Các nhân sĩ, trí thức, người tiêu biểu đóng góp ý kiến vào dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)

Phát biểu khai mạc Hội nghị, bà Trương Thị Ngọc Ánh, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết, Luật Đất đai năm 2013 đã thể chế chủ trương, quan điểm của Đảng và các quy định Hiến pháp năm 2013 về đất đai, tạo hành lang pháp lý trong công tác tổ chức, quản lý, sử dụng đất. Tuy nhiên, gần 10 năm qua, bên cạnh những ưu điểm thì Luật Đất đai đã bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập.

Do đó, việc sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Đất đai, đồng thời bổ sung các chính sách mới để điều chỉnh một số nội dung phát sinh trong thực tiễn là cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý và sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên, nguồn lực đất đai, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.

Quang cảnh hội nghị.

Nhằm phát huy tối đa trí tuệ của đội ngũ nhân sĩ, trí thức, luật gia, người tiêu biểu các dân tộc thiểu số, chức sắc tôn giáo các chuyên gia, nhà khoa học tham gia ý kiến vào dự thảo bảo đảm chất lượng, hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu, mục đích của Hội nghị, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trương Thị Ngọc Ánh đề nghị, các đại biểu tập trung thảo luận đối với một số nội dung cụ thể như quyền và trách nhiệm của Nhà nước, công dân đối với đất đai; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; vai trò của MTTQ Việt Nam trong hoạt động giám sát, phản biện đối xã hội đối với công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất công tác thu hồi đất, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, trường hợp cưỡng chế khi thực hiện thu hồi đất; tham vấn ý kiến của người dân về quản lý, sử dụng đất trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)...

Góp ý vào dự thảo, ông Đỗ Duy Thường - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, trong quy phạm Luật Đất đai hiện hành và các bản dự thảo sửa đổi hiện nay chưa quy định đầy đủ, rõ ràng về cơ chế tổ chức lấy ý kiến nhân dân ở cơ sở về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai ở cấp xã theo phương châm dân chủ, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình theo chủ trương của Đảng về “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát và dân thụ hưởng” được quy định trong Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở mới được ban hành.

Vì vậy, ông Thường kiến nghị dự thảo Luật cần quy định rõ nội dung lấy ý kiến công dân đối với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện, mà trực tiếp là cấp xã, nhất là những dự án liên quan đến quyền sử dụng đất của các hộ gia đình trong thôn, bản, tổ dân phố. Trong đó, hình thức lấy ý kiến là công khai bản đồ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã và tại điểm dân cư ở các thôn, bản, tổ dân phố. Trong quá trình thực hiện, cơ quan có thẩm quần cần phối hợp với MTTQ ở địa phương tuyên truyền, giải thích và trả lời bằng văn bản những kiến nghị của nhân dân.

Góp ý về hòa giải tranh chấp đất đai quy định tại Điều 224 của dự thảo Luật, ông Nguyễn Kiên Cường - Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Phú Thọ cho rằng, quy định này cơ bản giữ nguyên như Điều 202 Luật Đất đai 2013. Theo đó, việc hòa giải ở cơ sở được Nhà nước “khuyến khích”, không phải thủ tục bắt buộc. Nhưng trên thực tế dễ gây hiểu nhầm là khi phát sinh tranh chấp thì chỉ thực hiện hòa giải tại khu dân cư; khi hòa giải không thành, được chuyển sang thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai; cơ quan thụ lý không chấp nhận, yêu cầu về UBND xã để thực hiện lại thủ tục hòa giải gây mất thời gian cho công dân và các cơ quan Nhà nước. Mặt khác, Khoản 3 Điều 224 của dự thảo Luật đã quy định hòa giải tại Tòa án thực hiện theo quy định của pháp luật về dân sự và pháp luật về hòa giải, đối thoại tại Tòa án; nhưng chưa nêu rõ hòa giải ở cơ sở thực hiện theo quy định nào.

Ông Nguyễn Kiên Cường - Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Phú Thọ đóng góp ý kiến tại hội nghị.

Vì vậy, ông Cường đề xuất cần gộp Khoản 1 vào Khoản 3 Điều 224, khi đó Khoản 1 sẽ được bổ sung nội dung “Hòa giải ở cơ sở thực hiện theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở; hòa giải tranh chấp đất đai tại Tòa án nhân dân được thực hiện theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự và pháp luật về hòa giải, đối thoại tại Tòa án”.

Ghi nhận và đánh giá cao những ý kiến đóng góp tâm huyết tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Trương Thị Ngọc Ánh khẳng định, những kiến nghị, đề xuất của các nhân sĩ, trí thức, luật gia, người tiêu biểu các dân tộc thiểu số, chức sắc các tôn giáo, các chuyên gia, nhà khoa học tại Hội nghị mang hàm lượng thực tiễn cao, thể hiện tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng của bà con tại các địa phương, góp phần giúp MTTQ Việt Nam phát huy vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.