Tỷ lệ thuận buồn!

Rượu là thủ phạm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và trật tự xã hội, Chính phủ đã cấm quảng cáo sản phẩm rượu dưới mọi hình thức. Với bia, vì có nồng độ dưới 12 độ nên các hãng được mặc sức quảng cáo. Các cơ quan chức năng cũng chỉ dùng biện pháp đo nồng độ cồn với các tay lái khi tham gia giao thông. Do đó, uống bia, uống rượu cứ mặc sức. Nếu so sánh với các nước trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam là quốc gia uống bia khỏe nhất, lên tới 3 tỷ lít bia một năm. Uống bia nhiều, nên thị trường Việt Nam cũng là mảnh đất màu mỡ cho các nhà đầu tư bia phát triển. Ngoại trừ hai ông lớn là Bia Sài Gòn và Bia Hà Nội đang bành trướng hai đầu đất nước thì nay hầu hết các ông lớn về sản xuất bia trên thế giới đều đã nhảy vào Việt Nam. Việt Nam trở thành quốc gia có các nhà máy bia “chính quy” nhiều nhất khu vực. Nói là chính quy là vì ngoài các nhà máy bia, riêng thị trường Hà Nội có rất nhiều cơ sở sản xuất bia hơi lấy thương hiệu bia hơi Hà Nội phục vụ du khách với khối lượng sản xuất không hề nhỏ.

Ảnh minh họa

Số liệu thống kê cho hay, hiện Tổng công ty bia nước  giải khát Sài Gòn (Bia Sài Gòn- Sabeco) đã đầu tư 24 dự án ở khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước, trong đó đã có 20 dự án nhà máy đi vào hoạt động với tổng công suất hiện có hơn 1,8 tỷ lít bia. Năm nay, doanh nghiệp vẫn dự kiến đầu tư thêm 3 dự án mới.  Còn Tổng công ty Bia rượu nước giải khát Hà Nội (Habeco) đã có 14 nhà máy khắp miền Bắc, miền Trung như tại Phú Thọ, Hải Phòng, Quảng Ninh, Nam Định, Thanh Hóa, Quảng Bình... tổng công suất khoảng 811 triệu lít bia/năm. Chưa kể, tại các địa phương này, nhiều nhà máy bia đua nhau mọc lên, thậm chí đến nay có đến 90% số tỉnh, thành đều có sản phẩm bia mang thương hiệu địa phương. Ngay đến Tổng công ty thuốc lá cũng nhảy vào thị trường bia vì. Tcty này đã liên doanh với một đối tác Nhật cho ra đời Công ty TNHH Sapporo VN lập một nhà máy bia tại KCN Việt Đức - Đức Hòa (Long An) với số vốn 42 triệu USD, công suất 100 triệu lít/năm...

Vì sao thị trường bia lại thu hút các nhà đầu tư như vậy? Dưới góc độ kinh tế, chuyên gia Lê Tiến Thọ cho rằng, với DN yếu tố lợi nhuận là số 1. Bia là mặt hàng nhà nước không cấm, mà Việt Nam lại sử dụng một lượng bia khổng lồ nên các nhà đầu tư mở rộng sản xuất là đương nhiên. Vấn đề ở chỗ, nhà nước muốn hạn chế sản xuất bia thì phải có chính sách nâng cao thuế suất. Còn dưới góc độ văn hóa, một số người cho rằng, Việt Nam là một đất nước tự do tôn giáo. Tuy thời gian qua, xu hướng tìm đến cửa phật của cư dân rất đông, nhưng họ lại không phải là phật tử nên nhu cầu ăn uống rất thoải mái. Còn như các nước theo đạo Hồi là Indonesia chế độ ăn uống nghiêm ngặt, nên lượng bia tiêu thụ rất hạn chế. Người Thái, người Lào theo đạo Phật “tửu lượng” cũng hạn chế. Cạnh đó, tác phong và giờ giấc quản lý công việc của ta còn khá dễ dãi, nên thời gian rỗi nhiều khiến nhu cầu nhậu ngày càng lớn. Đây chính là hai yếu tố giúp người VN uống bia, rượu quá nhiều, thị trường bia nở rộ đi liền với số người chết do tai nạn giao thông ngày càng cao.

Còn ở góc độ sức khỏe, chuyên gia kinh tế Lê Kiến Thành có nhận xét rất xác đáng: “Mở rộng các nhà máy bia đồng nghĩa với việc người uống ngày càng tăng. Uống tăng thì không chỉ gây ra tai nạn giao thông nhiều, bất ổn xã hội mà còn ảnh hưởng đến giống nòi vì mầm thai không khỏe...” Chúng ta hãy làm thống kê về mức độ sản xuất bia với số lượng người tử vong do tai nạn giao thông không khỏi đau lòng. Năm 2009 xảy ra gần 12.500 vụ tai nạn giao thông làm cho 11 ngàn người bị tử vong; năm 2010 cũng  hơn 11 ngàn người chết vì tai nạn giao thông và năm 2012 là trên 10 ngàn người.  Và năm 2009 tổng sản lượng bia sản xuất ra tại VN là 2,008 tỷ lít, năm 2010 tăng lên 2,416 tỷ lít và năm 2012  là 2,832 tỷ lít và năm 2013 gần 3 tỷ lít. Với mức tăng 10%, năm 2015 có thể lên tới 3,5 tỷ lít.

Hà Lê