Bỏ mức lương hưu tối thiểu: Đại biểu băn khoăn nhiều người sẽ có lương hưu quá thấp

Thảo luận về dự án Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) ngày 27/5, đại biểu Vương Thị Hương (Đoàn tỉnh Hà Giang) cho rằng, giảm điều kiện số năm đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để người tham gia được hưởng lương hưu từ 25 xuống 15 năm quy định tại Điều 68 của dự thảo Luật, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 28 của Ban Chấp hành Trung ương về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội là phù hợp với thực tế khi thị trường lao động của nước ta còn ở giai đoạn đầu phát triển.

Đồng thời, tạo cơ hội cho những người tham gia bảo hiểm xã hội muộn hoặc quá trình tham gia không liên tục có thời gian đóng bảo hiểm xã hội.

Đại biểu Vương Thị Hương phát biểu tại nghị trường. Ảnh: Quốc hội.

Tuy nhiên, đại biểu phân tích, do cách tính mức lương hưu hàng tháng dựa trên thời gian đóng góp vào mức tiền lương, thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội nên việc giảm điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội sẽ làm xuất hiện nhiều trường hợp người lao động nghỉ hưu với mức lương hưu rất thấp, lao động nam chỉ hưởng mức 33,75%.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật đã không còn quy định về mức lương hưu hằng tháng thấp nhất như quy định tại Khoản 5, Điều 56 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014. Đây là điều mà nhiều người lao động đang rất băn khoăn và lo ngại có thể dẫn đến xu hướng nghèo hóa của một bộ phận người dân trong tương lai.

Do vậy, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo cần xem xét thiết kế cách tính lương hưu có tính chia sẻ để hỗ trợ cho những người có tiền lương hưu quá thấp để các đối tượng này có thể đảm bảo cuộc sống.

Đại biểu Ma Thị Thúy (Đoàn tỉnh Tuyên Quang) phân tích, nếu coi mức lương hưu thấp nhất là tầng thấp nhất hưu trí xã hội, với dự kiến 500.000 đồng/người/tháng thì sẽ kéo lùi tiến bộ an sinh xã hội.

Đại biểu Ma Thị Thúy đề nghị mức lương hưu thấp nhất là 2 triệu đồng/tháng. Ảnh: Quốc hội.

Đại biểu đề nghị mức lương hưu hằng tháng thấp nhất là 2 triệu đồng, thay cho mức lương cơ sở đã bị bãi bỏ. Mức tham chiếu cụ thể tại thời điểm cải cách tiền lương phải bằng hoặc cao hơn 1,8 triệu đồng/tháng khoảng 8-15%, tùy theo tỷ lệ tăng mức tiền lương mới sau cải cách tiền lương từ 1/7/2024 thì mới đảm bảo hài hòa giữa thu nhập người đang làm việc và người hưởng lương hưu. "Khoảng cách quá xa tạo sự bất bình đẳng trong xã hội, không bảo vệ được nhóm lao động yếu thế", đại biểu nói.

Đại biểu Ma Thị Thúy cũng cho rằng cần lùi thời điểm xem xét, thông qua Luật Bảo hiểm xã hội sang Kỳ họp 8 để đảm bảo thận trọng, đánh giá đầy đủ tác động chính sách tiền lương mới đối với các quy định của Luật và lấy ý kiến đối tượng chịu sự tác động là đông đảo người lao động.

Đại biểu Chau Chắc (Đoàn tỉnh An Giang) lại đề cập đến chế độ hưu trí liên quan đến quân nhân. Đại biểu cho biết, từ năm 2022 trở đi lao động nam tham gia bảo hiểm xã hội đủ 35 năm, nữ 30 năm mới được hưởng lương hưu mức tối đa là 75%.

Xuất phát từ tính chất đặc thù của hoạt động quân sự, thời gian sử dụng ngắn, tuyển dụng khó, hoạt động trong môi trường khắc nghiệt… các đối tượng phục vụ trong quân đội cần đáp ứng yêu cầu cao cả về chuyên môn nghiệp vụ lẫn yêu cầu khắt khe về tuổi đời, sức khỏe.

Đại biểu Chau Chắc đề xuất đến chế độ hưu trí liên quan đến quân nhân. Ảnh: Quốc hội.

Mặt khác theo quy định của Luật Sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam và một số luật có liên quan thì hạn tuổi phục vụ cao nhất của quân nhân có quy định nhất định. Do đó, một số nhóm đối tượng sẽ có mức hưởng lương hưu thấp khi nghỉ hưu, không đạt mức tối đa 75%.

Vì vậy, đại biểu Chau Chắc đề nghị, để đảm bảo phù hợp với đặc thù quân sự thì cần xem xét bổ sung quy định nam 25 năm, nữ 15 năm tham gia đóng bảo hiểm xã hội thì được hưởng chế độ 45%. Từ năm thứ 21 đối với nam và năm thứ 16 đối với nữ mỗi năm được hưởng thêm 3% đến tối đa là 75%.

Đại biểu Hoàng Hữu Chiến (Đoàn tỉnh An Giang) cũng góp ý về thực hiện bảo hiểm xã hội trong quân đội. Đại biểu dẫn chứng một số lĩnh vực ngành như phi công, thủy thủ tàu ngầm, lực lượng radar, kỹ thuật hàng không, hóa học và một số lực lượng trọng yếu khác thì cán bộ trong lĩnh vực này hiện nay rất là khó tuyển do yêu cầu đòi hỏi cao, rất toàn diện về mọi mặt, khắt khe về sức khỏe, chuyên môn nghiệp vụ, chi phí đào tạo công phu, tốn kém.

Đại biểu Hoàng Hữu Chiến phát biểu tại hội trường. Ảnh: Quốc hội.

Tuy nhiên, do yêu cầu công việc nên tuổi đời công tác có giới hạn nhất định và hiện nay một số ngành thì yêu cầu tuổi đời không quá 40, 45 hoặc là 48 tuổi. Như vậy, trừ thời gian đào tạo, thời gian công tác ở một số ngành chỉ đến 12, 15 hoặc là 18 năm là phải chuyển công tác hoặc là nghỉ hưu.

Những trường hợp này nếu không bố trí sử dụng được công việc khác và không thể chuyển ngành được, nếu đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội thì nghỉ hưu và như vậy sẽ không được hưởng lương hưu tối đa 75% vì không đủ 35 năm tham gia bảo hiểm xã hội.

Như vậy, theo đại biểu, khi nghỉ hưu, cán bộ công tác trong một số lĩnh vực này sẽ rất thiệt thòi, có tác động ảnh hưởng đến tư tưởng, đời sống của cán bộ, gia đình và chính sách hậu phương quân đội, đồng thời không khuyến khích, không thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao vào quân đội công tác...