Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, kiên quyết khắc phục tình trạng dự án chờ mặt bằng

Trước đó, Hội nghị đã tập trung thảo luận về công tác lãnh đạo, chỉ đạo; tập trung nguồn lực; cơ chế, chính sách, thủ tục và các công việc liên quan giải ngân đầu tư công, nhất là những vấn đề cần khắc phục để thúc đẩy giải ngân.

Các đại biểu khẳng định các cơ chế, chính sách liên quan đầu tư công, cũng như các khó khăn, vướng mắc đều đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tháo gỡ, xử lý.

Đặc biệt, các bộ, ngành, cơ quan, địa phương giải ngân đầu tư công chậm thừa nhận nguyên nhân giải ngân chậm một phần do yếu tố khách quan như thiên tai, thời tiết, có độ trễ khi thực hiện sắp xếp chính quyền địa phương, một phần do công tác chuẩn bị đầu tư mất nhiều thời gian, một số dự án đặc thù cần có quy trình, đầu tư còn dàn trải, thậm chí có hiện tượng chia nhỏ dự án…

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá cao các bộ, ngành, địa phương đã báo cáo, đánh giá đầy đủ, rõ ràng tình hình giải ngân đầu tư công.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Đặc biệt tại hội nghị, các đại biểu đã thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế cần khắc phục để thúc đẩy đầu tư công; yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động khắc phục, nhất là triển khai thực hiện các nhiệm vụ giải ngân đầu tư công mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết nhiệm vụ năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Chính phủ với chính quyền địa phương vào sáng 8/1 vừa qua.

Thủ tướng điểm lại kết quả từ đầu nhiệm kỳ đến nay đã giải ngân vốn đầu tư công đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55%, với số tuyệt đối tăng 1,2 triệu tỷ đồng so với giai đoạn trước; đầu tư không dàn trải, số dự án sử dụng ngân sách Trung ương giảm từ 11.000 ở giai đoạn 2016-2020 xuống còn 4.600 dự án trong giai đoạn 2021-2025.

Hoàn thành 3.345km đường bộ cao tốc tuyến chính, cơ bản hoàn thành kết nối thông suốt trục cao tốc Bắc-Nam phía Đông từ Cao Bằng đến Cà Mau; hoàn thành 1.711km đường ven biển; khánh thành nhiều sân bay, cảng biển; triển khai mạnh mẽ, quyết liệt đường sắt cao tốc, đường sắt kết nối với Trung Quốc, đường sắt đô thị; các nhà máy điện hạt nhân; các trung tâm tài chính quốc tế; khu thương mại tự do; khu kinh tế qua biên giới...

Riêng năm 2025, tổ chức 3 lễ khởi công và khánh thành đồng loạt 564 dự án, công trình trọng điểm trên toàn quốc, tổng vốn đầu tư trên 5,12 triệu tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách Nhà nước khoảng 25%...

Chỉ đạo các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Trưởng ngành, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh xác định rõ giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm; nêu cao tinh thần trách nhiệm, phát huy vai trò của người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện; thường xuyên rà soát, đôn đốc, kịp thời phát hiện và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh của từng dự án, nhất là các dự án trọng điểm; cá thể hóa trách nhiệm đến từng cá nhân; coi kết quả giải ngân là một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của tổ chức, cá nhân.

Yêu cầu thực hiện các thủ tục đầu tư đơn giản nhất, thuận lợi nhất, hiệu quả nhất, tránh tiêu cực, tham nhũng, lãng phí, mang lại lợi ích cho quốc gia, dân tộc, tránh rủi ro trong triển khai các dự án, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu phát huy vai trò các Tổ công tác của thành viên Chính phủ về đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu, xây dựng hạ tầng, thúc đẩy tăng trưởng, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công; và các Tổ công tác về đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công tại các bộ, ngành, địa phương.

Toàn cảnh Hội nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Các bộ, cơ quan, địa phương phân công cụ thể lãnh đạo phụ trách, theo dõi giải ngân từng dự án, nhóm dự án gắn với đánh giá kết quả công tác theo Quy định số 366 của Bộ Chính trị; đề cao kỷ luật, kỷ cương, chủ động, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, xử lý vướng mắc phát sinh ngay tại đơn vị, công trường; xác định rõ tồn tại, yếu kém của từng khâu trong chỉ đạo, điều hành, quản lý đến tổ chức thực hiện ở từng dự án; từ đó có giải pháp xử lý kịp thời vướng mắc nhất là thủ tục đầu tư, đền bù giải phóng mặt bằng, nghiệm thu, thanh quyết toán, giải quyết nguyên vật liệu...

“Xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu cố tình gây khó khăn, cản trở làm chậm tiến độ giao vốn, giải ngân vốn; kiểm điểm, xử lý nghiêm minh hành vi tham nhũng, tiêu cực, các cán bộ yếu kém, tiêu cực, không hoàn thành nhiệm vụ được giao", Thủ tướng lưu ý.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng dự án chờ mặt bằng; huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc; phát huy vai trò của các tổ chức chính trị-xã hội; công bố thông tin đầy đủ, công khai, minh bạch, nhất là bảng giá đất, giá đền bù...; tăng cường tuyên truyền vận động nhân dân, tạo đồng thuận triển khai các dự án.

Về vấn đề nguyên vật liệu, Thủ tướng chỉ đạo thực hiện quyết liệt, hiệu quả về các cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất, khoáng sản; khẩn trương, kịp thời rà soát, cập nhật, công bố giá cả vật liệu xây dựng; chủ động có phương án bảo đảm vật liệu xây dựng đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu của các dự án, đặc biệt là dự án giao thông quan trọng quốc gia, trọng điểm, liên vùng. Cùng với đó, kịp thời xây dựng, áp dụng giá nguyên vật liệu phù hợp với tình hình, theo thời gian thực.

Chỉ đạo việc giao vốn, phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách Nhà nước năm 2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương giao ngay cho các nhiệm vụ, dự án theo đúng quy định với tinh thần có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên cho các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia.

"Đảm bảo số dự án đầu tư công sử dụng vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026-2030 là 3.000 dự án; chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải", Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động rà soát toàn bộ các dự án được giao vốn ngay từ đầu năm để xác định khả năng giải ngân; kịp thời điều chỉnh đối với các công trình, dự án không có khả năng giải ngân hoặc giải ngân không hết số vốn được giao chuyển cho các công trình, dự án khác có khả năng giải ngân tốt, có nhu cầu bổ sung vốn.

Các đại biểu tham dự Hội nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện hồ sơ thanh toán khối lượng được hoàn thành; đồng thời yêu cầu Bộ Tài chính chỉ đạo Kho bạc nhà nước kịp thời thanh toán cho các nhà thầu, chủ đầu tư khi có đủ hồ sơ.

Các bộ, ngành, địa phương lựa chọn nhà tư vấn, nhà thầu thi công phải có đầy đủ năng lực theo yêu cầu, ưu tiên lựa chọn các đơn vị sử dụng công nghệ hiện đại, chuyển đổi số trong triển khai dự án; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý đầu tư công, nhất là trong xử lý thủ tục, thẩm định dự án, kiểm soát chi, hồ sơ giải ngân; xây dựng bộ chỉ tiêu đánh giá kết quả giải ngân đầu tư công của các bộ, ngành, địa phương theo tiến độ, tỷ lệ giải ngân cụ thể theo tháng, quý.

Đặc biệt quan tâm việc triển khai các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn xử lý các vấn đề phát sinh, không trông chờ, ỷ lại; phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm, hoàn thành mục tiêu giải ngân đầu tư công năm 2025 và năm 2026.