Đô thị hóa và áp lực phát triển

	25% dân số Việt Nam đang bị thừa cân, béo phì
	10 sự kiện tiêu biểu của ngành Dân số năm 2014
	Trường chuẩn quốc gia ở Hà Nội hụt hơi vì … dân số tăng

Dân số tăng nhanh

Sau hơn 10 năm triển khai Pháp lệnh Dân số, cơ cấu dân số của Thủ đô có thay đổi mạnh mẽ, chất lượng dân số từng bước được nâng cao. Tuy nhiên, vấn đề này cũng đang gặp không ít khó khăn như quy mô dân số lớn (cao thứ 2 cả nước), biến động dân số nhiều, đặc biệt là chênh lệnh giới tính khi sinh cao và xu hướng sinh con thứ 3 trở lên gia tăng. Trao đổi với PV, ông Tạ Quang Huy, Chi cục trưởng Chi cục Dân số và Kế hoạch hóa gia đình Hà Nội, cho biết, quy mô dân số mỗi năm tăng tương đương một huyện lớn, là bài toán khó đặt ra cho phát triển kinh tế, xã hội Thủ đô trong giai đoạn tới.

Đơn cử như tại phường Vĩnh Tuy, phường có diện tích rộng nhất trong số 20 phường thuộc quận Hai Bà Trưng (với diện tích 1,63 km2), trong mấy năm qua, dân số của phường tăng lên đột biến khiến hạ tầng quá tải. Theo ông Nguyễn Anh Hào, Phó Chủ tịch MTTQ, Trưởng ban Thanh tra nhân dân phường Vĩnh Tuy, hiện Vĩnh Tuy có trên 4 vạn dân, tuy nhiên đây mới chỉ là con số hiện tại, nếu dự tính đủ cả số lượng căn hộ xây mới của các dự án trên địa bàn phường đang và sẽ đưa vào sử dụng trong thời gian sắp tới số dân sẽ tăng lên tới khoảng 8 vạn người. “Phường hiện có 22 khu dân cư với 74 tổ dân phố, do dân cư quá đông nên chúng tôi đang đề nghị HĐND thành phố cho thành lập thêm 9 tổ dân phố mới”, ông Hào cho biết.

Tại phường Láng Hạ (quận Đống Đa), theo ông Nguyễn Cảnh Quang, Phó Chủ tịch UBND phường, gần 10 năm qua, dân số trên địa bàn phường đã tăng từ 2,2 vạn lên trên 3,2 vạn người. Đó là chưa kể tới khoảng 7.000 người tạm trú trên địa bàn như học sinh, sinh viên, người lao động. Cũng theo báo cáo của Chi cục Dân số và Kế hoạch hóa gia đình, những nơi mật độ dân cư đô thị tăng nhanh nhất khu vực Hà Nội là những quận nội đô lâu đời như Đống Đa, Hai Bà Trưng và Hoàn Kiếm, với mật độ dân cư trên 40.000 người/km2. Đống Đa và Hai Bà Trưng đều tăng thêm 100.000 người mỗi quận, trong khi thực tế diện tích xây dựng không tăng.

Nhiều áp lực

Sau 4 lần điều chỉnh địa giới hành chính, Hà Nội trở thành một trong 17 thủ đô có quy mô lớn trên thế giới. Năm 1954, Hà Nội có 53.000 dân sinh sống và đến năm 2015 thì con số này đã là gần 7,6 triệu người, chưa kể gần 1 triệu người không đăng ký hộ khẩu thường trú. Riêng Bệnh viện Bạch Mai, trung bình mỗi ngày có khoảng 1 vạn người đến khám và chữa bệnh. Còn theo thống kê của Tổng Cty vận tải Hà Nội, mỗi ngày đơn vị này phải vận chuyển cả chục vạn người… Sự quá tải về dân số đã và đang là vấn đề cấp bách ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội và tác động lớn đến chất lượng cuộc sống của người dân.

Theo tính toán, hiện tại có sự chênh lệch khá lớn giữa dân số các quận nội thành với các huyện ngoại thành. Do đó, cần có sự phân bố dân cư hợp lý, quan tâm nhiều hơn đến các vùng ven đô, nhất là các huyện nghèo, hạn chế tối đa việc tăng dân số ở các vùng lõi, vùng trung tâm, di dời các trường đại học, cơ sở công nghiệp, bệnh viện ra vùng ngoại ô, khuyến khích phát triển các thành phố vệ tinh…

Trao đổi về vấn đề này, TS. Đào Ngọc Nghiêm, Hội Quy hoạch phát triển đô thị Hà Nội, cho rằng, một số cơ sở công nghiệp, bệnh viện, trường đại học, cao đẳng, trụ sở bộ, ngành đã không phù hợp tồn tại trong nội đô, cần được kiên quyết di dời. Cùng đó là cần có đột phá về cải tạo, phát triển hạ tầng. Đã đến lúc, các nhà hoạch định chính sách cần nghiêm túc tính toán để có sự hài hòa giữa tăng dân số với phát triển kinh tế xã hội. Mỗi dự án được cấp phép, mỗi khu đô thị mới mọc lên, các trung tâm thương mại mới ra đời… đều phải cân nhắc xem đặt ở vị trí nào cho phù hợp. “Thủ đô văn minh, hiện đại nhưng chất lượng sống mới là điều quan trọng”, TS. Nghiêm nhấn mạnh.

Tuấn Trần