Chiêm nghiệm về thơ Nguyễn Tiến Thanh trong dòng chảy thơ Việt Nam đương đại

Dịp tháng 10 năm nay, Nhà thơ Nguyễn Tiến Thanh vừa trình làng tập thơ mới “Mật ước thiên thu” (Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2025). Gồm 24 bài thơ lục bát, tác phẩm là sự trở về nhẹ nhàng mà tinh tế của người từng trải - nơi nỗi buồn, thế sự và những chiêm nghiệm nhân sinh được gửi gắm trong nhịp thơ truyền thống.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam chia sẻ tại buổi toạ đàm.

Đánh giá về chất thơ của Nguyễn Tiến Thanh, Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng: "Thơ Tiến Thanh giống như cây trầm - lá vẫn vậy, cây vẫn vậy, nhưng trong ruột cây kết tụ hương thơm. Viễn ca vẫn giữ phong cách truyền thống, song ẩn chứa sự chiêm nghiệm sâu sắc và triết lý đời sống".

Còn PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ - Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương cho biết: "Cần tôn trọng và cổ vũ những người làm thơ hiện đại. Thơ Việt Nam có sức thẩm thấu, tác động đến tình cảm và nhân cách con người. Thơ Nguyễn Tiến Thanh là một sắc thái đặc biệt, cần được giới nghiên cứu, phê bình và học thuật làm rõ hơn".

Chân dung Nhà thơ Nguyễn Tiến Thanh.

Trong khi đó, Nhà phê bình Đỗ Anh Vũ cho rằng: "Lục bát Tiến Thanh có thể gọi là lục bát lãng tử vừa lãng mạn, vừa trẻ trung. Trong đó có hồi quang tuổi trẻ, sự kiêu hãnh mê cuồng của thời sinh viên, có lang bạt gió bụi của kẻ giang hồ từ giảng đường đến thương trường, và khát vọng níu giữ những giá trị tinh khiết giữa thời công nghệ ồn ã".

Nhà thơ Nguyễn Tiến Thanh, sinh năm 1968 tại Vĩnh Phúc, là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hiện giữ cương vị Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Tốt nghiệp Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, ông từng giảng dạy tại đây trước khi chuyển sang làm báo và gắn bó nhiều năm với nghề biên tập, sáng tạo.

Các tác phẩm của Nhà thơ Nguyễn Tiến Thanh.

Ông từng là gương mặt thơ tiêu biểu của phong trào thơ sinh viên Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội cuối thập niên 1980. Thơ của ông khi ấy được chép tay, chuyền nhau trong giảng đường - mộc mạc, tự nhiên nhưng chất chứa cảm xúc và suy niệm.

Giọng thơ Nguyễn Tiến Thanh sớm định hình với cảm xúc chân thành, lối diễn đạt giản dị, không cầu kỳ câu chữ nhưng giàu chiều sâu nhân sinh. Nhà thơ Nguyễn Tiến Thanh cho biết: "Mỗi bài thơ của tôi là một bước đi của cảm xúc và liên tưởng khác nhau". Sau 30 năm làm báo, khi chuyển sang lĩnh vực xuất bản, ông tự nhận mình "cũng phải đổi thay", nhưng tinh thần thi sĩ vẫn nguyên vẹn: coi thơ như cách để sống, để tự soi rọi chính mình.

Song song với sáng tác thơ, Nguyễn Tiến Thanh còn là tác giả của nhiều tập tiểu luận được đánh giá cao về chiều sâu tư tưởng. Mới đây, ông ra mắt tập tiểu luận đồ sộ "Những câu thơ không cần cứu ai nhưng cứu người viết" (2025) - một tác phẩm gồm 630 trang và 165 "khúc" bàn luận về thơ và người làm thơ.

Tại tọa đàm, các nhà văn, nhà thơ và giới nghiên cứu đã cùng chia sẻ nhiều góc nhìn, đánh giá và cảm nhận sâu sắc về thơ Nguyễn Tiến Thanh - một giọng thơ riêng biệt, giàu nhân bản và đóng góp đáng kể vào dòng chảy thơ Việt Nam đương đại.