Đảm bảo nơi ở an toàn cho người lao động

Điều kiện nhà ở thiếu thốn trầm trọng

Theo số liệu báo cáo của Tổng LĐLĐ Việt Nam, hiện nay cả nước có 3,78 triệu công nhân lao động trực tiếp trong các khu công nghiệp, khu chế xuất, trong số đó có khoảng 1,8 triệu lao động có nhu cầu về nhà ở. Tuy nhiên, kết quả phát triển nhà ở xã hội cho công nhân chưa đáp ứng được nhu cầu.

Đơn cử tại Hà Nội, hiện các dự án nhà ở của Thành phố chỉ đáp ứng gần 30% nhu cầu của công nhân lao động, còn lại hơn 70% đang phải thuê nhà trọ trong điều kiện sinh hoạt không được đảm bảo.

Nhiều công nhân vẫn phải thuê ở những khu nhà trọ thiếu an toàn, không đảm bảo điều kiện sống. Ảnh minh họa.

Khu công nghiệp Bắc Thăng Long là nơi được Hà Nội triển khai dự án thí điểm xây dựng nhà ở cho công nhân thuê tại xã Kim Chung, huyện Đông Anh cách đây khoảng 15 năm. Dự án được thành phố Hà Nội triển khai trên diện tích 20ha, với thiết kế được phê duyệt bao gồm 28 đơn nguyên nhà. Hiện khu nhà ở có khoảng 9.000 công nhân đang sinh sống, tuy nhiên qua thời gian dài, hạ tầng kỹ thuật ở khu nhà ở hiện đã xuống cấp không được sửa chữa, bảo trì thường xuyên, gây bất cập cho người thuê.

Do số lượng doanh nghiệp rất nhiều lên đến 4.000 doanh nghiệp, dự án thí điểm xây dựng nhà ở cho công nhân thuê không đủ cho toàn bộ công nhân tại khu công nghiệp trên địa bàn huyện Đông Anh. Đa phần công nhân lao động đều thuê những căn phòng nhỏ mặc dù vẫn biết ở đó thiếu những điều kiện đảm bảo an toàn về an ninh, phòng chống cháy nổ… Tại các khu nhà trọ này, công trình phúc lợi công cộng như trường Mầm non công lập còn thiếu, nhà văn hóa, khu thể thao và khu vui chơi giải trí, các điểm sinh hoạt phục vụ công nhân lao động ở các khu công nghiệp tập trung hầu như chưa có.

Thiếu nhà ở trong các khu công nghiệp là một trong nhiều nguyên nhân khiến công nhân tìm thuê và mua những căn hộ thiếu an toàn, không bảo đảm điều kiện sống. Trong nội dung báo cáo tổng hợp kiến nghị của đoàn viên, người lao động và tổ chức Công đoàn đối với Đảng, Nhà nước của Tổng LĐLĐ Việt Nam, đoàn viên, người lao động kiến nghị Đảng và Nhà nước tiếp tục ban hành các chủ trương, chính sách thúc đẩy người lao động có việc làm bền vững, lương đủ sống và đảm bảo an sinh xã hội, phúc lợi xã hội cho người lao động. Trong đó, huy động nguồn lực toàn xã hội thúc đẩy “Đề án một triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030”; quan tâm quy hoạch, xây dựng trường học, cơ sở khám chữa bệnh nơi có đông công nhân…

Thúc đẩy đoàn viên, người lao động gắn bó với doanh nghiệp

Trước những kiến nghị, vấn đề bức xúc của công nhân lao động về nhà ở, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã tham mưu đề xuất Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1729/QĐ-TTg ngày 4/11/2020 sửa đổi Quyết định số 655/QĐ-TTg ngày 12/5/2017 phê duyệt Đề án “Đầu tư xây dựng các thiết chế của công đoàn tại các khu công nghiệp, khu chế xuất”, phối hợp với các cơ quan, địa phương, đơn vị tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh việc triển khai xây dựng thiết chế công đoàn tại các khu công nghiệp, khu chế xuất; tích cực nghiên cứu, tham gia đề xuất Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ các khó khăn về phát triển nhà ở dành cho công nhân, lao động, trực tiếp là Luật Nhà ở (sửa đổi), các luật liên quan như Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất một triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030”.

Ảnh minh họa.

Mới đây tại Kỳ họp thứ 6, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi), trong đó cho phép Tổng LĐLĐ Việt Nam là cơ quan chủ quản dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn tài chính công đoàn cho công nhân, người lao động thuộc đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội thuê. Việc quy định Tổng LĐLĐ Việt Nam là cơ quan chủ quản dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội giúp bổ sung nguồn lực đầu tư phát triển nhà ở xã hội. Đồng thời, hy vọng sẽ phát huy vai trò, trách nhiệm của Tổng LĐLĐ Việt Nam trong việc chăm lo, bảo đảm an sinh xã hội, nhất là quyền có chỗ ở, nâng cao chất lượng cuộc sống và thu hút công nhân, người lao động tham gia tổ chức Công đoàn.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Ngọ Duy Hiểu - Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam cho biết, việc đề xuất Tổng LĐLĐ Việt Nam là cơ quan chủ quản dự án đầu tư nhà ở xã hội cho người lao động được thuê là đề xuất kiên trì, quyết liệt của tổ chức Công đoàn trên cơ sở thực tiễn thực hiện Quyết định số 655/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đầu tư xây dựng các thiết chế của công đoàn tại các khu công nghiệp, khu chế xuất”.

Theo Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, thời quan qua, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã thử nghiệm, xây dựng thiết chế công đoàn trong đó có khu nhà ở Hà Nam. Đến nay, đây là khu nhà ở chất lượng được đoàn viên, người lao động ủng hộ. Với tư cách là tổ chức đại diện cho người lao động, trước vấn đề bức xúc của người lao động về nhà ở thì Công đoàn phải tham gia. Tổng LĐLĐ Việt Nam đã có kinh nghiệm về triển khai Dự án thiết chế Công đoàn, có Ban Quản lý Dự án thiết chế công đoàn, có nguồn vốn chuẩn bị của tổ chức Công đoàn. Với kinh nghiệm sẵn có, thời gian tới, khi ban hành Nghị định, Tổng LĐLĐ Việt Nam sẽ tham gia tích cực để có Nghị định hướng dẫn một cách cụ thể nhằm thực hiện quyền năng của mình.

“Chúng tôi tiếp tục nghiên cứu thu xếp nguồn vốn, lựa chọn địa bàn, ưu tiên những nơi có đông công nhân hoặc vùng khó khăn, tiếp tục nâng cao năng lực của Ban Quản lý thiết chế Công đoàn để đảm bảo Ban Quản lý dự án được thực hiện trong bối cảnh có thể tổ chức nhiều dự án hơn trước đây; đồng thời phối hợp tích cực với các địa phương để đảm bảo nguồn đất, có địa điểm để tổ chức xây dựng. Quan điểm của Tổng LĐLĐ Việt Nam dù có xây dựng thiết chế công đoàn nhưng vẫn tập trung nhiệm vụ đầu tiên là chăm lo, đại diện bảo vệ quyền lợi của người lao động, những nội dung truyền thống mà hiện nay chúng tôi đã làm hiệu quả”, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Ngọ Duy Hiểu nhấn mạnh.