Nỗ lực khơi dòng di sản văn hóa xứ Đoài

(LĐTĐ) Xứ Đoài là danh xưng chỉ một không gian tương đối rộng lớn ở phía Tây kinh thành Thăng Long, là cái nôi của nền văn minh Việt cổ. Nằm trong vùng “lõi” xứ Đoài, thị xã Sơn Tây từ lâu được biết đến là đô thị lâu đời, trung tâm của văn hóa xứ Đoài, có bề dày truyền thống lịch sử, có vị trí chiến lược về quân sự, quốc phòng... Việc làm sao để phát huy những giá trị văn hóa xứ Đoài thành những sản phẩm cụ thể, từ đó gìn giữ, bảo tồn, nhân rộng, phát triển mạnh mẽ ngành kinh tế du lịch là yêu cầu cấp bách đặt ra thời điểm hiện tại.
Sơn Tây chính thức khởi động Năm Du lịch Sơn Tây - xứ Đoài Sơn Tây khai mạc Năm du lịch Sơn Tây - xứ Đoài vào dịp 30/4

Khơi nguồn lực từ di sản

Thị xã Sơn Tây là đô thị lâu đời, trung tâm của văn hóa xứ Đoài. Qua biến thiên của thời gian, sau nhiều lần điều chỉnh địa giới hành chính song những giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất cổ Sơn Tây không có nhiều thay đổi. Theo thống kê, trên địa bàn thị xã Sơn Tây có hàng trăm di tích, công trình tôn giáo, cơ sở thờ tự tín ngưỡng và hàng trăm ngôi nhà cổ, trong đó có nhiều di tích mà tên gọi của nó gắn liền với tên đất, tên người Sơn Tây như: Làng cổ Đường Lâm, chùa Mía, đền và lăng Ngô Quyền, đền Phùng Hưng, đình Mông Phụ, Thành cổ Sơn Tây, đền Và… Hệ thống cổ vật, di vật, thư tịch bên trong các di tích cũng rất đa dạng, phong phú, còn được lưu giữ tương đối nguyên vẹn, là nguồn tư liệu quý phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học, tham quan, tìm hiểu của du khách gần xa.

Nỗ lực khơi dòng di sản văn hóa xứ Đoài
Sơn Tây hiện còn lưu giữ nhiều di sản văn hóa, di tích lịch sử lâu đời, mang nét đặc trưng của xứ Đoài. Ảnh: Giang Nam

Theo Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, xứ Đoài là bức tranh thu nhỏ của văn hóa Việt Nam, nhưng lại chứa đựng những nét đặc sắc riêng có, không thấy ở bất cứ nơi đâu. Tuy nhiên, trong không gian văn hóa xứ Đoài lại chưa có điều kiện được khai thác.

Chung quan điểm này, đồng thời chỉ ra trên mảnh đất xứ Đoài còn tiềm năng lễ hội dân gian chưa được khai thác hết, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hồng Lý - Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam cho rằng, khai thác tiềm năng của lễ hội nói chung, lễ hội dân gian xứ Đoài nói riêng cùng tất cả những gì liên quan đến nó, là một công việc đặt ra có tính cấp thiết cho Sơn Tây nói riêng và Hà Nội nói chung. Làm sao để biến những di sản văn hoá thành những sản phẩm cao cấp của nền kinh tế mềm là việc cần được chính quyền địa phương có một quy hoạch chiến lược càng sớm càng tốt trước khi đô thị hoá, công nghiệp hoá và hội nhập quốc tế đang gõ cửa từng giây từng phút đối với thành phố vệ tinh Sơn Tây của Thủ đô ngàn năm văn hiến và đặc biệt là của một xứ Đoài với bản sắc riêng của núi Tản sông Đà.

Giáo sư, Tiến sĩ Trương Quốc Bình - nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản, Bộ Văn Hóa nhận định: Những năm qua, các cấp chính quyền thị xã Sơn Tây đã rất chú trọng đến công tác quản lý di tích và phát huy giá trị di sản văn hoá vật thể và phi vật thể của địa phương. Công tác giáo dục, tuyên truyền các văn bản của Nhà nước về lễ hội và công tác quản lý di tích, lễ hội luôn được thị xã quan tâm.

“Tôi hoan nghênh và đánh giá cao việc thị xã Sơn Tây tổ chức phố đi bộ tại khu vực di tích Thành cổ. Thời gian gần đây việc tổ chức các khu vực đi bộ kết hợp với chợ đêm tại nhiều địa phương đã và đang thu được những kết quả rất đáng khích lệ, thiết thực góp phần vào việc bảo tồn di sản và phát triển kinh tế xã hội.

Bí thư Thị ủy Sơn Tây Trần Anh Tuấn cho biết: Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam và quán triệt tư tưởng chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: “Văn hóa là hồn cốt của dân tộc... văn hóa còn thì dân tộc còn”; Thành ủy Hà Nội đã xây dựng Chương trình số 06 về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025” và Nghị quyết số 09 về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045… Các chủ trương, quan điểm của Đảng, Thành phố đều khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của văn hóa đối với sự phát triển bền vững của đất nước và Thủ đô. Quán triệt theo tinh thần này, thời gian qua Sơn Tây luôn chú trọng thực hiện và nỗ lực xây dựng, phát triển văn hóa.

Theo tôi, bên cạnh những nỗ lực rất đáng khích lệ như đã nói trên, cần đẩy mạnh hơn nữa việc kết hợp các hoạt động và hình thức văn hóa du lịch. Thành cổ Sơn Tây cùng với Đền Và, chùa Mía, Văn Miếu Sơn Tây, làng cổ Đường Lâm... là những điểm đến du lịch tâm linh ngưng đọng những giá trị đặc sắc của văn hóa xứ Đoài nói chung và các di sản văn hóa phi vật thể và vật thể của thị xã Sơn Tây cần được chú trọng khai thác trong các tour du lịch vùng phụ cận Hà Nội”, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Quốc Bình nhấn mạnh.

Phát huy giá trị

Để khơi nguồn lực từ di sản văn hóa xứ Đoài, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam đề xuất: Để có thể biến văn hoá thành nguồn lực, khai thác các di sản như những tài nguyên điều quan trọng đầu tiên là phải đổi mới tư duy nhận thức một cách căn bản. Trước hết phải thấm nhuần sâu sắc quan điểm văn hóa không chỉ là một lĩnh vực hoạt động thuộc phạm vi quản lý của ngành văn hóa mà là nền tảng tinh thần của xã hội, là hồn cốt, khí chất của dân tộc. Điều này cần được quán triệt sâu sắc từ lãnh đạo đến toàn dân và cần tới một chiến lược lâu dài và toàn diện.

Để có thể bắt đầu ngay với những dự án cụ thể, trước hết cần tập trung xây dựng điểm nhấn nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị của di sản văn hóa xứ Đoài. Đó chính là thị xã Sơn Tây. Trong công việc này, tôn tạo và phát huy giá trị di sản văn hóa thành cổ Sơn Tây phải là một nội dung quan trọng.

“Việc tôn tạo và phát huy các di sản văn hóa không còn chỉ là câu chuyện của ngành văn hóa mà là sự nghiệp lớn có tầm chiến lược, đòi hỏi sự đổi mới căn bản, toàn diện và sâu sắc nhận thức về văn hóa. Văn hóa cần được đối xử ngang bằng với các lĩnh vực chính trị, kinh tế và quan trọng hơn là phải có giải pháp để khai thác các di sản văn hóa như một nguồn tài nguyên vô giá và vô tận. Để làm tốt việc này cần có sự phối hợp nhịp nhàng, đồng bộ giữa ba nhà: Nhà quản lý, nhà khoa học và nhà đầu tư”, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam chia sẻ.

Ở câu chuyện này, Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam Lê Thị Minh Lý đề xuất cần tập trung đầu tư cho giáo dục di sản, với các giải pháp: Nghiên cứu, nhận dạng, tư liệu hóa các giá trị di sản văn hóa phi vật thể có liên quan đến Thành cổ, Văn Miếu Sơn Tây, từ đó xây dựng các kế hoạch hoạt động phát huy giá trị; nâng cao nhận thức và năng lực cho cán bộ nghiên cứu, quản lý di sản cũng như cộng đồng tham gia việc thực hành, giới thiệu di sản; xây dựng mạng lưới hợp tác nhằm tăng cường sức mạnh trong nghiên cứu và tổ chức các hoạt động; xây dựng một số chương trình thí điểm giáo dục di sản dựa trên các giá trị không gian văn hóa của Thành cổ, Văn Miếu Sơn Tây…

Rõ ràng, việc khơi dòng di sản văn hóa xứ Đoài để hội nhập và phát triển đã được thị xã Sơn Tây chú trọng triển khai và hướng đến. Tuy nhiên, đây là câu chuyện dài hơi, đòi hỏi những bước đi có lộ trình và bài bản. /.

Giang Nam

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Thượng tướng Trần Quốc Tỏ điều hành hoạt động của Bộ Công an

Thượng tướng Trần Quốc Tỏ điều hành hoạt động của Bộ Công an

(LĐTĐ) Ngày 22/5, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 439/QĐ-TTg về việc giao điều hành hoạt động của Bộ Công an. Theo đó, Thủ tướng giao Thượng tướng Trần Quốc Tỏ - Thứ trưởng Bộ Công an, điều hành hoạt động của Bộ Công an cho đến khi kiện toàn chức danh Bộ trưởng Bộ Công an.
Quốc hội phê chuẩn Ủy viên Hội đồng quốc phòng và an ninh với ông Trần Thanh Mẫn

Quốc hội phê chuẩn Ủy viên Hội đồng quốc phòng và an ninh với ông Trần Thanh Mẫn

(LĐTĐ) (LĐTĐ) Sáng 22/5, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội xem xét, phê chuẩn Ủy viên Hội đồng quốc phòng và an ninh với Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.
Quốc hội miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Công an

Quốc hội miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Công an

(LĐTĐ) Sáng 22/5, với 465 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 95.48% tổng số đại biểu Quốc hội), trong đó cả 465 đại biểu tán thành, Quốc hội đã miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Công an nhiệm kỳ 2021 - 2026 với Đại tướng Tô Lâm.
Hà Nội: Liên quân Cảnh sát giao thông xử lý triệt để vi phạm về nồng độ cồn

Hà Nội: Liên quân Cảnh sát giao thông xử lý triệt để vi phạm về nồng độ cồn

(LĐTĐ) Nhằm xử lý triệt để các vi phạm về trật tự an toàn giao thông, đặc biệt là vi phạm về nồng độ cồn, Phòng Cảnh sát giao thông - Công an thành phố Hà Nội, đã phối hợp với Công an quận Đống Đa triển khai lực lượng khép kín các khung giờ, khép kín địa bàn với tiêu chí không bỏ sót vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ...
Tổ công tác 141 bắt giữ 2 đối tượng có hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy

Tổ công tác 141 bắt giữ 2 đối tượng có hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy

(LĐTĐ) Sáng 22/5, Phòng Cảnh sát giao thông - Công an thành phố Hà Nội, cho biết, tổ công tác Y9/141 đã liên tiếp phát hiện 2 vụ, bắt giữ 2 đối tượng có hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy…
Chủ tịch nước Tô Lâm tuyên thệ, phát biểu nhậm chức

Chủ tịch nước Tô Lâm tuyên thệ, phát biểu nhậm chức

(LĐTĐ) Sáng nay (22/5), sau khi được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2021 - 2026, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tuyên thệ và phát biểu nhậm chức.
Quốc hội thông qua Nghị quyết bầu Chủ tịch nước với ông Tô Lâm

Quốc hội thông qua Nghị quyết bầu Chủ tịch nước với ông Tô Lâm

(LĐTĐ) Sáng 22/5, với 472/473 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 96,92%, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết bầu Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2021 - 2026 đối với ông Tô Lâm.

Tin khác

Sôi nổi cuộc thi "Đại sứ văn hóa đọc" quận Tây Hồ

Sôi nổi cuộc thi "Đại sứ văn hóa đọc" quận Tây Hồ

(LĐTĐ) Ngày 20/5, các trường tiểu học và trung học cơ sở (THCS) trên địa bàn quận Tây Hồ đồng loạt tổ chức Sơ khảo cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc”. Cuộc thi là một trong những hoạt động nằm trong chuỗi hoạt động của quận Tây Hồ chào mừng, kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2024).
Khánh thành Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung tâm Thông tin Chỉ huy Công an TP. Hà Nội

Khánh thành Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung tâm Thông tin Chỉ huy Công an TP. Hà Nội

(LĐTĐ) Ngày 19/5, nhân kỷ niệm 60 năm Ngày Bác Hồ đến thăm, chúc Tết Công an thành phố Hà Nội và 134 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Công an Thành phố đã trang trọng tổ chức Lễ khánh thành công trình "Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và bức Phù điêu Bác Hồ với Công an Thủ đô" tại trụ sở chính Công an Thành phố (số 87, phố Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm); tổ chức Lễ khánh thành Trung tâm Thông tin Chỉ huy Công an Thành phố.
Quận Thanh Xuân liên hoan nghệ thuật quần chúng “Hà Nội - Niềm tin và hy vọng”

Quận Thanh Xuân liên hoan nghệ thuật quần chúng “Hà Nội - Niềm tin và hy vọng”

(LĐTĐ) Ủy ban nhân dân quận Thanh Xuân vừa tổ chức Chung khảo Liên hoan Nghệ thuật quần chúng “Hà Nội - Niềm tin và hy vọng”, kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2024).
Khai mạc "Ngày phụ nữ Thủ đô ứng dụng công nghệ đổi mới sáng tạo" năm 2024

Khai mạc "Ngày phụ nữ Thủ đô ứng dụng công nghệ đổi mới sáng tạo" năm 2024

(LĐTĐ) Tối 17/5, tại khu vực Hồ Văn, quần thể Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) thành phố Hà Nội tổ chức Lễ khai mạc “Ngày phụ nữ Thủ đô ứng dụng công nghệ đổi mới sáng tạo” năm 2024.
Hai học sinh xuất sắc Trường THPT Đông Đô vinh dự được kết nạp Đảng

Hai học sinh xuất sắc Trường THPT Đông Đô vinh dự được kết nạp Đảng

(LĐTĐ) Ngày 17/5, Đảng bộ Trường THPT Đông Đô tổ chức lễ kết nạp Đảng cho hai học sinh ưu tú của nhà trường.
Huyện Thanh Trì trao Huy hiệu Đảng nhân dịp 19/5

Huyện Thanh Trì trao Huy hiệu Đảng nhân dịp 19/5

(LĐTĐ) Vừa qua, Huyện ủy Thanh Trì đã tổ chức trao tặng Huy hiệu 60 năm, 55 năm, 50 năm, 45 năm và 40 năm tuổi đảng tới các đồng chí đảng viên nhân dịp sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh 19/5.
Hà Nội rực rỡ cờ hoa kỷ niệm 134 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Hà Nội rực rỡ cờ hoa kỷ niệm 134 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

(LĐTĐ) Những ngày này, các tuyến phố của Hà Nội được trang hoàng, rực rỡ cờ hoa, áp phích, băng rôn chào mừng 134 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2024).
Bà Nguyễn Thị Minh Hiền tiếp tục giữ chức Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quận Đống Đa

Bà Nguyễn Thị Minh Hiền tiếp tục giữ chức Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quận Đống Đa

(LĐTĐ) Trong hai ngày 16 và 17/5, diễn ra Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quận Đống Đa lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2024-2029. Bà Nguyễn Thị Minh Hiền tiếp tục giữ chức danh Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quận khóa XVII.
Quận Thanh Xuân: 446 đảng viên được trao tặng Huy hiệu Đảng đợt 19/5

Quận Thanh Xuân: 446 đảng viên được trao tặng Huy hiệu Đảng đợt 19/5

(LĐTĐ) Nhân dịp kỷ niệm 134 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn Đảng bộ quận Thanh Xuân có 446 đảng viên được tặng Huy hiệu Đảng, trong đó, có 4 đảng viên được tặng Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng.
Quận Bắc Từ Liêm trao Huy hiệu Đảng tặng 277 đảng viên lão thành

Quận Bắc Từ Liêm trao Huy hiệu Đảng tặng 277 đảng viên lão thành

(LĐTĐ) Ngày 17/5, Quận ủy Bắc Từ Liêm đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 134 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2024) và trao Huy hiệu Đảng đợt 19/5/2024 tặng 277 đảng viên lão thành.
Xem thêm
Phiên bản di động