Lễ hội Văn hóa Ẩm thực Hà Nội 2025: Mở rộng không gian phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô

Xác định ẩm thực Thủ đô là lĩnh vực có tiềm năng lớn

Phát biểu tại buổi họp báo, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Lê Thị Ánh Mai cho biết, đến nay, Hà Nội có 7 di sản ẩm thực được ghi danh trong Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Sau khi được ghi danh, nhiều di sản không chỉ được bảo vệ tốt hơn mà còn trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch tiêu biểu, góp phần nâng cao sinh kế cho cộng đồng và lan tỏa hình ảnh Hà Nội.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Lê Thị Ánh Mai thông tin tại buổi họp báo.

Nghề làm cốm Mễ Trì (phường Tứ Liêm) hay nghề làm trà sen Quảng An (phường Tây Hồ) đã vượt ra khỏi phạm vi làng nghề, trở thành những thức quà tinh tế, hiện diện trong các cuộc gặp gỡ, sự kiện đối ngoại, là món quà mang đậm dấu ấn Hà Nội dành cho bạn bè quốc tế. Nghề làm xôi Phú Thượng (phường Phú Thượng) hiện duy trì hơn 300 hộ sản xuất, hình thành cộng đồng nghề bền vững, với sản phẩm quen thuộc trong bữa sáng hằng ngày của người dân Thủ đô, đồng thời xuất hiện trang trọng trong các mâm cỗ truyền thống.

PGS. TS Đặng Văn Bài - Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia chia sẻ tại buổi họp báo.

Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì (phường Vĩnh Hưng) từng đối diện nguy cơ mai một do lớp trẻ ít theo nghề, đến nay đã có khoảng 60 hộ sản xuất với nhiều hình thức kinh doanh linh hoạt. Tri thức nấu cỗ Bát Tràng (xã Bát Tràng) sau khi được ghi danh cũng được cộng đồng quan tâm hơn, làm nổi bật truyền thống 19 dòng họ, sự gắn kết cộng đồng và những món ăn đặc trưng chỉ riêng Bát Tràng mới có.

Đặc biệt, với sự phối hợp của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Báo Kinh tế & Đô thị cùng sự đồng hành của doanh nghiệp, nhiều hoạt động quảng bá, phát huy giá trị di sản Phở Hà Nội đã được triển khai như thi vẽ ký họa di sản Phở, sản xuất clip ngắn, xây dựng bản đồ Phở Hà Nội. Các sản phẩm này sẽ tiếp tục được giới thiệu trong khuôn khổ Lễ hội năm nay.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của Lễ hội Văn hóa Ẩm thực Hà Nội 2025 là tại Lễ khai mạc, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ công bố quyết định ghi danh "Tri thức chế biến và thưởng thức Chả cá Lã Vọng (thành phố Hà Nội)" vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Tại đây, công chúng sẽ được gặp gỡ đại diện dòng họ Đoàn, lắng nghe câu chuyện về hành trình gìn giữ nghề qua sáu thế hệ, góp phần làm nên một món ăn đã in sâu trong ký ức và tâm thức người Hà Nội.

Tại buổi họp báo, PGS. TS Đặng Văn Bài - Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia chia sẻ: Ẩm thực không chỉ là nhu cầu sinh tồn mà đã trở thành một loại hình di sản văn hóa, góp phần định hình bản sắc địa phương và thương hiệu quốc gia trong bối cảnh phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa. Với Chả cá Lã Vọng, giá trị di sản không chỉ nằm ở kỹ thuật chế biến hay cách thưởng thức, mà còn ở câu chuyện lịch sử, ký ức cộng đồng và truyền thống gia đình gắn với quá trình hình thành món ăn.

Ông Đặng Văn Bài cho rằng, Chả cá Lã Vọng là ví dụ tiêu biểu cho việc một món ăn có thể trở thành biểu tượng đô thị, khi tên món ăn gắn với tên phố, in dấu trong không gian và ký ức của Hà Nội. Việc ghi danh di sản không chỉ nhằm tôn vinh giá trị truyền thống, mà còn tạo cơ sở để bảo vệ, truyền dạy và khai thác bền vững di sản như một nguồn lực du lịch và văn hóa.

Lan tỏa câu chuyện của di sản ẩm thực

Toàn cảnh buổi họp báo.

Theo Ban Tổ chức, Lễ hội không chỉ là nơi trưng bày, thưởng thức ẩm thực, mà còn là không gian để nghệ nhân kể câu chuyện di sản, kết nối với thế hệ trẻ. Nhiều hoạt động bên lề phong phú sẽ được tổ chức, trong đó có tọa đàm chuyên đề “Giao lưu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực - phát triển văn hóa ẩm thực”, với sự tham gia của nghệ nhân, hội ẩm thực và cộng đồng.

Các cơ sở đào tạo cũng tham gia sâu vào Lễ hội thông qua các workshop trình diễn, cuộc thi nhanh dành cho học sinh, sinh viên trong lĩnh vực chế biến món ăn dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân. Sinh viên Đại học Mỹ thuật Công nghiệp sẽ tham gia vẽ ký họa sản phẩm ẩm thực, hỗ trợ nhận diện biển hiệu, giới thiệu di sản.

Thực khách thưởng thức phở Hà Nội trong khuôn khổ chuỗi hoạt động “Phở - Câu chuyện văn hóa phi vật thể trong dòng chảy công nghiệp sáng tạo”.

Song song đó là các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống và đương đại như xiếc, hát văn, hát xẩm, nghệ thuật đường phố; triển lãm ảnh quảng bá văn hóa - du lịch - ẩm thực Việt Nam; triển lãm sách và thư viện lưu động với hàng trăm đầu sách phục vụ nhiều đối tượng công chúng.

Trong khuôn khổ Lễ hội, công chúng sẽ được trực tiếp tham gia và trải nghiệm các hoạt động trình diễn di sản ẩm thực như gói bánh chưng, nấu cỗ Bát Tràng, ướp chè sen Tây Hồ, làm cốm, nấu xôi Phú Thượng, bún ốc nguội, làm ô mai, mứt, nấu cháo se… Khu không gian gồm khoảng 60 gian hàng giới thiệu ẩm thực Hà Nội và một số địa phương, góp phần tôn vinh giá trị di sản, khẳng định thương hiệu “Ẩm thực Hà Nội” gắn với bản sắc thanh lịch, tinh tế.