạnh và phát triển cho dài hạn cho Thủ đô”.

Ngoài những đặc điểm cần có trong Sandbox nói chung, khi xây dựng Sandbox cho Quỹ đầu tư mạo hiểm của Thủ đô Hà Nội cần chú ý thêm một số nội dung. Cụ thể như về chủ thể tham gia góp vốn vào Quỹ, ngoài ngân sách Thành phố, còn có sự tham gia của các nhà đầu tư. Ở đây có câu hỏi đặt ra là ngoài nhà đầu tư trong nước, Quỹ đầu tư mạo hiểm của Hà Nội có mở room cho nhà đầu tư nước ngoài không?

Về phân chia lợi nhuận cho các nhà đầu tư, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội sử dụng ngân sách Nhà nước để đầu tư vào thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm tại Hà Nội. Việc này cũng hoàn toàn phù hợp với thông lệ quốc tế. Qua tham khảo cho thấy trong các quốc gia có hệ sinh thái Startup đặc biệt phát triển như Mỹ, Israel, Hàn Quốc, Singapore đều có sự tham gia của Chính phủ, không chỉ với vai trò chính sách mà còn dưới vai trò là nhà đầu tư cho Quỹ…

Ông Phạm Tuấn Hiệp, Giám đốc BK Fund, Đại học Bách Khoa Hà Nội cho rằng, cần thiết thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm (sử dụng một phần ngân sách Nhà nước và huy động vốn ngoài ngân sách) ở Hà Nội và cần đảm bảo nguyên tắc không phát sinh đầu mối đơn vị hành chính, sự nghiệp, hoạt động theo quy luật của thị trường.

Hà Nội nên dành quỹ đất cho trung tâm khởi nghiệp

Đồng quan điểm, TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia cho rằng, nên thành lập Quỹ công hoặc tư và có cơ chế thoái vốn. Hà Nội nên dành quỹ đất cho trung tâm khởi nghiệp và khu công nghiệp và các tỉnh liên kết với nhau.

Đề xuất cơ chế thí điểm, thử nghiệm có kiểm soát cho một số lĩnh vực kinh doanh mới ứng dụng máy bay không người lái tại Thủ đô, TS. Trần Thiên Phương, Công ty cổ phần công nghệ thông minh MiSmart cho biết, việc sử dụng UAV tại Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế do các quy định pháp lý chưa rõ ràng và thiếu tính linh hoạt.

Để thúc đẩy mạnh sự phát triển của công nghệ UAV tại Việt Nam (hẹp hơn là trong phạm vi Hà Nội), đặc biệt là các lĩnh vực mới, đang là xu hướng của thế giới như cứu nạn cứu hộ, chữa cháy, vận tải hành khách (taxi bay chở khách), vận tải hàng hoá (taxi bay chở hàng)… cần có sự bổ sung cụ thể, kịp thời của các chính sách thí điểm, thử nghiệm và đặc thù vào Luật Thủ đô (sửa đổi)…

Phương Thảo