Nông sản an toàn: Cần thay đổi thói quen “tiện đâu, mua đấy”

Công bố 69 địa chỉ cung cấp nông sản an toàn

Chương trình nhận được nhiều sự đồng tình của người tiêu dùng, tuy nhiên cũng có ý kiến tỏ ra lo ngại rằng, sau tuần lễ này vấn đề kiểm soát sẽ như thế nào?.

Củng cố niềm tin người tiêu dùng

Trong khi tình trạng sử dụng chất cấm trong trồng trọt, chăn nuôi đang khiến cả xã hội vô cùng lo lắng, bất an, thì việc đẩy mạnh công tác kiểm soát thị trường, tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất các cơ sở sản xuất, chế biến và nuôi trồng, nhằm đảm bảo cho sản phẩm đến người tiêu dùng được an toàn nhất, là điều rất cần thiết hiện nay. Bởi thế, năm 2016 được Bộ NNPTNT xác định là Năm cao điểm VSATTP, với mục tiêu ngăn chặn chất cấm, ngặn chặn việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất, kháng sinh trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản.

Buổi công bố và ký cam kết của các cơ sở sản xuất, kinh doanh trong việc cung cấp nông sản an toàn.

Bên cạnh việc tăng cường phổ biến, hướng dẫn người dân, doanh nghiệp áp dụng quy trình sản xuất kinh doanh đảm bảo ATTP, Bộ NNPTNT chỉ đạo các cơ quan thuộc bộ, các địa phương triển khai hỗ trợ kết nối, nhân rộng các chuỗi cung ứng thực phẩm nông - thủy sản an toàn và xác nhận sản phẩm đã được kiểm soát an toàn theo chuỗi, giúp người tiêu dùng có thể nhận biết được sản phẩm an toàn. Vì vậy Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản đã phối hợp với một số cơ quan, tổ chức Tuần lễ giới thiệu “Nông sản an toàn” và công bố Chương trình “Địa chỉ Xanh – Nông sản sạch”.

Chia sẻ về việc này, ông Nguyễn Như Tiệp – Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản - cho biết, đây là dịp để nông dân, các cơ sở sản xuất kinh doanh và người tiêu dùng kết nối tiêu thụ sản phẩm nông sản an toàn. Với sự tham gia của gần 100 gian hàng đến từ doanh nghiệp, trong đó có các gian hàng giới thiệu sản phẩm từ các mô hình đã được xác nhận kiểm soát ATTP theo chuỗi, gian hàng giới thiệu sản phẩm đạt tiêu chuẩn VietGAP,  gian hàng của các đơn vị đã có hệ thống sản xuất nông sản thực phẩm an toàn có thương hiệu trên thị trường ….

Cũng tại buổi công bố Chương trình “Địa chỉ Xanh – Nông sản sạch”, Bộ NNPTNT đã chính thức công bố 69 địa chỉ trên toàn quốc cung cấp sản phẩm nông sản đã được xác nhận kiểm soát ATTP. Đây là bước khởi đầu trong việc giới thiệu sản phẩm đã được kiểm soát ATTP theo chuỗi và là nơi tin cậy để người tiêu dùng tìm cho mình những nông sản an toàn, chất lượng, nhằm đảm bảo sức khỏe cho cả gia đình.

Có bất bình đẳng trong hưởng thụ nông sản an toàn?

Với việc Bộ NNPTNT liên tiếp phát hiện và xử lý các trường hợp sử dụng chất cấm, kháng sinh...trong chăn nuôi, trồng trọt, không chỉ khiến người tiêu dùng lo lắng, mà còn khiến ngành nông nghiệp Việt Nam đứng trước nguy cơ bị nông sản nước ngoài “an toàn” hơn chiếm lĩnh thị trường. Vì thế, việc đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm soát các chất cấm trong chăn nuôi, trồng trọt, cũng như cung cấp địa chị nông sản an toàn, được cho là động thái lấy lại niềm tin của người tiêu dùng với sản phẩm nông nghiệp trong nước. Khi Bộ NNPTNT tổ chức Tuần lễ giới thiệu “Nông sản an toàn” và Chương trình “Địa chỉ Xanh - Nông sản sạch”, đã nhận được nhiều sự đồng tình của người tiêu dùng, tuy nhiên, không ít ý kiến tỏ ra lo ngại và cho rằng, chỉ với 69 địa điểm nông sản an toàn được công bố, liệu có đủ đáp ứng cho người tiêu dùng?.

Chị Hà Thị Uyên (ở Khương Trung, quận Thanh Xuân, HN) cho biết: “Trước thực trạng thực phẩm bẩn tràn lan như hiện nay, người dân ai cũng có nhu cầu được sử dụng sản phẩm an toàn. Thế nhưng, với số lượng các điểm bán hàng mà Bộ NNPTNT công bố, tôi nghĩ rằng sẽ rất ít người tiếp cận được với những sản phẩm này. Bởi lẽ, khi sản phẩm ít, cửa hàng cung cấp ít, chắc chắn giá thành sẽ tăng cao, như thế nhiều người dân nghèo, nhiều người xa trung tâm sẽ không được thụ hưởng sản phẩm an toàn. Ngoài ra, một vấn đề khiến chúng tôi lo ngại đó là vấn đề cấp giấy chứng nhận nông sản an toàn và việc quản lý các điểm chăn nuôi, trồng trọt được cho là an toàn này sẽ do ai quản lý, quản lý giám sát có thường xuyên hay không?”.

Trước vấn đề lo ngại trên, ông Nguyễn Như Tiệp (Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản) cho biết, trước và sau khi doanh nghiệp được công bố địa chỉ nông sản an toàn, các cơ sở này đều phải có giấy chứng nhận nông sản an toàn theo đúng tiêu chuẩn mà Bộ NNPTNT đưa ra, như theo tiêu chuẩn VietGap, đối với các hộ sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ thì phải ký giấy cam kết có sự giám sát của chính quyền địa phương, đồng thời phía Bộ NNPTNT cũng sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra lấy mẫu định kỳ, cũng như đột xuất đối với những địa điểm đã được công bố an toàn...Hiện tại, mô hình cung cấp “Địa chỉ xanh – Nông sản an toàn” chỉ là bước đầu thí điểm, chắc chắn sau này các điểm cung cấp nông sản an toàn sẽ được tăng lên, khi các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến...đáp ứng được đúng theo tiêu chuẩn đề ra và giá thành nông sản sẽ phù hợp hơn. Đến khi đó, mọi người dân đều bình đẳng khi cùng thụ hưởng sản phẩm an toàn.

Cùng chung quan điểm với ông Tiệp, ông Nguyễn Như Cường, (Phó Cục trưởng Cục trồng trọt) cho rằng, hiện tại chí phí để sản xuất rau an toàn, cũng như chi phí để kiểm định cấp chứng nhận nông sản an toàn là khá lớn so với lợi nhuận sản xuất, các cơ sở vẫn phải dựa vào nguồn kinh phí hỗ trợ từ các tổ chức nước ngoài. Để đảm bảo các cơ sở sản xuất đủ kinh phí thực hiện kiểm định, xin cấp giấy chứng nhận sau khi hết nguồn viện trợ, phía Cục trồng trọt đã soạn thảo ra 19 tiêu chí VietGap mới, nhằm thay thế cho 65 tiêu chí VietGap cũ, khi Bộ NNPTNT đồng ý thay thế tiêu chí này, thì chắc chắn sẽ có nhiều hơn các địa điểm cung cấp nông sản an toàn cho người dân.

“Hiện nay, người dân chúng ta vẫn còn có thói quen tiện đâu mua đấy, điều này không chỉ làm tăng các khu chợ tạm, là nơi để thực phẩm bẩn, thực phẩm kém chất lượng có cơ hội gia tăng, mà còn làm cho các điểm bán thực phẩm an toàn khó phát triển. Vì thế, người tiêu dùng cần phải thay đổi thói quen mua bán thực phẩm. Doanh nghiệp, nhà sản xuất cần tạo dựng lòng tin với người tiêu dùng, bắt đầu từ chính các chính sách hỗ trợ, giới thiệu “Địa chỉ xanh – Nông sản an toàn” như thế này” – ông Cường cho hay.

Đỗ Đạt