Khẩn trương giải quyết dứt điểm vụ đấu giá 3 mỏ cát Châu Sơn, Liên Mạc, Tây Đằng - Minh Châu

Liên quan đến vụ đấu giá 3 mỏ cát Châu Sơn, Liên Mạc, Tây Đằng - Minh Châu (Hà Nội) hồi tháng 11/2023 có giá trúng lên đến gần 1.700 tỷ đồng, cao gấp 70 lần so với giá khởi điểm, ngày 4/5/2024, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Trọng Đông đã ký Văn bản số 1328/UBND-TNMT gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường báo cáo về kết quả đấu giá quyền khai thác khoáng sản 3 mỏ cát trên.

Theo đó, căn cứ kết quả kiểm tra, UBND thành phố Hà Nội yêu cầu Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và UBND Thành phố; thực hiện ngay các biện pháp quản lý Nhà nước đối với kết quả đấu giá 3 mỏ cát trên sau khi đã kiểm tra, rà soát theo đúng quy định pháp luật; khẩn trương rà soát, thực hiện đầy đủ các quy trình, thủ tục để tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản đối với 3 mỏ cát nêu trên, báo cáo kết quả trước ngày 12/6/2024.

UBND thành phố Hà Nội cũng giao Thanh tra Thành phố, Sở Tư pháp, Sở Tài chính, Công an Thành phố tiếp tục theo dõi, hỗ trợ Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện nhiệm vụ nêu; kịp thời báo cáo UBND Thành phố các nội dung khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền, báo cáo kết quả trước ngày 12/6/2024.

Tiếp đó, ngày 20/6/2024, tại Văn bản số 7443/VP-TNMT của Văn phòng UBND Thành phố, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Trọng Đông đã có ý kiến chỉ đạo "Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội thực hiện dứt điểm các nhiệm vụ được UBND Thành phố giao tại các Văn bản số 1325/UBND-TNMT ngày 4/5/2024, số 6536/VP-TNMT ngày 31/5/2024; báo cáo kết quả trước ngày 2/7/2024.

Tuy nhiên, đến nay, UBND thành phố Hà Nội chưa nhận được báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ của Sở Tài nguyên và Môi trường về nội dung trên…

Ảnh minh họa.

Do đó, mới đây Văn phòng UBND thành phố Hà Nội đã có Văn bản số 10061/VP-TNMT về chỉ đạo của Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Trọng Đông liên quan đến đấu giá quyền khai thác khoáng sản 3 mỏ cát Châu Sơn, Liên Mạc, Tây Đằng - Minh Châu.

Cụ thể, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Trọng Đông yêu cầu Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội khẩn trương giải quyết dứt điểm việc thực hiện Công điện số 1087/CĐ-TTg ngày 11/11/2023 của Thủ tướng Chính phủ; báo cáo UBND Thành phố kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao tại các văn bản số 1325/UBND-TNMT ngày 4/5/2024; số 6536/VP-TNMT ngày 31/5/2024; số 7443/VP-TNMT ngày 20/6/2024 của Văn phòng UBND Thành phố, yêu cầu đơn vị hoàn thành trong tháng 8/2024.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố cũng giao Thanh tra Thành phố phối hợp chặt chẽ với Sở Tài nguyên và Môi trường trong quá trình thực hiện nội dung nêu trên.

Trước đó, ngày 12/8, UBND Thành phố đã có báo cáo số 292/BC-UBND gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc triển khai thực hiện Công điện số 1087/CĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác đấu giá quyền khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường.

Trong báo cáo, UBND Thành phố cho biết, căn cứ vào các quy định của pháp luật từ công tác lập đề án, khảo sát, đánh giá trữ lượng, thi công thực hiện đề án, khảo sát, đánh giá trữ lượng mỏ đến công tác lập hồ sơ và tổ chức phiên đấu giá quyền khai thác khoáng sản ngày 5 và 6/11/2023 đối với 3 mỏ cát nêu trên đã được các cơ quan chức năng của thành phố Hà Nội tổ chức thực hiện theo đúng quy trình, rõ ràng, chặt chẽ, khách quan và bảo đảm an ninh trật tự, đúng quy định của pháp luật. Hiện tại, thành phố Hà Nội chưa phê duyệt kết quả trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản cho tổ chức, cá nhân nào.

Báo cáo cũng phân tích rõ, giá cát chưa khai thác (trong trường hợp này là giá trúng đấu giá quyền khai thác cát đối với 3 mỏ cát: Tây Đằng - Minh Châu, Châu Sơn, Liên Mạc lần lượt là 180.500 đồng/m3, 564.500 đồng/m3, 800.000 đồng/m3). Đối chiếu với giá vật liệu xây dựng cát san lấp và cát xây dựng đến chân công trình tại địa bàn Hà Nội do Sở Xây dựng công bố: Cát đen đổ nền 179.000 đồng/m3 - 195.000 đồng/m3, cát xây dựng là 183.000 đồng/m3 - 202.000 đồng/m3.

Như vậy, theo cách hiểu thông thường, 1m3 cát chưa khai thác (theo giá trúng đấu giá) đã cao hơn, thậm chí cao gấp nhiều lần so với giá cát đến chân công trình tại địa bàn Hà Nội. Điều này dẫn đến các dự án khai thác cát tại 3 mỏ cát này không thể có lợi nhuận khi các đơn vị thực hiện khai thác với trữ lượng cát sẽ được cấp phép. Khi xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư, các dự án đầu tư sẽ vừa không đạt tiêu chí về lợi nhuận kinh tế, lại tác động xấu đến an ninh kinh tế và trật tự xã hội.

Đặc biệt, theo quy định của Luật Khoáng sản, sau khi được cấp Quyết định chủ trương đầu tư, đơn vị lập hồ sơ, trình cấp thẩm quyền phê duyệt cấp Giấy phép khai thác khoáng sản sẽ có bất cập khi không đáp ứng điều kiện về vốn chủ sở hữu. Cụ thể, vốn chủ sở hữu của 3 đơn vị tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản đủ điều kiện để tham gia đấu giá do đáp ứng tiêu chí cao hơn 30% tổng vốn đầu tư của các dự án khai thác khoáng sản đã được phê duyệt trên địa bàn Hà Nội.

Tuy nhiên, sau cuộc đấu giá tại 3 mỏ cát trên, vốn chủ sở hữu của 3 đơn vị trúng đấu giá nhỏ hơn 30% giá trúng đấu giá nên sẽ nhỏ hơn 30% tổng vốn đầu tư của dự án khai thác khoáng sản mà đơn vị phải lập sau khi trúng đấu giá. Do vậy, không đủ điều kiện cấp phép theo quy định tại Điều 53 Luật Khoáng sản: "Nguyên tắc và điều kiện cấp Giấy phép khai thác khoáng sản: Tổ chức, cá nhân được cấp Giấy phép khai thác khoáng sản phải có vốn chủ sở hữu ít nhất bằng 30% tổng số vốn đầu tư của dự án đầu tư khai thác khoáng sản".

Từ các nội dung bất cập nêu trên và do quy định về điều kiện tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại Nghị định số 22/NĐ-CP của Chính phủ và điều kiện cấp phép khai thác theo Luật Khoáng sản; điều kiện phê duyệt chủ trương đầu tư theo Luật Đầu tư chưa bao quát hết nội dung khi giá cấp quyền khai thác được trả quá cao như trường hợp tại 3 mỏ cát nêu trên, dẫn đến đơn vị đủ điều kiện tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản, nhưng khi giá trúng quá cao, dẫn đến dự án không có lợi về kinh tế và xã hội thì không đủ điều kiện phê duyệt chấp thuận chủ trương đầu tư. Đồng thời, tiêu chí vốn chủ sở hữu lúc này cũng không đủ điều kiện cấp Giấy phép khai thác khoáng sản.

Do đây là nội dung cần thận trọng, xin ý kiến các bộ, ban, ngành liên quan, UBND thành phố Hà Nội tiếp tục giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì rà soát và lấy ý kiến các cơ quan để thực hiện các biện pháp quản lý Nhà nước, xử lý dứt điểm đối với kết quả đấu giá 3 mỏ cát đã được kiểm tra, rà soát theo quy định…