Đại biểu Quốc hội: Cần xác định thế nào là người có thu nhập thấp

Đại biểu Bế Minh Đức (Đoàn tỉnh Cao Bằng) cho rằng, Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) quy định có 12 loại đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.

Nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp là mục tiêu, định hướng chính sách cũng là tiêu chí quan trọng nhất trong việc xác định đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở của Đảng và Nhà nước. Ngày 3/4/2023, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 338 phê duyệt Đề án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp. Mục tiêu của đề án là đến năm 2030 xây dựng được 1 triệu căn nhà ở xã hội, trong đó, đến năm 2025 hoàn thành 428.000 căn.

Đại biểu Bế Minh Đức nêu ý kiến thảo luận

Căn cứ vào những định hướng chính sách của đề án nói trên, đại biểu Bế Minh Đức cho rằng, quy định như Điều 76 là chưa hoàn toàn phù hợp, chưa xác định rõ và chưa đầy đủ đối tượng được hưởng chính sách, trong đó chính sách hỗ trợ quan trọng nhất là nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp.

Trong khi, việc xác định thế nào là người có thu nhập thấp chưa được quy định cụ thể. Do đó, đại biểu Đức đề nghị cần cụ thể hóa tiêu chí người có thu nhập thấp đối với từng đối tượng cụ thể để đảm bảo chính xác, bao quát và công bằng đối với mọi đối tượng được hưởng chính sách và có quy định các hình thức hỗ trợ phù hợp...

Về hình thức thực hiện chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội, hình thức thực hiện chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo khoản 2, khoản 3 Điều 17 là được tặng, cho, hỗ trợ theo chương trình mục tiêu quốc gia hoặc chương trình đầu tư công và nhà ở. Tuy nhiên, trên thực tế, nhóm đối tượng này có nhu cầu về nhà ở xã hội rất lớn, nhưng không được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội.

Các đại biểu dự Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XV

Để góp phần giải quyết nhu cầu hỗ trợ ở khu vực nông thôn còn rất lớn hiện nay, vừa qua các địa phương đã triển khai hai chương trình mục tiêu quốc gia có nội dung hỗ trợ nhà ở cho các hộ nghèo, khó khăn. Tuy nhiên, phạm vi triển khai thực hiện hai chương trình này không bao phủ khắp cả nước mà chỉ thực hiện hỗ trợ đối với hộ nghèo tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi và hộ nghèo, hộ cận nghèo tại các huyện nghèo được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Bên cạnh đó, do nguồn kinh phí được phê duyệt còn hạn chế, số lượng hộ nghèo, hộ cận nghèo cần hỗ trợ về nhà ở lớn nên độ bao phủ của chương trình mục tiêu này đối với các đối tượng thụ hưởng của chương trình vẫn chưa được hết. Do đó, đại biểu Bế Minh Đức đề nghị bổ sung nhóm đối tượng tại khoản 2, khoản 3 Điều 76 được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội để đảm bảo tính khả thi của quy định.

Đại biểu Nguyễn Lâm Thành nêu ý kiến thảo luận

Còn đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Đoàn tỉnh Thái Nguyên) cho rằng, Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) lần này cần điều chỉnh cách tiếp cận nhà ở xã hội theo hướng rộng mở hơn, tức là nhà ở cho xã hội, cho các nhóm đơn vị khác nhau, chứ không đơn thuần bó hẹp là nhà ở xã hội cho một số nhóm đối tượng chính sách.

“Hiện nay, Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) mới chỉ đang quy định cho 12 nhóm đối tượng chính sách và nhóm thu nhập thấp. Trong khi đó, xu hướng chung của các nước thế giới đang tiếp cận theo hướng nhà ở phục vụ cho phát triển xã hội, do vậy, sẽ có rất nhiều phân khúc khác nhau. Đề nghị Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi nên thiết kế nội dung này theo hướng mở”, đại biểu Nguyễn Lâm Thành đề xuất.

Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XV

Đồng tình với quan điểm này, đại biểu Nguyễn Thị Hà (Đoàn tỉnh Bắc Ninh) kiến nghị: “Hiện có nhiều người thu nhập thấp trong thực tế, nhưng không thuộc diện được hỗ trợ, vì vậy, cần mở rộng đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội, quy định rõ tiêu chí xác định đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội là người có thu nhập thấp, bất kể họ là ai, không cần liệt kê 12 loại đối tượng như trong Dự thảo luật Nhà ở (sửa đổi)”.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn tỉnh Hải Dương) cho biết, qua nghiên cứu dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) thấy nhiều nội dung trong dự thảo đã được bổ sung, hoàn thiện so với dự thảo luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 5.

Điều này đã đáp ứng được nhiều nguyện vọng của cử tri và nhân dân, trong đó các chính sách lớn đã được bổ sung kịp thời như các quy định liên quan đến việc quản lý chặt chẽ nhà xây dựng với mục đích cho thuê có nhiều hộ gia đình để phòng tránh hậu quả đáng tiếc trong thời gian qua; đảm bảo đúng mục đích, đúng đối tượng để chính sách này đi vào cuộc sống; bổ sung thêm chế định xây dựng nhà lưu trú cho công nhân trong khu công nghiệp nhằm tạo điều kiện để người lao động an cư, góp phần đảm bảo an sinh xã hội.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nêu ý kiến thảo luận

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, nên mở rộng đối tượng được phép thuê nhà ở xã hội do Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam đầu tư, bởi vì khi dự án đã hoàn thành đầu tư xây dựng, bước vào giai đoạn vận hành cho thuê mà chỉ cho phép công nhân, người lao động thuê sẽ rất dễ dẫn đến tình trạng công nhân, người lao động chưa có nhu cầu thuê hết, thì nhà cho thuê vẫn thừa mà nhiều đối tượng khác thuộc Điều 76 có nhu cầu nhưng không thể thuê do không thuộc đối tượng “công nhân, người lao động”.