Kỳ vọng thái quá từ cha mẹ “trói” con vào những áp lực vô hình

“Con đã cố gắng hết sức, nhưng vẫn không đạt được kết quả như mong muốn của bố mẹ, có cách nào để bố mẹ không tạo áp lực không, con rất sợ”.
Đừng bắt con lớn phải làm “cha, mẹ” của những đứa em Chú ý dạy con 3 điều này để đạt thành công trong tương lai

Đây là chia sẻ của một nam sinh tại Hải Phòng khi chia sẻ về mối quan hệ của bản thân và bố mẹ trong gia đình.

Có cùng tâm sự, Nguyễn Quang Minh, học sinh lớp 9 vừa trải qua kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hải Dương chia sẻ, em đang thấp thỏm từng ngày để đợi điểm thi, điều em sợ hãi nhất là không đỗ được trường chuyên như kỳ vọng của bố mẹ. “Sau khi so sánh lại đáp án, biết em làm sai một số câu trong bài thi Toán, mẹ em rất buồn và giận. Khi một người họ hàng hỏi thăm rằng em có làm được bài không, mẹ em nói “ăn hại rồi”. Lúc đó em vừa cảm thấy buồn, xấu hổ và vô cùng áp lực”.

Ảnh minh họa, nguồn: KT
Ảnh minh họa, nguồn: KT

Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững MSD cho biết, trong chuỗi hội thảo chia sẻ kết quả Báo cáo Tiếng nói Trẻ em Việt Nam được thực hiện vào tháng 4 vừa qua tại 7 tỉnh, thành phố, nhiều em học sinh đã chia sẻ về những vấn đề trong mối quan hệ gia đình rằng các em chưa thực sự được lắng nghe và tham gia về các vấn đề liên quan đến bản thân và gia đình như việc học tập, định hướng nghề nghiệp, vui chơi giải trí,…

Một vài ý kiến tiêu biểu như: “Bố mẹ em tự ý sắp đặt tương lai của em, em muốn học nghề nhưng bố mẹ lại muốn em học đại học để phát triển bản thân. Em đã nói chuyện với bố mẹ rồi nhưng không khả quan. Em chưa có giải pháp gì”, “Em mong bố mẹ không ép con trong học tập, thay vào bố mẹ nên lắng nghe và giúp con sửa lỗi sai, không dùng bạo lực với con”...

Là những người làm cha, làm mẹ, mỗi người đều ít nhiều đặt kỳ vọng vào những đứa con của mình. Điều này xuất phát từ tình yêu thương, bởi bất cứ bậc cha mẹ nào cũng mong muốn và nỗ lực dành cho con em mình những gì tốt nhất và mong muốn con có cuộc sống tốt đẹp, thành công. Vì thế, rất nhiều cha mẹ đặt áp lực vào con cái trong chuyện học tập, lựa chọn nghề nghiệp theo ý mình mà quên mất các con cũng có những suy nghĩ, những mong muốn ước mơ riêng.

Những kỳ vọng quá lớn tạo cho trẻ những áp lực, lo âu

Theo ông Khuất Văn Quý, Phó Vụ trưởng Vụ Gia đình - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, việc cha mẹ đặt kỳ vọng và áp lực cho con sẽ gây ra nhiều tác động tiêu cực: “Hiện nay trong một số gia đình, cha mẹ chưa quan tâm tới suy nghĩ của trẻ, không đặt trẻ ở vị trí trung tâm. Các phụ huynh mong muốn, kỳ vọng ở trẻ rất lớn. Mong muốn, kỳ vọng thì không sai, nhưng nếu bố mẹ không tìm hiểu mong muốn sở trường của con, không đặt mình vào vị thế của trẻ, có những kỳ vọng rất lớn thì sẽ tạo ra cho trẻ sự căng thẳng, mệt mỏi, lo âu. Mỗi người sinh ra có sở trường khác nhau.

Chúng ta không thể bắt một trẻ có thiên hướng về âm nhạc hội họa đi học bác sĩ. Khả năng con mình chỉ có vậy nhưng lại yêu cầu con phải học trường chuyên lớp chọn. Nếu trẻ có làm thì cũng không cảm thấy thoải mái, chỉ là chống đối. Vì vậy, chúng ta cần đặt bản thân vào vị trí của trẻ, hiểu suy nghĩ của trẻ, cùng trẻ thực hiện ước mơ. Chúng ta cần dõi theo trẻ, hướng trẻ để làm sao trẻ đều có thể theo đuổi ước mơ, và chúng ta cũng đạt được kỳ vọng, để trẻ không cảm thấy bị bố mẹ ngó lơ suy nghĩ, ý kiến của mình".

Bình luận các quan niệm của cha mẹ và con cái về khoảng cách giữa ước mơ của con, kỳ vọng của cha mẹ, bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững MSD chia sẻ: “Cha mẹ thường lấy lý do “vì con" và “cha mẹ là người hiểu con nhất, thậm chí hiểu con hơn cả con" để ngụy biện cho việc áp đặt con theo ý mình. Nếu cha mẹ nhớ lại hồi mình còn trẻ, tôi không biết có bao nhiêu cha mẹ thực sự nghĩ là cha mẹ mình hiểu mình, cha mẹ đã quên mất hồi còn bé mình cũng là một cá nhân có những suy nghĩ độc lập với cha mẹ, có ước mơ và có những định hướng của riêng mình cần được tôn trọng.

Kỳ vọng thái quá từ cha mẹ “trói” con vào những áp lực vô hình
Bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững MSD.

Tôi tin rằng cha mẹ “vì lợi ích tốt nhất của con", “hiểu con" cần đồng nghĩa với việc tạo môi trường và những điều kiện, những nền tảng cho con được học tập, khám phá những điểm mạnh, những tiềm năng của bản thân, lắng nghe và tôn trọng con, cùng con thảo luận các giải pháp chứ không phải là gò ép con theo ý mình. Ngoài ra, quan niệm của cha mẹ “tôi làm thế để con thành công" cũng cần phải thay đổi, quá trình con được trải nghiệm, được rèn giũa, được đưa ra các quyết định độc lập cho tương lai của mình, và kể cả quyết định sai và biết sửa chữa, khắc phục và đứng lên từ thất bại cũng quan trọng, cũng là thành công của con".

Theo PGS.TS Lê Văn Hảo - chuyên gia tâm lý, việc các bậc phụ huynh không thật sự thấu hiểu con, gò ép con sống theo lý tưởng của bố mẹ, kỳ vọng quá nhiều dẫn đến gây áp lực cho con vẫn còn khá phổ biến. Lý giải điều này, ông cho biết: “Nguyên nhân sâu xa của việc này đến từ hệ ý thức Nho giáo tồn tại qua nhiều thời đại, hay nhiều bố mẹ vẫn còn quan niệm xưa cũ như “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”, và quan niệm trẻ ngoan là trẻ biết vâng lời cha mẹ.

Dù cha mẹ nhân danh tình yêu để dẫn dắt, gò ép con, thì điều này thường dẫn đến những hệ quả không mong muốn vì trẻ không được là chính bản thân mình. Nếu đem con so sánh hay định khuôn mẫu con nên trở thành thế nào có thể khiến trẻ bị “phủ nhận bản thân" tức là nghĩ bản thân của hiện tại không có giá trị, dẫn đến những hậu quả tất yếu về tâm lý và tinh thần. Một đứa trẻ như một mầm cây, nếu đủ nắng, đủ gió, đủ năng lượng,… sẽ này mầm và phát triển kỳ diệu, có thể hơn nhiều so với cha mẹ kỳ vọng".

Cha mẹ hãy là người tạo động lực cho con cái

Chia sẻ về cách thức để cha mẹ có thể đồng hành, truyền động lực cho con cái cũng như thúc đẩy sự tham gia và tiếng nói của trẻ em trong gia đình, PGS.TS Lê Văn Hảo gợi ý phương pháp để cha mẹ và con cái có tiếng nói chung như trong bất cứ tình huống nào cha mẹ cũng nên duy trì mối quan hệ tốt với con để đem lại ảnh hưởng tích cực cho con. Phần lớn những mẫu thuẫn trong gia đình đều tiếp tục khi không có giao tiếp, hoặc giao tiếp không phù hợp khiến cho một trong hai bên bị tổn thương.

PGS.TS Lê Văn Hảo- chuyên gia tâm lý cho rằng cha mẹ cần hiểu con mới có thể hỗ trợ được cho con.
PGS.TS Lê Văn Hảo - chuyên gia tâm lý cho rằng cha mẹ cần hiểu con mới có thể hỗ trợ được cho con.

Con có thể thay đổi cách truyền đạt nguyện vọng với cha mẹ một cách phù hợp. Cha mẹ cũng có thể thay đổi cách tương tác, lắng nghe con, chuyển từ áp đặt sang hỗ trợ. Cha mẹ phải hiểu con thì mới có thể hỗ trợ con. Như vậy, cha mẹ vừa là người lắng nghe, vừa là người hướng dẫn, cổ vũ con. Khi cha mẹ thay đổi, thì kết quả sẽ thay đổi.

Ông Hảo cũng nhấn mạnh: “Cha mẹ nên dùng phương pháp giáo dục tích cực - Giáo dục tích cực cũng không phải là để con làm gì tuỳ thích mà là việc cùng nhau thảo luận các giới hạn phù hợp, các giới hạn trong gia đình, theo pháp luật, theo xã hội và cuộc sống, để cùng nhau tuân thủ nhưng không hạn chế các tiềm năng của trẻ”.

Còn theo bà Nguyễn Phương Linh, các phụ huynh hãy nghiêm túc trong việc tôn trọng và lắng nghe con, hãy “họp gia đình" dành thời gian để nói chuyện và trao đổi với con ít nhất 1 giờ có chất lượng hàng ngày ngay từ khi con còn nhỏ. Không có công thức chung cho việc nuôi dưỡng một đứa trẻ vì mỗi đứa trẻ là một cá thể khác nhau nhưng có thể có nguyên tắc chung trong việc dành thời gian cho con, tôn trọng và lắng nghe con.

Bà Linh chia sẻ một bí kíp Hành động cho cha mẹ với chữ ACT - trong đó A là Accompany - Đồng hành cùng con, C - Commitment và Communication: Cam kết, tôn trọng con và trao đổi nói chuyện với con hàng ngày và T là Time - dành thời gian chất lượng cho con. Bà Linh cũng nhấn mạnh: “Trẻ em cần học để lớn khôn, cha mẹ cũng cần học tập các phương pháp giáo dục tích cực để là động lực, tạo điều kiện cho con phát triển toàn diện, tối đa hoá các tiềm năng của mình. Chúng tôi luôn đồng hành cùng cha mẹ trong tiến trình cùng con khôn lớn”./.

Theo Nguyễn Trang/vov.vn

https://vov.vn/xa-hoi/giao-duc/ky-vong-thai-qua-tu-cha-me-troi-con-vao-nhung-ap-luc-vo-hinh-869527.vov

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Nỗ lực quan tâm, chăm lo đời sống cho người lao động trong dịch Covid-19

Nỗ lực quan tâm, chăm lo đời sống cho người lao động trong dịch Covid-19

(LĐTĐ) Trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, các cấp Công đoàn huyện Thường Tín vẫn nỗ lực vượt khó để chăm lo chu đáo cho đoàn viên, người ...
Phân bổ, tổ chức tiêm vắc xin để đạt miễn dịch cộng đồng trong thời gian sớm nhất tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh

Phân bổ, tổ chức tiêm vắc xin để đạt miễn dịch cộng đồng trong thời gian sớm nhất tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh

(LĐTĐ) Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản số 5256/VPCP-KGVX ngày 1/8/2021 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam về việc phân ...
Điều chỉnh giảm giá nước sạch cho người dân bị ảnh hưởng dịch Covid-19

Điều chỉnh giảm giá nước sạch cho người dân bị ảnh hưởng dịch Covid-19

(LĐTĐ) Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương xem xét, điều chỉnh giảm ...
Công đoàn ngành Công Thương Hà Nội: Sớm hoàn thành chỉ tiêu thành lập Công đoàn cơ sở năm 2021

Công đoàn ngành Công Thương Hà Nội: Sớm hoàn thành chỉ tiêu thành lập Công đoàn cơ sở năm 2021

(LĐTĐ) Với việc thành lập 2 Công đoàn chi nhánh Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Bất động sản Hòa Bình là Khách sạn Novotel Suites Hà Nội với ...
Công an trực chốt phòng, chống dịch Covid-19 giúp đỡ sản phụ sinh con

Công an trực chốt phòng, chống dịch Covid-19 giúp đỡ sản phụ sinh con

(LĐTĐ) Cảm kích trước sự giúp đỡ kịp thời của các chiến sĩ Công an, sản phụ và gia đình đã quyết định đặt tên cho em bé là “Công An”.
Chất “thiền” trong thơ Nguyễn Văn Long

Chất “thiền” trong thơ Nguyễn Văn Long

(LĐTĐ) Vốn là sinh viên Văn khoa Đại học Tổng hợp Hà Nội, ra trường nhân duyên lại theo đuổi con đường doanh nhân, võ sư và hiện tại là cán ...
Nghĩa cử đẹp của Công an quận Thanh Xuân trong mùa dịch

Nghĩa cử đẹp của Công an quận Thanh Xuân trong mùa dịch

(LĐTĐ) Sau khi tìm hiểu về hoàn cảnh của 3 người khuyết tật bán hàng rong tại đường Khuất Duy Tiến, Tổ công tác của Công an phường Thanh Xuân Trung ...

Tin khác

Trả Giấy chứng nhận tốt nghiệp Trung học phổ thông qua đường bưu điện

Trả Giấy chứng nhận tốt nghiệp Trung học phổ thông qua đường bưu điện

(LĐTĐ) Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, nhằm tạo điều kiện thuận lợi, bảo đảm an toàn cho nhà trường và học sinh, việc trả Học bạ, Giấy chứng nhận kết quả thi Trung học phổ thông, Giấy chứng nhận tốt nghiệp Trung học cơ sở - Trung học phổ thông, Bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông cho học sinh sẽ được thực hiện thông qua đường bưu điện.
Điều chỉnh lịch tuyển sinh và hướng dẫn xét tuyển thí sinh đặc cách tốt nghiệp

Điều chỉnh lịch tuyển sinh và hướng dẫn xét tuyển thí sinh đặc cách tốt nghiệp

(LĐTĐ) Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có công văn gửi các đại học, học viện, trường đại học, các trường cao đẳng tuyển sinh ngành Giáo dục Mầm non và các Sở Giáo dục và Đào tạo về công tác tuyển sinh năm 2021 trong tình hình dịch Covid-19. Theo đó, công văn hướng dẫn điều chỉnh lịch tuyển sinh đại học, cao đẳng với phương thức xét tuyển chung dựa trên kết quả hai đợt thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2021 và hướng dẫn điều chỉnh, bổ sung phương thức, chỉ tiêu tuyển sinh dành riêng cho thí sinh thuộc diện đặc cách xét công nhận tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2021.
Ban hành Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngoại ngữ 1 Tiếng Nga, Nhật, Pháp, Trung Quốc

Ban hành Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngoại ngữ 1 Tiếng Nga, Nhật, Pháp, Trung Quốc

(LĐTĐ) Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 19/2021/TT-BGDĐT ban hành Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngoại ngữ 1 Tiếng Nga, Tiếng Nhật, Tiếng Pháp và Tiếng Trung Quốc. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 16/8/2021.
Lan toả tinh thần quyết tâm chiến thắng đại dịch

Lan toả tinh thần quyết tâm chiến thắng đại dịch

(LĐTĐ) Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Việt Nam - Cu Ba (quận Ba Đình) đã cùng nhau lan tỏa tinh thần quyết tâm chiến thắng đại dịch Covid-19 và gửi lời cảm ơn đến những "chiến binh áo trắng" ở tuyến đầu chống dịch thông qua bài hát múa "Covid nhanh đi đi".
Bổ sung đối tượng được đặc cách xét công nhận tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2021

Bổ sung đối tượng được đặc cách xét công nhận tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2021

(LĐTĐ) Ngày 28/7, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn đã ký quyết định về việc bổ sung đối tượng được đặc cách xét công nhận tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2021.
Khen thưởng 4 học sinh đạt giải tại các kỳ thi Olympic quốc tế

Khen thưởng 4 học sinh đạt giải tại các kỳ thi Olympic quốc tế

(LĐTĐ) Thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Chu Ngọc Anh đã ký quyết định số 3716/QĐ-UBND về việc khen thưởng thành tích đột xuất cho 4 học sinh đạt giải tại các cuộc thi quốc tế năm 2021. Các học sinh này đều là học sinh Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam.
Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến tuyển sinh lớp 10 như thế nào?

Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến tuyển sinh lớp 10 như thế nào?

(LĐTĐ) Sở Giáo dục - Đào tạo thành phố Hồ Chí Minh đưa ra 2 phương án xét điểm để tuyển sinh lớp 10 chuyên và lớp 10 thường cho học sinh trên địa bàn trong tình hình dịch bệnh Covid-19 đang căng thẳng.
Hà Nội không tổ chức đợt 2 kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông, thí sinh được xét đặc cách

Hà Nội không tổ chức đợt 2 kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông, thí sinh được xét đặc cách

(LĐTĐ) Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã thông tin về chủ trương không tổ chức đợt 2 kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2021 trên địa bàn Thành phố và sẽ tiến hành xét đặc cách tốt nghiệp cho thí sinh của đợt 2 theo quy định.
Đảm bảo tuyệt đối an toàn để kỳ thi thành công

Đảm bảo tuyệt đối an toàn để kỳ thi thành công

(LĐTĐ) Đợt 2 của kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2021 sẽ được tổ chức vào các ngày 6-7/8 cho các thí sinh chưa dự thi hoặc không thể hoàn thành thi đợt 1 trong các ngày 7-8/7. Tập trung cao độ cho kỳ thi, đặt lên hàng đầu yêu cầu đảm bảo an toàn cho thí sinh, cán bộ làm thi và các điểm thi là vấn đề đang được đặc biệt quan tâm.
Công bố đối sánh điểm thi tốt nghiệp Trung học phổ thông và điểm học bạ lớp 12

Công bố đối sánh điểm thi tốt nghiệp Trung học phổ thông và điểm học bạ lớp 12

(LĐTĐ) Từ kết quả thi tốt nghiệp Trung học phổ thông và đối sánh trung bình điểm thi với trung bình điểm học bạ lớp 12, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu, nếu môn nào, ở tỉnh/thành phố nào kết quả còn thấp và có sự chênh lệch lớn thì cần tiếp tục điều chỉnh việc dạy học để nâng cao chất lượng.
Xem thêm
Phiên bản di động