Tiêu chuẩn sức khỏe lái xe: Nhiều điểm khó thực thi

Nhiều đối tượng không được lái xe

Ông Lê Tuấn Đống, Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết: Dự thảo Thông tư liên tịch quy định về tiêu chuẩn sức khỏe người lái xe gồm 5 chương, 21 điều. Trong đó quy định 3 nhóm tiêu chuẩn sức khỏe người lái xe, bao gồm: Nhóm 1 (hạng A1 – mô tô có dung tích xy lanh từ 50cm3 đến dưới 175cm3);  nhóm 2 (hạng B1 - ôtô 9 chỗ ngồi ) và nhóm 3 (hạng A2, A3, B2, C, D, E, FB2, FC, FD, FE - gồm xe mô tô lớn hơn 175cm3, xe tải, container và ô tô kinh doanh thương mại). Đặc biệt, thông tư này bỏ quy định về tiêu chuẩn cân nặng, thể lực, chiều cao. Để được cấp giấy phép lái xe người dân phải được kiểm tra 9 chuyên khoa: Tâm thần, thần kinh, mắt, tai mũi họng, tim mạch, hô hấp, cơ xương khớp, nội tiết và việc sử dụng thuốc, các chất hướng thần.

Đối với nhóm chuyên khoa tâm thần, tiêu chuẩn quy định những người đang rối loạn tâm thần không đủ điều kiện lái xe hạng A1, đối với nhóm 2 thì phải chữa khỏi ít nhất 6 tháng, nhóm 3 phải chữa khỏi ít nhất 24 tháng. Đặc biệt, rối loạn tâm thần mãn tính không điều khiển được hành vi sẽ không đủ điều kiện lái xe. Người không nhận biết được 3 màu cơ bản đỏ, vàng, xanh lá cây cũng không đủ điều kiện lái xe. Những người cụt hoặc mất 1 bàn tay hoặc 1 bàn chân không đáp ứng được chức năng kể cả có dụng cụ hỗ trợ, thị lực nhìn xa hai mắt (không/có điều chỉnh bằng kính) dưới 4/10 cũng không đủ điều kiện lái xe máy. Những người gù, vẹo hoặc quá ưỡn cột sống; hen phế quản, khớp giả, cụt hoặc mất chức năng 1 ngón, hoặc 2 trong 3 ngón còn lại của một bàn tay… cũng không đủ điều kiện lái xe hạng A2-A4, B2, C, D…

Ngoài ra, theo ông Đống trong dự thảo lần này còn đưa vào nhóm thuốc và các chất hướng thần khác vào quy định tiêu chuẩn sức khỏe người lái xe. Theo đó, với những người có sử dụng chất ma túy và chất có cồn thì không được lái xe. Quy định này bổ sung theo Luật Giao thông đường bộ.

Khó thực thi

Dư luận hoài nghi tính khả thi của quy định là có lý bởi theo kết quả thống kê của Cục Y tế GTVT ( Bộ GTVT) qua khám sức khỏe lái xe của 63 tỉnh, thành năm 2014 đã phát hiện 526 trường hợp dương tính với ma túy trên tổng số gần 130.000 lái xe. Đáng lưu ý, nhiều địa phương báo cáo tất cả lái xe kiểm tra đều đủ sức khỏe, không có trường hợp nào sử dụng ma túy, nhưng sau đó rà soát lại thì phát hiện có tài xế nghiện ma túy. Đại diện Cục Y tế GTVT cũng thừa nhận, số lượng lái xe nghiện ma túy trên thực tế có thể nhiều hơn rất nhiều con số được kiểm tra vì mẫu xét nghiệm chưa đầy đủ, nhiều doanh nghiệp lảng tránh không thực hiện khám hoặc khám qua loa, để lái xe tự đi khám... Vì thế, nhiều người cho rằng nếu không có sự vào cuộc tích cực của các cơ quan hữu quan, đặc biệt ý thức của người lái xe thì quy đinh rất khó được thực thi một cách nghiêm minh.  

Mặt khác, một thực tế đang diễn ra khá phổ biến hiện nay là để có được một giấy khám sức khỏe lái xe không hề khó, thậm chí được rao bán công khai ngay trước cổng các cơ sở khám, chữa bệnh. Người đăng ký học lái xe thi lấy bằng chỉ cần đóng thêm một khoản phí là không cần đến khám cũng có giấy chứng nhận đủ điều kiện sức khỏe. Thừa nhận thực tế này, ông Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế cho rằng, hiện việc khám sức khỏe chưa đầy đủ, cùng với việc bán giấy giám định sức khỏe giả rất nhiều. Chính vì vậy, việc người lái xe không đủ điều kiện sức khỏe hiện nay không phải là ít. “ Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh thực hiện nghiêm việc khám sức khỏe. Đây là quyền lợi, người dân nên đòi hỏi thầy thuốc khám chất lượng, đúng quy trình chuyên môn. Bộ cũng chỉ đạo và yêu cầu kiểm tra sát sao đối với việc cấp giấy chứng nhận sức khỏe”, ông Khuê nhấn mạnh.

Để thực hiện nghiêm quy định người nghiện không được cầm vô lăng, đại diện một trường dạy lái xe trên địa bàn Hà Nội cho rằng, các cơ quan chức năng không chỉ siết chặt việc khám sức khỏe định kỳ cho lái xe mà khi đã có kết quả khám sức khỏe, Sở GTVT địa phương cần công bố công khai danh tính trên các phương tiện để các doanh nghiệp biết tránh sử dụng tài xế nghiện. Bởi hiện tình trạng người lái xe không đủ sức khỏe nhảy việc khá phổ biến, nếu ở doanh nghiệp này bị phát hiện không đủ điều kiện thì họ sẽ chuyển sang làm cho doanh nghiệp khác.

Hải Phong