Nới rộng điều kiện hưởng lương hưu từ 1/7/2025: Cơ hội mới cho người lao động

Đây là một bước tiến quan trọng, không chỉ mở rộng cánh cửa an sinh xã hội cho hàng triệu người lao động mà còn thể hiện sự linh hoạt, nhân văn của chính sách BHXH. Quy định mới này được kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động tích cực sâu rộng đến cuộc sống của người dân, đặc biệt là những người tham gia BHXH muộn, không liên tục hoặc làm các công việc đặc thù.

Theo Luật BHXH năm 2024, từ 1/7/2025 sẽ giảm số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu hằng tháng từ 20 năm xuống còn 15 năm. (Ảnh minh họa).

Khuyến khích người lao động ở lại hệ thống

Trước thông tin này, nhiều người lao động bày tỏ phấn khởi, cho rằng đây là một chính sách nhân văn, tạo cơ hội cho nhiều người được hưởng lương hưu hơn.

Chị Nguyễn Thị Hằng (phường Việt Hưng, quận Long Biên) chia sẻ: Trước đây, để được hưởng lương hưu hằng tháng, người lao động cần có ít nhất 20 năm đóng BHXH. Điều kiện này đã gây khó khăn cho nhiều đối tượng, đặc biệt là những người bắt đầu tham gia BHXH ở độ tuổi tương đối cao (ví dụ như 45 - 47 tuổi), những người làm việc không ổn định dẫn đến thời gian đóng BHXH bị gián đoạn, hoặc những người làm các ngành nghề đặc thù có thời gian làm việc ngắn. Với quy định mới, việc giảm xuống còn 15 năm đóng BHXH sẽ giúp những đối tượng này dễ dàng tích lũy đủ số năm cần thiết để hưởng lương hưu.

Là lái xe taxi công nghệ, ông Nguyễn Văn Hùng (50 tuổi) vui mừng cho biết: "Tôi mới đọc được thông tin này trên báo. Trước đây, tôi cứ nghĩ phải đóng đủ 20 năm mới được lương hưu, mà giờ tôi đã ngoài 50 rồi, việc đóng đủ 20 năm là rất khó. Giờ chỉ cần 15 năm thôi, tôi thấy khả năng mình tham gia sẽ có cơ hội được hưởng lương hưu."

Ông Hùng cũng chia sẻ, công việc của những lái xe như ông không ổn định, có người được đơn vị đóng BHXH, còn đa phần là không. Việc giảm số năm tham gia để được hưởng lương hưu sẽ giúp những người như ông dễ dàng tích lũy đủ điều kiện hơn. "Quan trọng là sau này khi hết tuổi lao động tôi sẽ có đồng lương hưu hằng tháng và có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) để đi khám chữa bệnh, đỡ gánh nặng cho con cái", ông Hùng bày tỏ.

Đúng như chia sẻ của ông Hùng, quy định mới này không chỉ đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội cho người lao động khi về già, mà còn giúp họ yên tâm hơn về vấn đề y tế khi được Quỹ BHXH mua thẻ BHYT trong suốt thời gian hưởng lương hưu, đảm bảo quyền được chăm sóc sức khỏe đầy đủ và kịp thời.

Đặc biệt, theo đánh giá tác động của cơ quan BHXH, việc nới lỏng điều kiện về thời gian đóng BHXH còn mang một ý nghĩa lớn lao, đó là góp phần giảm đáng kể số lượng người lao động lựa chọn rút BHXH một lần. Quyết định rút BHXH một lần, dù giải quyết nhu cầu tài chính trước mắt, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro về mặt an sinh lâu dài khi người lao động về già không còn nguồn thu nhập ổn định.

Câu chuyện của chị Nguyễn Thị Hạnh ở quận Hà Đông là một ví dụ. Chị Hạnh mới quyết định nghỉ việc ở đơn vị, trong khi số năm đóng BHXH của chị mới được hơn 9 năm. Ban đầu chị cũng định hưởng BHXH một lần, nhưng khi nghe truyền thông về Luật BHXH mới, chị đã quyết định tham gia BHXH tự nguyện nối tiếp để sau này có điều kiện hưởng lương hưu.

“Tôi đã được cán bộ BHXH Khu vực I tư vấn và tôi quyết định tham gia BHXH nối tiếp luôn vì đến nay tôi cũng có gần chục năm rồi. Qua truyền thông tôi cũng nhận thấy gần đây Đảng và Nhà nước ngày càng quan tâm đến chính sách an sinh xã hội cho người dân, mức hỗ trợ người dân tham gia BHXH tự nguyện từ 1/7 năm nay cũng sẽ tăng lên nên tôi quyết định tiếp tục tham gia BHXH để sau này có cuộc sống ổn định, có thể tự chăm lo cho bản thân khi về già”, chị Hạnh chia sẻ.

Chi tiết về tỷ lệ hưởng lương hưu nếu đóng đủ 15 năm

Có thể nói, cùng với việc nới rộng về điều kiện hưởng lương hưu, đối với những người lao động đã gắn bó lâu dài với hệ thống BHXH và có thời gian đóng BHXH dài hơn 15 năm, Luật BHXH 2024 vẫn đảm bảo công bằng tuyệt đối. Tỷ lệ hưởng lương hưu của họ vẫn sẽ cao hơn, không thay đổi so với quy định hiện hành. Điều này khuyến khích việc đóng BHXH lâu dài và thể hiện sự ghi nhận những đóng góp của người lao động đối với Quỹ BHXH. Mức hưởng tối đa vẫn được duy trì ở mức 75% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, đảm bảo quyền lợi tối đa cho người lao động đóng BHXH lâu năm.

Cụ thể, đối với lao động nam: Nếu đóng BHXH từ 15 năm đến dưới 20 năm: 15 năm đóng đầu tiên sẽ tương ứng với 40% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Mỗi năm đóng thêm sau đó (từ năm thứ 16 đến năm thứ 19) sẽ được cộng thêm 1%. Như vậy, nếu đóng đủ 20 năm, tỷ lệ hưởng sẽ là 45%.

Nếu đóng BHXH từ 20 năm trở lên: 20 năm đóng đầu tiên sẽ tương ứng với 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Sau đó, cứ mỗi năm đóng thêm (từ năm thứ 21 trở đi) sẽ được cộng thêm 2%.

Đối với lao động nữ: Lao động nữ đóng BHXH 15 năm sẽ được hưởng tỷ lệ 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Sau đó, cứ mỗi năm đóng thêm (từ năm thứ 16 trở đi) sẽ được cộng thêm 2%.

Sự khác biệt trong cách tính tỷ lệ hưởng giữa nam và nữ thể hiện sự điều chỉnh phù hợp với đặc điểm lao động và quỹ thời gian tham gia BHXH của từng giới, đảm bảo tính công bằng và khuyến khích tham gia.

Điểm mới đáng chú ý khác là Luật BHXH 2024 đã bổ sung quy định chi tiết về việc tính mức lương hưu hằng tháng đối với những người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng có thời gian đóng BHXH theo quy định của các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Trong trường hợp người lao động có thời gian đóng BHXH tại Việt Nam dưới 15 năm, mỗi năm đóng trong thời gian này sẽ được tính bằng 2,25%. Quy định này có ý nghĩa rất lớn trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, khi ngày càng có nhiều người lao động di chuyển giữa các quốc gia. Nó giúp đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội cho những người đã đóng góp vào hệ thống an sinh xã hội ở nhiều nơi, tránh việc bị mất đi quyền lợi do quy định khác biệt giữa các quốc gia.

Có thể nói, với những quy định mới, đặc biệt là việc giảm số năm đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu, cùng với mức lương hưu hàng tháng ổn định và việc định kỳ được Nhà nước điều chỉnh mức hưởng, cuộc sống của người lao động khi về già sẽ được đảm bảo tốt hơn rất nhiều. Đây là một bước tiến quan trọng, khẳng định cam kết của Nhà nước trong việc xây dựng một hệ thống an sinh xã hội toàn diện, bền vững và nhân văn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân Việt Nam.