Công ước Hà Nội sẽ tạo ra một khuôn khổ pháp lý toàn cầu

Mở đầu bài phát biểu, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres bày tỏ, trong chuyến thăm gần đây nhất đến Việt Nam vào năm 2022, ông đã một lần nữa nhận thấy tầm nhìn truyền cảm hứng hướng tới tương lai và vai trò sống còn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres phát biểu.

Điều này khiến Hà Nội trở thành địa điểm đăng cai hoàn toàn phù hợp cho thời khắc này. Đây là một thành phố biểu trưng cho tinh thần của kỷ nguyên số: Đổi mới sáng tạo, nắm bắt cơ hội và tăng cường kết nối. Liên hợp quốc tự hào được hợp tác cùng Việt Nam để biến ngày hôm nay thành hiện thực.

Theo ông António Guterres, chúng ta đang sống trong một thời đại của những thay đổi công nghệ vượt bậc. Hàng hóa và dịch vụ được luân chuyển chỉ bằng một cú nhấp chuột. Tuy nhiên, mọi cuộc cách mạng công nghệ đều có mặt trái của nó.

Trong những năm qua, không gian mạng đã trở thành mảnh đất màu mỡ cho tội phạm, giúp chúng mở rộng phạm vi hoạt động chưa từng có và di chuyển với tốc độ không thể tưởng tượng nổi chỉ một thập kỷ trước.

Hằng ngày, các thủ đoạn lừa đảo tinh vi chiếm đoạt tài sản của nhiều gia đình, phá hủy sinh kế và bòn rút hàng tỷ đô la từ các nền kinh tế. Những nội dung xâm hại tình dục trẻ em khủng khiếp để lại những sang chấn tâm lý vĩnh viễn. Các dòng tiền bất hợp pháp được che giấu qua tiền mã hóa và giao dịch kỹ thuật số đang tài trợ cho các hoạt động buôn bán ma túy, vũ khí và khủng bố. Các doanh nghiệp, bệnh viện... bị tê liệt bởi các cuộc tấn công bằng mã độc tống tiền...

Thiệt hại không chỉ dừng lại ở mặt tài chính. Nó làm xói mòn lòng tin vào các thể chế, hủy hoại nền pháp quyền và gây ra những tổn hại thực tế. Trên không gian mạng, không một ai an toàn cho đến khi tất cả mọi người đều an toàn. Lỗ hổng an ninh ở bất cứ đâu cũng có thể khiến người dân và các tổ chức ở mọi nơi gặp nguy hiểm.

Các đại biểu quốc tế tham dự Lễ mở ký và Hội nghị cấp cao Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng - Công ước Hà Nội.

Theo Tổng Thư ký Liên hợp quốc, đó là lý do chúng ta cần một phản ứng tập thể mạnh mẽ trên toàn cầu. Cho đến nay, thế giới vẫn thiếu một khuôn khổ pháp lý chung để thống nhất các nỗ lực. Nhưng sau 5 năm đàm phán phức tạp, các quốc gia thành viên đã cho ra đời hiệp ước tư pháp hình sự đầu tiên trong hơn hai thập kỷ qua.

Vì vậy, ông António Guterres khẳng định, Công ước của Liên hợp quốc về tội phạm mạng là một công cụ mạnh mẽ, có tính ràng buộc pháp lý nhằm củng cố hệ thống phòng thủ tập thể của chúng ta trước tội phạm mạng. Đây là lời cam kết rằng các quyền con người cơ bản như quyền riêng tư, nhân phẩm và sự an toàn phải được bảo vệ cả ngoài đời thực lẫn trên mạng. Đây là minh chứng cho sức mạnh bền bỉ của chủ nghĩa đa phương trong việc cung cấp các giải pháp. Và đây là sự khẳng định rằng không một quốc gia nào, dù ở bất kỳ trình độ phát triển nào, sẽ bị bỏ lại đơn độc và không được bảo vệ trước tội phạm mạng.

Nói về đột phá lớn của Công ước, ông António Guterres cho biết, một trong những điểm quan trọng nhất là việc chia sẻ bằng chứng kỹ thuật số xuyên biên giới. Đây vốn là một trở ngại lớn đối với công lý, khi thủ phạm ở một quốc gia, nạn nhân ở quốc gia khác và dữ liệu được lưu trữ ở một nước thứ ba. Theo đó, Công ước cung cấp một lộ trình rõ ràng để các nhà điều tra và công tố viên cuối cùng cũng vượt qua được rào cản này. Đây cũng là một thắng lợi cho các nạn nhân của lạm dụng trực tuyến.

Lần đầu tiên trong một hiệp ước quốc tế, hành vi phát tán hình ảnh nhạy cảm khi chưa có sự đồng thuận được công nhận là một tội hình sự. Công ước cũng thúc đẩy các biện pháp bảo vệ nạn nhân một cách mạnh mẽ, bao gồm quyền tiếp cận các biện pháp phục hồi, bồi thường và gỡ bỏ nội dung bất hợp pháp. Bằng cách tạo ra các nghĩa vụ mang tính ràng buộc, Công ước biến những cam kết của chúng ta thành các biện pháp bảo vệ thiết thực.

Giám đốc điều hành Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) Ghada Fathy Ismail Waly phát biểu.

Phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc điều hành Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) Ghada Fathy Ismail Waly khẳng định, việc thông qua và ký kết Công ước là thành tựu mang tính bước ngoặt sau 5 năm đàm phán đầy thử thách; đồng thời bày tỏ cảm ơn Việt Nam vì đã đăng cai và thể hiện vai trò tiên phong trong việc đưa cộng đồng quốc tế đoàn kết lại vì mục tiêu chung là đấu tranh với tội phạm mạng toàn cầu.

Theo bà Waly, một kỷ nguyên mới của tội phạm mạng đã hình thành, với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, tiền điện tử và công nghệ số, khiến các mối đe dọa ngày càng tinh vi và có tính chất xuyên biên giới.

Giám đốc điều hành Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm nhấn mạnh, Công ước Hà Nội sẽ tạo ra một khuôn khổ pháp lý toàn cầu, thống nhất các tiêu chuẩn, chia sẻ và sử dụng bằng chứng điện tử, thúc đẩy hợp tác tư pháp và bảo vệ quyền con người.

Bà Ghada Waly kêu gọi các quốc gia nhanh chóng ký kết, phê chuẩn và thực thi Công ước, đồng thời đầu tư mạnh mẽ vào xây dựng năng lực, khuôn khổ pháp lý và hợp tác quốc tế, đặc biệt hỗ trợ các nước đang phát triển, đồng thời khẳng định UNODC sẽ tiếp tục đồng hành và cung cấp hỗ trợ kỹ thuật để các nước thực hiện Công ước hiệu quả, góp phần xây dựng một không gian mạng an toàn, nhân văn và thịnh vượng hơn.