Chiến lược phát triển du lịch nông thôn bền vững

Chiều ngày 8/11/2025, tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) đã diễn ra diễn đàn Quốc gia “Du lịch nông thôn gắn với văn minh sinh thái và kiến tạo môi trường sống xanh” do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM tổ chức.

Quang cảnh diễn đàn.

Tại diễn đàn, các nhà khoa học, doanh nghiệp đã chia sẻ, bàn thảo các giải tháo gỡ khó khăn trong cơ chế quản lý, quy hoạch và phát triển sản phẩm du lịch nông thôn; giới thiệu các mô hình thực hành tốt, điểm đến và sản phẩm đặc trưng, phát huy giá trị văn hóa, tri thức bản địa. Đồng thời, đề xuất giải pháp công nghệ, chính sách và khung tiêu chí phát triển du lịch “xanh - thông minh - tuần hoàn - phát thải carbon thấp”, góp phần thúc đẩy ngành du lịch Việt Nam phát triển xanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Để phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn gắn với văn minh sinh thái và môi trường sống xanh, nhiều chuyên gia khuyến nghị việc ban hành chính sách của Nhà nước cần chú trọng đến 9 nhóm trọng tâm gồm phát triển kinh tế nông nghiệp đa giá trị; hoàn thiện tiêu chí OCOP cho du lịch nông nghiệp - nông thôn; xây dựng tư duy và tiêu chí xanh; bảo tồn kiến trúc, bản sắc địa phương; xác định cộng đồng là chủ thể sáng tạo; thu hút nguồn nhân lực trẻ; lấy du lịch làm đại sứ cho sản phẩm nông nghiệp; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; và liên kết vùng - hợp tác công tư.

Ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp phát biểu tại diễn đàn.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (Bộ NN&MT) cho biết: Du lịch nông thôn không chỉ là động lực phát triển nông nghiệp bền vững mà còn là nền tảng kiến tạo môi trường sống xanh cho cộng đồng, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hướng mạnh mẽ tới tăng trưởng xanh và cam kết Net zero vào năm 2050.

Thông qua sự kiện này, các liên kết mới giữa doanh nghiệp, địa phương và người dân sẽ hình thành, góp phần tạo ra nhiều sản phẩm du lịch hấp dẫn; qua đó giúp nâng cao thu nhập cho người dân và kiến tạo một tương lai hài hòa giữa kinh tế và sinh thái, hướng tới thịnh vượng bền vững.

Trong khi đó, theo TS Lê Hoàng Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM: Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hiện đại hóa, du lịch, nông nghiệp và nông thôn ngày càng khẳng định vai trò quan trọng, trở thành một định hướng phát triển bền vững của ngành du lịch Việt Nam. Điều này góp phần nâng cao thu nhập, thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, đồng thời giúp bảo tồn bản sắc văn hóa, phát huy giá trị tài nguyên tự nhiên và tri thức bản địa, những “tài sản xanh” vô cùng quý giá của nông thôn Việt Nam.

Cũng theo TS Lê Hoàng Dũng: Việt Nam hiện có hơn 60% dân số sinh sống tại nông thôn, sở hữu nguồn tài nguyên sinh thái phong phú, cảnh quan đặc sắc và truyền thống sản xuất lâu đời. Đây chính là nền tảng quan trọng để phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng, nơi du khách có thể trải nghiệm, học hỏi và chia sẻ cùng cộng đồng địa phương.

Khách du lịch tham quan làng nước nổi Tân Lập, Long An (nay là tỉnh Tây Ninh).

Còn theo PGS.TS Phạm Trung Lương: Nhà nước cần có cơ chế khuyến khích phát triển du lịch nông thôn bền vững, với sự tham gia chủ động của cộng đồng địa phương. Đổi mới tư duy quy hoạch nông thôn, đặc biệt tại các vùng có tiềm năng du lịch gắn với giá trị văn hóa bản địa. Kết hợp nâng cao năng lực quản lý điểm đến và hạ tầng nông thôn để đáp ứng nhu cầu phát triển, thích ứng với biến đổi khí hậu. Cùng với đó cần chú trọng phát triển du lịch xanh, lấy du lịch sinh thái làm trọng tâm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ xanh - thông minh; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đủ trình độ, kỹ năng.