Quốc hội xem xét tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với rượu, bia, thuốc lá

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long nhấn mạnh sự cần thiết ban hành nhằm thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về hoàn thiện chính sách thu theo hướng mở rộng cơ sở thuế; sửa đổi, bổ sung để điều tiết tiêu dùng phù hợp với xu hướng tiêu dùng trong xã hội và định hướng của Đảng và Nhà nước về bảo vệ sức khỏe của nhân dân, bảo vệ môi trường.

Đồng thời đáp ứng những yêu cầu từ thực tiễn phát sinh, tạo môi trường pháp luật thống nhất và đồng bộ áp dụng trong nền kinh tế, khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành; phù hợp với xu hướng cải cách thuế tiêu thụ đặc biệt của các nước.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long cho biết, dự thảo Luật gồm 4 Chương, 12 Điều, bám sát theo 7 nhóm chính sách tại hồ sơ lập đề nghị xây dựng dự án Luật thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý, đồng thời, dự thảo Luật đã luật hóa một số nội dung đang thực hiện ổn định trong thời gian dài tại các văn bản dưới Luật.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long. (Ảnh: Quốc hội)

Trong đó, sửa đổi, quy định các hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt để đồng bộ với pháp luật chuyên ngành; sửa đổi, quy định hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế.

Về đối tượng không chịu thuế, sửa đổi quy định hàng hóa do tổ chức, cá nhân sản xuất, gia công, thuê gia công trực tiếp xuất khẩu ra nước ngoài hoặc bán, ủy thác cho tổ chức, cá nhân kinh doanh khác để xuất khẩu ra nước ngoài thuộc đối tượng không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt để đảm bảo minh bạch chính sách. Đồng thời, sửa đổi quy định hàng hóa nhập khẩu không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt để xử lý những bất cập phát sinh trong thực tế và đồng bộ với pháp luật chuyên ngành...

Ngoài ra, về căn cứ tính thuế, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về căn cứ tính thuế tiêu thụ đặc biệt để bao quát trường hợp bổ sung áp dụng thuế tuyệt đối, áp dụng thuế hỗn hợp...

Toàn cảnh Kỳ họp. (Ảnh: Quốc hội)

Trong đó, với mặt hàng thuốc lá theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, giữ nguyên mức thuế suất 75% và bổ sung mức thuế tuyệt đối theo lộ trình tăng từng năm trong giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2030 để góp phần đạt mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong nhóm nam từ 15 tuổi trở lên xuống dưới 36% trong giai đoạn 2026 - 2030.

Đối với mặt hàng rượu, bia, quy định thuế suất theo tỷ lệ phần trăm tăng theo lộ trình từng năm trong giai đoạn từ năm 2026-2030 để đạt mục tiêu tăng giá bán rượu, bia ít nhất 10% theo khuyến nghị tăng thuế của WHO...

Nêu quan điểm thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, về việc bổ sung mức thuế tuyệt đối đối với mặt hàng thuốc lá, theo Uỷ ban Tài chính Ngân sách, lộ trình tăng thuế đối với các mặt hàng thuốc lá theo phương án 2 để góp phần tăng tính hiệu quả của chính sách trong định hướng tiêu dùng và phù hợp với xu hướng cải cách thuế của các nước.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Lê Quang Mạnh. (Ảnh: Quốc hội)

Về việc tăng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt tiêu thụ đặc biệt đối với rượu, bia theo lộ trình, đa số ý kiến của Ủy ban Tài chính, Ngân sách đồng tình với việc tăng thuế như phương án 2. Một số ý kiến đề nghị cân nhắc tính toán, đề xuất mức tăng hợp lý để có thể đạt được các mục tiêu đặt ra. Có ý kiến cho rằng, việc quy định thuế suất đối với bia bằng thuế suất đối với rượu trên 20 độ là chưa thực sự phù hợp vì tác hại của rượu hay bia phụ thuộc chính vào nồng độ cồn.

Về việc sửa đổi, bổ sung mô tả và mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sử dụng năng lượng thân thiện với môi trường và sửa đổi thuế suất đối với mặt hàng xe ô tô pick-up chở hàng cabin kép, đa số ý kiến nhất trí với đề xuất quy định thuế suất thấp hơn đối với các loại xe sử dụng năng lượng thân thiện với môi trường để giảm phát thải khí nhà kính, phù hợp với xu thế của quốc tế...

Về quy định đối với mặt hàng nước giải khát theo Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN), có hàm lượng đường trên 5g/100ml, đa số ý kiến của Ủy ban Tài chính, Ngân sách nhất trí với đề xuất của Chính phủ về việc áp dụng mức thuế suất 10% đối với mặt hàng này.

Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng, mục tiêu chính của việc đề xuất bổ sung đồ uống có đường vào diện chịu thuế là để điều tiết, định hướng hành vi sản xuất, tiêu dùng đối với sản phẩm này, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân. Song, mức thuế suất 10% là khá thấp, có thể không đủ để tác động, thay đổi thói quen tiêu dùng của người dân, dẫn đến không đạt được mục tiêu đặt ra trong ban hành chính sách. Do đó, cần cân nhắc để đề xuất mức thuế cao hơn để đạt được mục tiêu điều tiết tiêu dùng, bảo vệ sức khỏe người dân.