Nỗ lực khơi dòng di sản văn hóa xứ Đoài

(LĐTĐ) Xứ Đoài là danh xưng chỉ một không gian tương đối rộng lớn ở phía Tây kinh thành Thăng Long, là cái nôi của nền văn minh Việt cổ. Nằm trong vùng “lõi” xứ Đoài, thị xã Sơn Tây từ lâu được biết đến là đô thị lâu đời, trung tâm của văn hóa xứ Đoài, có bề dày truyền thống lịch sử, có vị trí chiến lược về quân sự, quốc phòng... Việc làm sao để phát huy những giá trị văn hóa xứ Đoài thành những sản phẩm cụ thể, từ đó gìn giữ, bảo tồn, nhân rộng, phát triển mạnh mẽ ngành kinh tế du lịch là yêu cầu cấp bách đặt ra thời điểm hiện tại.
Sơn Tây chính thức khởi động Năm Du lịch Sơn Tây - xứ Đoài Sơn Tây khai mạc Năm du lịch Sơn Tây - xứ Đoài vào dịp 30/4

Khơi nguồn lực từ di sản

Thị xã Sơn Tây là đô thị lâu đời, trung tâm của văn hóa xứ Đoài. Qua biến thiên của thời gian, sau nhiều lần điều chỉnh địa giới hành chính song những giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất cổ Sơn Tây không có nhiều thay đổi. Theo thống kê, trên địa bàn thị xã Sơn Tây có hàng trăm di tích, công trình tôn giáo, cơ sở thờ tự tín ngưỡng và hàng trăm ngôi nhà cổ, trong đó có nhiều di tích mà tên gọi của nó gắn liền với tên đất, tên người Sơn Tây như: Làng cổ Đường Lâm, chùa Mía, đền và lăng Ngô Quyền, đền Phùng Hưng, đình Mông Phụ, Thành cổ Sơn Tây, đền Và… Hệ thống cổ vật, di vật, thư tịch bên trong các di tích cũng rất đa dạng, phong phú, còn được lưu giữ tương đối nguyên vẹn, là nguồn tư liệu quý phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học, tham quan, tìm hiểu của du khách gần xa.

Nỗ lực khơi dòng di sản văn hóa xứ Đoài
Sơn Tây hiện còn lưu giữ nhiều di sản văn hóa, di tích lịch sử lâu đời, mang nét đặc trưng của xứ Đoài. Ảnh: Giang Nam

Theo Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, xứ Đoài là bức tranh thu nhỏ của văn hóa Việt Nam, nhưng lại chứa đựng những nét đặc sắc riêng có, không thấy ở bất cứ nơi đâu. Tuy nhiên, trong không gian văn hóa xứ Đoài lại chưa có điều kiện được khai thác.

Chung quan điểm này, đồng thời chỉ ra trên mảnh đất xứ Đoài còn tiềm năng lễ hội dân gian chưa được khai thác hết, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hồng Lý - Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam cho rằng, khai thác tiềm năng của lễ hội nói chung, lễ hội dân gian xứ Đoài nói riêng cùng tất cả những gì liên quan đến nó, là một công việc đặt ra có tính cấp thiết cho Sơn Tây nói riêng và Hà Nội nói chung. Làm sao để biến những di sản văn hoá thành những sản phẩm cao cấp của nền kinh tế mềm là việc cần được chính quyền địa phương có một quy hoạch chiến lược càng sớm càng tốt trước khi đô thị hoá, công nghiệp hoá và hội nhập quốc tế đang gõ cửa từng giây từng phút đối với thành phố vệ tinh Sơn Tây của Thủ đô ngàn năm văn hiến và đặc biệt là của một xứ Đoài với bản sắc riêng của núi Tản sông Đà.

Giáo sư, Tiến sĩ Trương Quốc Bình - nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản, Bộ Văn Hóa nhận định: Những năm qua, các cấp chính quyền thị xã Sơn Tây đã rất chú trọng đến công tác quản lý di tích và phát huy giá trị di sản văn hoá vật thể và phi vật thể của địa phương. Công tác giáo dục, tuyên truyền các văn bản của Nhà nước về lễ hội và công tác quản lý di tích, lễ hội luôn được thị xã quan tâm.

“Tôi hoan nghênh và đánh giá cao việc thị xã Sơn Tây tổ chức phố đi bộ tại khu vực di tích Thành cổ. Thời gian gần đây việc tổ chức các khu vực đi bộ kết hợp với chợ đêm tại nhiều địa phương đã và đang thu được những kết quả rất đáng khích lệ, thiết thực góp phần vào việc bảo tồn di sản và phát triển kinh tế xã hội.

Bí thư Thị ủy Sơn Tây Trần Anh Tuấn cho biết: Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam và quán triệt tư tưởng chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: “Văn hóa là hồn cốt của dân tộc... văn hóa còn thì dân tộc còn”; Thành ủy Hà Nội đã xây dựng Chương trình số 06 về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025” và Nghị quyết số 09 về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045… Các chủ trương, quan điểm của Đảng, Thành phố đều khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của văn hóa đối với sự phát triển bền vững của đất nước và Thủ đô. Quán triệt theo tinh thần này, thời gian qua Sơn Tây luôn chú trọng thực hiện và nỗ lực xây dựng, phát triển văn hóa.

Theo tôi, bên cạnh những nỗ lực rất đáng khích lệ như đã nói trên, cần đẩy mạnh hơn nữa việc kết hợp các hoạt động và hình thức văn hóa du lịch. Thành cổ Sơn Tây cùng với Đền Và, chùa Mía, Văn Miếu Sơn Tây, làng cổ Đường Lâm... là những điểm đến du lịch tâm linh ngưng đọng những giá trị đặc sắc của văn hóa xứ Đoài nói chung và các di sản văn hóa phi vật thể và vật thể của thị xã Sơn Tây cần được chú trọng khai thác trong các tour du lịch vùng phụ cận Hà Nội”, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Quốc Bình nhấn mạnh.

Phát huy giá trị

Để khơi nguồn lực từ di sản văn hóa xứ Đoài, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam đề xuất: Để có thể biến văn hoá thành nguồn lực, khai thác các di sản như những tài nguyên điều quan trọng đầu tiên là phải đổi mới tư duy nhận thức một cách căn bản. Trước hết phải thấm nhuần sâu sắc quan điểm văn hóa không chỉ là một lĩnh vực hoạt động thuộc phạm vi quản lý của ngành văn hóa mà là nền tảng tinh thần của xã hội, là hồn cốt, khí chất của dân tộc. Điều này cần được quán triệt sâu sắc từ lãnh đạo đến toàn dân và cần tới một chiến lược lâu dài và toàn diện.

Để có thể bắt đầu ngay với những dự án cụ thể, trước hết cần tập trung xây dựng điểm nhấn nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị của di sản văn hóa xứ Đoài. Đó chính là thị xã Sơn Tây. Trong công việc này, tôn tạo và phát huy giá trị di sản văn hóa thành cổ Sơn Tây phải là một nội dung quan trọng.

“Việc tôn tạo và phát huy các di sản văn hóa không còn chỉ là câu chuyện của ngành văn hóa mà là sự nghiệp lớn có tầm chiến lược, đòi hỏi sự đổi mới căn bản, toàn diện và sâu sắc nhận thức về văn hóa. Văn hóa cần được đối xử ngang bằng với các lĩnh vực chính trị, kinh tế và quan trọng hơn là phải có giải pháp để khai thác các di sản văn hóa như một nguồn tài nguyên vô giá và vô tận. Để làm tốt việc này cần có sự phối hợp nhịp nhàng, đồng bộ giữa ba nhà: Nhà quản lý, nhà khoa học và nhà đầu tư”, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam chia sẻ.

Ở câu chuyện này, Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam Lê Thị Minh Lý đề xuất cần tập trung đầu tư cho giáo dục di sản, với các giải pháp: Nghiên cứu, nhận dạng, tư liệu hóa các giá trị di sản văn hóa phi vật thể có liên quan đến Thành cổ, Văn Miếu Sơn Tây, từ đó xây dựng các kế hoạch hoạt động phát huy giá trị; nâng cao nhận thức và năng lực cho cán bộ nghiên cứu, quản lý di sản cũng như cộng đồng tham gia việc thực hành, giới thiệu di sản; xây dựng mạng lưới hợp tác nhằm tăng cường sức mạnh trong nghiên cứu và tổ chức các hoạt động; xây dựng một số chương trình thí điểm giáo dục di sản dựa trên các giá trị không gian văn hóa của Thành cổ, Văn Miếu Sơn Tây…

Rõ ràng, việc khơi dòng di sản văn hóa xứ Đoài để hội nhập và phát triển đã được thị xã Sơn Tây chú trọng triển khai và hướng đến. Tuy nhiên, đây là câu chuyện dài hơi, đòi hỏi những bước đi có lộ trình và bài bản. /.

Giang Nam

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

"Phấn khởi, tự hào đi cùng với đó là trọng trách to lớn"

"Phấn khởi, tự hào đi cùng với đó là trọng trách to lớn"

(LĐTĐ) Đó là chia sẻ của Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Quảng Nam Hồ Quang Bửu tại Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi ...
Đặc sắc Lễ hội Tết Nguyên Tiêu TP.HCM

Đặc sắc Lễ hội Tết Nguyên Tiêu TP.HCM

(LĐTĐ) Chiều 5/2, hàng nghìn người tập trung về các tuyến đường khu vực Chợ Lớn (quận 5, thành phố Hồ Chí Minh - TP.HCM) để chiêm ngưỡng đoàn diễu hành ...
Hà Tĩnh - Quảng Bình: Tổ chức Lễ hội Cầu ngư đầu năm

Hà Tĩnh - Quảng Bình: Tổ chức Lễ hội Cầu ngư đầu năm

(LĐTĐ) Với bà con ngư dân ở Hà Tĩnh và Quảng Bình, Lễ hội Cầu ngư đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa tâm linh. Lễ hội Cầu ...
Chùm ảnh: Hàng ngàn người nô nức tham gia trẩy hội Đền Và

Chùm ảnh: Hàng ngàn người nô nức tham gia trẩy hội Đền Và

(LĐTĐ) Theo phong tục cổ truyền, vào các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Đền Và sẽ mở hội chính với lễ rước long ngai bài vị Tam vị Đức Thánh Tản ...
Hàng nghìn người dâng lễ chùa Ngọc Hoàng vào rằm tháng Giêng

Hàng nghìn người dâng lễ chùa Ngọc Hoàng vào rằm tháng Giêng

(LĐTĐ) Ngày 5/2 (rằm tháng Giêng âm lịch), hàng nghìn du khách đổ về chùa Phước Hải (còn gọi là chùa Ngọc Hoàng) tại đường Mai Thị Lựu, phường Đa Kao, ...
Hoa mận nở rộ, phủ trắng cao nguyên Mộc Châu và vùng núi Vân Hồ

Hoa mận nở rộ, phủ trắng cao nguyên Mộc Châu và vùng núi Vân Hồ

(LĐTĐ) Cao nguyên Mộc Châu hay vùng núi Vân Hồ đều thuộc Sơn La - một tỉnh vùng núi phía Bắc của nước ta. Nơi đây, mùa nào cũng đẹp nhưng ...
Nồm ẩm kéo dài, thiết bị sấy, hút ẩm đắt hàng

Nồm ẩm kéo dài, thiết bị sấy, hút ẩm đắt hàng

(LĐTĐ) Kiểu thời tiết nồm ẩm xuất hiện liên tục trong nhiều ngày gần đây làm nhà cửa ẩm ướt, tạo điều kiện cho nấm mốc, vi khuẩn sinh sôi, phát ...

Tin khác

Động viên và tặng quà các tân binh lên đường nhập ngũ

Động viên và tặng quà các tân binh lên đường nhập ngũ

(LĐTĐ) Nhằm động viên thanh niên yên tâm tư tưởng, sẵn sàng lên đường và không ngừng phấn đấu hoàn thành nghĩa vụ quân sự, ngày 4/2, Hội Liên hiệp Phụ nữ quận Tây Hồ phối hợp với Ban Chỉ huy quân sự quận động viên 58 tân binh và trao tặng 5 sổ tiết kiệm mỗi sổ trị giá 5 triệu đồng cho các gia đình hội viên hoàn cảnh khó khăn, có con chuẩn bị lên đường nhập ngũ.
Tiếp nối truyền thống tốt đẹp của các thế hệ cha anh năm xưa

Tiếp nối truyền thống tốt đẹp của các thế hệ cha anh năm xưa

(LĐTĐ) Ngày 4/2, Thành đoàn Hà Nội phối hợp với Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội tổ chức chương trình Gặp mặt 76 thanh niên tình nguyện lên đường nhập ngũ và quân nhân xuất ngũ tiêu biểu năm 2023, tại Bảo tàng Chiến thắng B-52.
Tập trung nguồn lực, đảm bảo hoàn thành kế hoạch sản xuất vụ xuân

Tập trung nguồn lực, đảm bảo hoàn thành kế hoạch sản xuất vụ xuân

(LĐTĐ) Để đảm bảo hoàn thành kế hoạch sản xuất vụ xuân trong khung thời vụ, thời gian qua, Ủy ban nhân dân (UBND) huyện Thạch Thất (Hà Nội) đã quyết liệt trong chỉ đạo các ngành phục vụ nông nghiệp, các xã, thị trấn tập trung các điều kiện cho công tác chuẩn bị sản xuất vụ xuân năm 2023.
Huyện Mỹ Đức quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ

Huyện Mỹ Đức quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ

(LĐTĐ) Phát huy truyền thống quê hương Anh hùng “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, huyện Mỹ Đức, Hà Nội, đã tập trung sự lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện của cấp ủy, chính quyền; sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, đoàn thể trong tổ chức thực hiện công tác tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ…
Tân binh huyện Thường Tín làm lễ dâng hương trước khi lên đường nhập ngũ

Tân binh huyện Thường Tín làm lễ dâng hương trước khi lên đường nhập ngũ

(LĐTĐ) Sáng ngày 4/2, Hội đồng Nghĩa vụ Quân sự huyện Thường Tín (Hà Nội) đã tổ chức lễ dâng hương tại nghĩa trang liệt sĩ, cho 195 tân binh thắp hương cho các anh hùng liệt sĩ trước giờ lên đường nhập ngũ.
Huyện Phúc Thọ: Trao tặng Huy hiệu Đảng cho 145 đảng viên dịp 3/2

Huyện Phúc Thọ: Trao tặng Huy hiệu Đảng cho 145 đảng viên dịp 3/2

(LĐTĐ) Huyện ủy Phúc Thọ vừa trang trọng tổ chức Lễ trao tặng Huy hiệu 60, 55, 50, 45, 40, 30 năm tuổi Đảng cho các đồng chí đảng viên nhân dịp 3/2.
Phường Trần Hưng Đạo tổ chức Lễ kỷ niệm 93 năm ngày thành lập Đảng

Phường Trần Hưng Đạo tổ chức Lễ kỷ niệm 93 năm ngày thành lập Đảng

(LĐTĐ) Đảng ủy phường Trần Hưng Đạo vừa long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 93 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2023) và triển khai chương trình công tác Đảng năm 2023.
Nhiều địa phương tổ chức gặp mặt tân binh trước ngày lên đường nhập ngũ

Nhiều địa phương tổ chức gặp mặt tân binh trước ngày lên đường nhập ngũ

(LĐTĐ) Trong không khí tưng bừng phấn khởi của những ngày đầu xuân, nhiều địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội đã tổ chức hội nghị gặp mặt, động viên thanh niên lên đường nhập ngũ, thực hiện nghĩa vụ với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Hà Nội luôn tạo điều kiện để doanh nghiệp FDI mở rộng đầu tư

Hà Nội luôn tạo điều kiện để doanh nghiệp FDI mở rộng đầu tư

(LĐTĐ) Theo Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong, những kết quả phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố đạt được trong năm 2022 cũng là nhờ có sự đóng góp của các doanh nghiệp FDI tại Hà Nội. Điều đó cho thấy, Thành phố luôn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng đầu tư kinh doanh tại Hà Nội, trong đó có các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam.
Kiểm tra công vụ đột xuất tại quận Bắc Từ Liêm: Tiếp tục duy trì nghiêm kỷ cương hành chính

Kiểm tra công vụ đột xuất tại quận Bắc Từ Liêm: Tiếp tục duy trì nghiêm kỷ cương hành chính

(LĐTĐ) Tiếp tục thực hiện Kế hoạch kiểm tra công vụ của thành phố Hà Nội, ngày 2/2, Đoàn kiểm tra công vụ Thành phố do Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Phó trưởng đoàn thường trực Đinh Mạnh Hùng chủ trì đã kiểm tra đột xuất tại Ủy ban nhân dân (UBND) phường Phúc Diễn và quận Bắc Từ Liêm.
Xem thêm
Phiên bản di động