Sự tích con Cá Gỗ- Bài thơ đẫm tình người Xứ Nghệ!

Nhắc đến người miền Trung là nhắc đến sự chịu thương, chịu khó, nỗ lực vươn lên... bởi sinh ra trên mảnh đất khắc nghiệt, nắng thì gió Lào bỏng rát, mưa thì thối đất thối cát, chưa kể bão lụt hoành hành dữ dội. Chính trong bối cảnh ấy, người Xứ nghệ đã vượt lên, vươn xa, tỏa sáng. Sự tích con cá gỗ là hình ảnh đáng yêu trong gian khó, mà người miền Trung ai cũng biết...
su tich con ca go ​Công nhân xứ Nghệ sẽ được thưởng thức đêm nhạc miễn phí
su tich con ca go Trở về tuổi thơ với bộ ảnh "Trẻ mục đồng xứ Nghệ"
su tich con ca go Gặp vua cổ vật xứ Nghệ
su tich con ca go

Xoa đầu con - cha kể

Từ xa xưa tục truyền

Có ông đồ hay chữ

Người xứ Nghệ - quê mình

Ông đồ ham học lắm

Chữ của làng hết rồi

Ông cất đường lên tỉnh

Tìm thầy toát mồ hôi

Đói cơm còn chịu được

Đói chữ thì khổ to

Trong làng người già bảo

Phải ra thị thành thôi

Tìm thuê nơi ở trọ

Cùng nhà lắm kẻ giàu

Mình áo nâu tráp vá

Phận nghèo ăn muối rang

Học chữ thì ông giỏi

Cái nghèo giấu vào đâu

Nằm vắt tay qua trán

Suốt đêm ông ôm đầu

Hôm sau ông lẳng lặng

Mượn trăng khuya làm đèn

Lấy một khúc củi nhỏ

Ngồi gọt cả màn đêm

Thế rồi từ khúc củi

Một con cá ra đời

Một con cá bằng gỗ

To bằng ba ngón tay

Ông lật ngang lật dọc

Trổ thêm vây thêm vi

Con cá trông như thật

Nhìn qua chẳng biết gì

Lựa một nơi quạnh vắng

Xa tít tận ngoài đồng

Ông cho rơm bén lửa

Và đem cá lên hơ

Con cá gỗ được nướng

Toàn thân đã rộm vàng

Lưng trông như cá chép

Bụng lại giống cá tràu

Nướng xong đem rang muối

Muối mặn bám đầy vây

Trông xa tưởng cá ướp

Nhìn gần hóa cá kho

Thế rồi từ buổi đó

Cứ bữa cơm hàng ngày

Ông cho thêm nước mắm

Bày cá gỗ ra mâm

Cơm hết cá vẫn còn

Ông toàn chan nước mắm

Bạn bè ko ai biết

Xong rồi cá vẫn nguyên

Cứ mỗi lần ăn xong

Nhè lúc ko ai thấy

Ông bọc lá chuối khô

Giấu cá vào trong tráp

Ông ngày càng học giỏi

Không còn ai chê nghèo

Được ăn cơm với cá

Nhà trọ khối người ghen

Như cái kim trong túi

Lâu ngày cũng lòi ra

Rồi một bữa vô tình

Bị mọi người phát hiện

Hôm ấy ông lơ đãng

Hết sạch lá chuối khô

Ông vội chạy ra vườn

Bỏ cá nằm trên đĩa

Bà chủ trọ đi dọn

Vô tình đánh rơi mâm

Bát đĩa vỡ tung tóe

Con cá vẫn cứng đơ

Thấy lạ bà nhặt lên

Săm soi nhìn kỹ lắm

Thì ra con cá gỗ

Của ông đồ miền Trung

Khe khẽ đặt lên bàn

Bà lặng người vào bếp

Ông thầy đồ trở lại

Trong mắt đầy bóng đêm

Từ đó khắp nhà trọ

Chuyện cá gỗ loang xa

Chuyện ông đồ xứ Nghệ

Học giỏi nhưng giấu nghèo

Rồi khoa thi năm ấy

Ông giật lèo Trạng nguyên

Sau làm quan to lắm

Thượng thượng thượng đẳng thần

Ban đêm ngồi luyện chữ

Ban ngày giải oan gia

Làm quan mà liêm khiết

Bạc đầu vì thiên thư

Ngày ông về với đất

Lương dân lập đền thờ

Cái tráp cũ vẫn cất

Con cá gỗ gầy xơ

Sự tích con cá gỗ

Là giai thoại mà thôi

Con cố học cho giỏi

Để mai sau thành người

Giọng cha tối hôm đó

Còn đượm ấm đến giờ

Trời đêm bằn bặt gió

Mắt con đầy mộng mơ

Cá gỗ ơi, cá gỗ

Là người dân đất này

Trầm mình cùng đói khổ

Vẫn thả hồn gió bay

Như bát cà trắng muốt

Mặn mà và giòn tan

Như nước chè xanh đặc

Chát môi lại đậm lòng

Cần cù và học giỏi

Chịu khó lại chăm làm

Trọng nghĩa tình khí khái

Đối đầu cùng gian nan

Cá gỗ ơi, cá gỗ

Nghe vừa giận vừa thương

Giận một thời giông tố

Bạc mặt vì quê hương

Thương một thời quá khứ

Tự mình với mình thôi

Giấu nghèo như giấu nhục

Đổi đắp khoảng yên bình

Vùng đất của địa linh

Tít tắp chân trời rộng

Những người dân đất này

Chưa ngơi tay chèo chống

Sông đặt tên sông Lam

Mộng trùm xanh biển cả

Núi thì kêu rú Quyết

Chí vững tựa thạch bàn

Ôi! Xứ Nghệ, xứ Nghệ

Đất vàng của xưa sau

Giữa mưa bào nắng phế

Lung linh vẫn giữ màu

Yêu thì thật là yêu

Ghét thì rành là ghét

Những người dân đất này

Không nhùng nhằng khoảng giữa

Người xứ Nghệ có lửa

Tự thuở còn sơ sinh

Muối tẩm vào măng nứa

Thích rau sống bốn mùa

Đã chơi chơi hết mình

Đã làm làm kiệt sức

Thẳng thắn và đẫm tình

Nói xong là hết chuyện

Khi vui nhường bè bạn

Khi buồn chịu một mình

Thời chiến là xung lính

Súng lằm lằm trong tay

Trung thành mà quyết đoán

Tỉnh táo đầy đam mê

Có lỗi thường nhận hết

Được thưởng ít mang về

Không nói thì ngồi im

Đã nói là nói thật

Dối trá chui xuống đất

Vẫn lật đá móc lên

Gìm đầu vào công việc

Vẫn lo toan gia đình

Như người mặc áo gấm

Đi về lẫn vào đêm

Xứ Nghệ ơi, xứ Nghệ

Cực đoan đến vô cùng

Có rừng chen với bể

Buốt lạnh cùng nắng nung

Ai người đi ra bể

Ai người ngược lên rừng

Vẫn đậm chất xứ Nghệ

Nóng nẩy đầy bao dung

Biết ngày mai gạo hết

Sấp mặt xuống luống cày

Rít thuốc lào ăn khói

Trằn mình trả nợ vay

Xứ Nghệ ơi xứ Nghệ

Hiện trình cùng miền Trung

Đã thế và mãi thế

Giữa tháng năm điệp trùng

Bây giờ con cá gỗ

Thong dong giữa đại ngàn

Nghe nói rồi hóa thạch

Lặn vào dòng sông Lam 

Một bài thơ quá hay, đặc tả đúng chất người Xứ Nghệ. Những ai quê Xứ Nghệ đều thấy mình trong đó, chất Nghệ đúng là chả lẫn vào đâu...

Thu Hương (Sưu tầm)

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Kinh tế và văn hóa - cặp trụ cột chiến lược định hình con đường phát triển bền vững của Hà Nội

Kinh tế và văn hóa - cặp trụ cột chiến lược định hình con đường phát triển bền vững của Hà Nội

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao vị thế quốc gia, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TƯ về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TƯ về phát triển văn hóa Việt Nam đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng.
Hà Nội tiên phong đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống: Chuyển từ tư duy đến hành động thực chất

Hà Nội tiên phong đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống: Chuyển từ tư duy đến hành động thực chất

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Hà Nội đang cho thấy một tinh thần quyết liệt trong việc cụ thể hóa các Nghị quyết của Đảng thành chương trình hành động thực chất. Phương châm “nói đi đôi với làm”, lấy hiệu quả đo đếm được làm thước đo đang trở thành kim chỉ nam để Thủ đô bứt phá trong kỷ nguyên mới.
Văn hóa trở thành nền tảng vững chắc và trụ cột của phát triển đất nước

Văn hóa trở thành nền tảng vững chắc và trụ cột của phát triển đất nước

Tối 27/2, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện chương trình Thời sự trực tiếp đặc biệt với chủ đề "Hà Nội tiên phong, gương mẫu thực hiện các nghị quyết chiến lược của Trung ương", trong đó có Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong tư duy về vai trò của văn hóa, từ "nền tảng tinh thần" sang "nền tảng vững chắc" cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Hà Nội kiến tạo động lực phát triển mới: Đổi mới tư duy và cân bằng giá trị phát triển

Hà Nội kiến tạo động lực phát triển mới: Đổi mới tư duy và cân bằng giá trị phát triển

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Thủ đô không chỉ là trung tâm hành chính chính trị kinh tế mà còn giữ vai trò tiên phong kiến tạo tư duy phát triển bền vững. Hà Nội đang chủ động chuyển mình, cân bằng giữa sức mạnh kinh tế và sức mạnh văn hóa để nâng tầm năng lực dẫn dắt phát triển cả nước.
Hà Nội chủ động, gương mẫu đưa Nghị quyết 79, 80 vào cuộc sống

Hà Nội chủ động, gương mẫu đưa Nghị quyết 79, 80 vào cuộc sống

PGS.TS Trần Đình Thiên cho biết, ông đặt nhiều kỳ vọng vào sự phát triển của Hà Nội, xuất phát từ nguồn lực, năng lực và sứ mệnh đặc biệt của Thủ đô. Theo ông, người dân cả nước đều kỳ vọng Hà Nội sẽ có bước phát triển mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới và niềm tin vào điều đó đang ngày càng được củng cố.
Phường Tây Hồ gặp mặt ứng cử viên đại biểu HĐND, nhiệm kỳ 2026-2031

Phường Tây Hồ gặp mặt ứng cử viên đại biểu HĐND, nhiệm kỳ 2026-2031

Ngày 27/2, Ủy ban Bầu cử phường Tây Hồ tổ chức Hội nghị gặp mặt các ứng cử viên nhằm quán triệt yêu cầu, định hướng nội dung và thống nhất nhận thức, trách nhiệm trong quá trình vận động bầu cử.
Phát huy sức mạnh kinh tế - văn hóa để kiến tạo Thủ đô bền vững

Phát huy sức mạnh kinh tế - văn hóa để kiến tạo Thủ đô bền vững

Trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, nơi đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao vị thế quốc gia trở thành đòi hỏi cấp thiết, việc ban hành Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam đã khẳng định bước hoàn thiện quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng.

Tin khác

Sau Tết, người trẻ mang theo hơi ấm gia đình trở lại guồng quay

Sau Tết, người trẻ mang theo hơi ấm gia đình trở lại guồng quay

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đã khép lại, nhưng dư âm của những bữa cơm gia đình, những cuộc thăm hỏi, những vòng tay ôm chặt sau cả năm xa cách vẫn còn đó, ấm áp và sâu lắng trong lòng mỗi người.
Đầu năm mới nên mua gì để cả năm may mắn, hanh thông?

Đầu năm mới nên mua gì để cả năm may mắn, hanh thông?

Đầu năm mới từ lâu đã được xem là thời điểm khởi đầu quan trọng, mang ý nghĩa mở ra vận khí cho cả năm. Vì vậy, nhiều người Việt thường có thói quen mua sắm những vật phẩm mang ý nghĩa cầu may, với mong muốn một năm bình an, thuận lợi và đủ đầy. Không chỉ là nét đẹp văn hóa truyền thống, những lựa chọn đầu năm còn thể hiện niềm tin vào sự khởi đầu tích cực và tinh thần hướng thiện trong đời sống.
Mua muối đầu năm, nét đẹp bình dị

Mua muối đầu năm, nét đẹp bình dị

Trong tiết trời se lạnh của buổi sớm đầu xuân, khi phố phường còn chưa "thức giấc", những người bán muối đã có mặt trên nhiều con đường ở Hà Nội.
Xuân Bính Ngọ rộn ràng Trường Sa

Xuân Bính Ngọ rộn ràng Trường Sa

Sáng 19/2 (mùng 3 Tết Bính Ngọ), Trung tá Vũ Đức Quỳnh, Chỉ huy trưởng đảo Trường Sa, Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân vui mừng chia sẻ với phóng viên: Xuân Bính Ngọ năm nay, quân và dân đảo Trường Sa đón Tết trong không khí vui tươi, đầm ấm, các hoạt động diễn ra đông đủ, rộn ràng, an toàn, đúng kế hoạch.
Hà Nội: Tìm thấy người thân đi lạc nhờ thông báo từ Cảnh sát giao thông

Hà Nội: Tìm thấy người thân đi lạc nhờ thông báo từ Cảnh sát giao thông

Trong khi thực hiện nhiệm vụ điều tiết giao thông cao điểm Tết Nguyên đán 2026, cán bộ Đội Cảnh sát giao thông (CSGT) đường bộ số 4 đã kịp thời phát hiện, hỗ trợ một cụ ông đi lạc do suy giảm trí nhớ về với gia đình an toàn.
Gia đình Hà Nội giữ nếp tự gói bánh chưng mỗi dịp Tết

Gia đình Hà Nội giữ nếp tự gói bánh chưng mỗi dịp Tết

Khi những cơn gió lạnh cuối đông vẫn còn vương trên phố phường Hà Nội, trong căn nhà nhỏ của gia đình chị Nguyễn Vân Đài (phường Thanh Xuân, Hà Nội) không khí Tết đã rộn ràng từ rất sớm. Ngày 25 tháng Chạp hằng năm, gia đình chị lại duy trì một nếp quen đầy ý nghĩa: Cùng nhau tự tay gói bánh chưng để dâng cúng tổ tiên và biếu tặng người thân, bạn bè.
Trạm yêu thương: Hạnh phúc vầng trăng khuyết

Trạm yêu thương: Hạnh phúc vầng trăng khuyết

Căn bệnh xương thủy tinh khiến đôi chân nhỏ xíu, chị Nguyễn Thị Kiên Giang (35 tuổi, quê ở Huế) chọn làm bạn với chiếc xe lăn giúp chị dễ dàng di chuyển. Từ mảnh đất cố đô, "người bạn ấy" đã đưa chị xuôi vào Thành phố Hồ Chí Minh chữa bệnh, theo đuổi con đường học tập, rồi cùng chị ngược ra Hà Nội để theo đuổi hạnh phúc riêng. Cùng lắng nghe câu chuyện về nghị lực và tình yêu phi thường của họ trong chương trình Trạm yêu thương - "Hạnh phúc vầng trăng khuyết" phát sóng vào 10h00 Thứ Bảy, ngày 14/2/2026 trên VTV1.
Trao tặng 58 suất quà tới bệnh nhân BHYT có hoàn cảnh khó khăn tại các bệnh viện

Trao tặng 58 suất quà tới bệnh nhân BHYT có hoàn cảnh khó khăn tại các bệnh viện

Thực hiện các hoạt động tình nghĩa thường niên nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trong 2 ngày 11/2 và 12/2, lãnh đạo Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam và BHXH thành phố Hà Nội đã trao tặng 58 suất quà cho bệnh nhân bảo hiểm y tế (BHYT) có hoàn cảnh khó khăn tại các bệnh viện trên địa bàn.
Mang Tết ấm đến với bệnh nhân BHYT có hoàn cảnh khó khăn

Mang Tết ấm đến với bệnh nhân BHYT có hoàn cảnh khó khăn

Trong những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, khi không khí sum vầy đang lan tỏa khắp mọi miền đất nước, Đoàn công tác của lãnh đạo Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam và BHXH thành phố Hà Nội đã tới Bệnh viện Nhi Trung ương để trao tặng những phần quà ý nghĩa cho các bệnh nhi có hoàn cảnh khó khăn phải ở lại viện điều trị trong dịp Tết.
Trường Cao đẳng Y tế Hà Nội: Mang Tết ấm đến với học sinh khuyết tật Trường Phổ thông cơ sở Xã Đàn

Trường Cao đẳng Y tế Hà Nội: Mang Tết ấm đến với học sinh khuyết tật Trường Phổ thông cơ sở Xã Đàn

Chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chiều ngày 11/2, Đoàn công tác Trường Cao đẳng Y tế Hà Nội do đồng chí Trần Vũ Hoàng Anh - Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng trường Cao đẳng Y tế Hà Nội làm trưởng đoàn, cùng đại diện Công đoàn, Đoàn Thanh niên Nhà trường đã đến thăm, trao quà Tết cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh khuyết tật tại trường Phổ thông cơ sở (PTCS) Xã Đàn.
Xem thêm
Phiên bản di động