Bắt buộc phải đóng BHXH từ 1/7/2025: Những điều chủ hộ kinh doanh cần biết

Cán bộ BHXH Khu vực I tuyên truyền về chính sách BHXH tới hộ kinh doanh tại chợ Hà Đông.

Chủ hộ kinh doanh thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc

Theo Khoản 1 Điều 2 Luật BHXH năm 2024, chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh theo quy định của Chính phủ sẽ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Điều này khác biệt hoàn toàn so với Luật BHXH năm 2014 (còn hiệu lực đến 30/6/2025), vốn không quy định chủ hộ kinh doanh cá thể là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Sự thay đổi này nhằm mở rộng lưới an sinh xã hội, đảm bảo quyền lợi về hưu trí, ốm đau, thai sản cho một bộ phận lớn lao động trong nền kinh tế.

Quy định này sẽ tác động trực tiếp đến hàng triệu hộ kinh doanh cá thể trên cả nước, từ các hộ kinh doanh nhỏ lẻ tại chợ truyền thống đến các cửa hàng, dịch vụ có đăng ký kinh doanh. Việc tham gia BHXH bắt buộc sẽ giúp các chủ hộ kinh doanh có thêm một "bệ đỡ" vững chắc khi gặp rủi ro về sức khỏe, thai sản, hoặc khi về già.

Mức đóng BHXH bắt buộc: Đa dạng và linh hoạt

Về mức đóng BHXH bắt buộc, Luật BHXH năm 2024 quy định khá rõ ràng và có tính linh hoạt cho chủ hộ kinh doanh. Theo điểm a, b Khoản 4 Điều 33, tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc là 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, và 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất. Như vậy, tổng tỷ lệ đóng BHXH hằng tháng của chủ hộ kinh doanh là 25% trên tiền lương làm căn cứ đóng.

Điều đáng chú ý là chủ hộ kinh doanh sẽ được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc. Cụ thể, theo điểm d Khoản 1 Điều 31 Luật BHXH 2024, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Điều này cho phép chủ hộ kinh doanh có thể cân nhắc khả năng tài chính và nhu cầu của mình để lựa chọn mức đóng phù hợp.

Hiện nay, mức tham chiếu được quy định tại Khoản 13 Điều 141 Luật BHXH 2024. Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Tại thời điểm hiện tại (tháng 6/2025), mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng.

Từ các quy định trên, mức đóng BHXH thấp nhất và cao nhất của chủ hộ kinh doanh như sau:

Mức đóng BHXH thấp nhất: Mức tiền lương làm căn cứ đóng thấp nhất bằng mức tham chiếu, tức 2.340.000 đồng/tháng.

Mức đóng BHXH thấp nhất = 25% x 2.340.000 đồng = 585.000 đồng/tháng.

Mức đóng BHXH cao nhất: Mức tiền lương làm căn cứ đóng cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu.

20 x 2.340.000 đồng = 46.800.000 đồng/tháng.

Mức đóng BHXH cao nhất = 25% x 46.800.000 đồng = 11.700.000 đồng/tháng.

Như vậy, chủ hộ kinh doanh sẽ có một khoảng lựa chọn rộng về mức đóng, từ 585.000 đồng/tháng đến 11.700.000 đồng/tháng, tùy thuộc vào khả năng tài chính và mong muốn hưởng chế độ sau này.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho chủ hộ kinh doanh, Luật BHXH 2024 cũng quy định về phương thức đóng linh hoạt. Chủ hộ có thể lựa chọn phương thức đóng hằng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần tùy theo nhu cầu và kế hoạch tài chính của mình. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính đột ngột và tăng tính chủ động cho người tham gia.

Việc mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh cá thể thể hiện tầm nhìn và cam kết của Nhà nước trong việc hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân. Khi tham gia BHXH bắt buộc, chủ hộ kinh doanh sẽ được hưởng các chế độ như: Chế độ ốm đau; chế độ thai sản; chế độ hưu trí; chế độ tử tuất.

Với những quy định mới, có hiệu lực từ 1/7/2025, việc tham gia BHXH bắt buộc không chỉ là trách nhiệm mà còn là quyền lợi chính đáng của mỗi chủ hộ kinh doanh. Các chủ hộ kinh doanh cần chủ động tìm hiểu kỹ lưỡng các quy định mới để thực hiện đúng và đầy đủ, đảm bảo quyền lợi cho bản thân và góp phần vào sự phát triển bền vững của hệ thống an sinh xã hội quốc gia.